Áàêøòû Èâüåâñêîãî ðàéîíà
Ìåñòà, ãäå æèëè, ëþáèëè, òâîðèëè ìîè ïðåäêè...Ìîÿ ïðàðîäèíà...Áàêøòû...
| Tomek7 Íîâè÷îê
Northampton Ñîîáùåíèé: 14 Íà ñàéòå ñ 2021 ã. Ðåéòèíã: 14 | Ðåêîìåíäóþ èíòåðåñíîå îïèñàíèå Áàêøòû è îêðåñòíîñòåé èç êíèãè: «Ëèòîâñêèé ÿçûêîâîé àðåàë â Ïîëüñêîì ãîñóäàðñòâå». Ìóæñêàÿ ëèíèÿ Ìèêóòåëè ïðîèñõîäèò îò áàëòèéñêîãî íàñåëåíèÿ (÷òî ïîäòâåðæäåíî òåñòîì ÄÍÊ). Âîçìîæíî, ýòè ëèòîâñêèå îñòðîâà — íå ÷òî èíîå, êàê áàëòèéñêîå íàñåëåíèå, êîòîðîå ïîñëå ïîðàæåíèÿ îò Òåâòîíñêîãî îðäåíà ïåðåñåëèëîñü â ãëóáü Âåëèêîãî êíÿæåñòâà Ëèòîâñêîãî. Ìîé äðóã èç Íàëèáîêîâ, ñäàâøèé òåñò ÄÍÊ, òîæå îêàçàëñÿ áàëòèéöåì. ß íàñòîÿòåëüíî ðåêîìåíäóþ âàì ïðîâåðèòü ñåáÿ.
GMINA BAKSZTY
Miejscowości całkowicie lub częściowo litewskie
od 91 do 100% Posele w. 75. Dawniej dwie miejscowości Posele i Soły, stąd nieraz Posele nazywają Sołami. Litewszczyzna dosyć silna, ale być może nie sięga 91% i wieś zaliczyć należy raczej do następnej kategorii.
od 51 do 90% Dewergi w. i Dewergi Nowe z. 253 +10; Downary w. 192; Jancewicze w. 59; Osigiry (Wosigiry) z. 30; Nowe Miagowicze z. 52 (nowsza osada, której ludność pochodzi przeważnie z Osigir; nie ma jej u Platera).
od 11 do 25% Szaszki w. 69 (kilkanaście osób [17] mówi po litewsku); Zamosze I w. 30 (zapewne nie więcej jak 8 osób mówi po litewsku); Zamosze II w. 57 (ok. 10 osób mówi po litewsku).
od 1 do 11% Żydziewicze w. 130 (niewiele ponad 10 osób umie mówić po litewsku, wśród nich kilku prawosławnych Litwinów). Podobno w zaścianku +Borysówka 20, kilka osób (przybysze) mówi po litewsku.
Miejscowości białoruskie Bakszty m‑ko 1320 (w tym według informacji urzędu gminy ok. 13% Żydów); Bakszty z. 58; Borsuki w. 52; Grabowo w. 249; Gudziszki w. 228; Kozinowo Stare i Nowe w. 89 +54; Kruple w. 308 (podobno kilka osób mówi po litewsku); Sotra z. 33; Szczuczy Bór w. 78; Trybunowo z. 39. Miejscowość żydowska Borysówka k. 84.
wyspa łazduńska
Wyspa łazduńska, nazwana tak od największej wsi tego obszaru – Łazduny, znajduje się w powiecie wołożyńskim na obszarze gminy ługomowickej i baksztańskiej i jest najdalej na południowy wschód wysuniętą wyspą litewską, odległą od wyspy dziewieniskiej o przeszło 30 km, od zwartego obszaru litewskiego (orańskiego) o przeszło 80 km. Stanowi ona w otoczeniu białoruskim zwartą grupę kilkunastu wsi w różnym stopniu litewskich. W gminie ługomowickiej położone są następujące miejscowości litewskie: Bobrowicze, Gudzienięta, Jaśkiewicze, Łazduny, Woldziki oraz mające poniżej 10% mówiących po litewsku Bieżemce. W gminie baksztańskiej: Dewergi, Downary, Jancewicze, Nowe Miagowicze, Osigiry (Wosigiry), Posele oraz z mniejszością litewską: Szaszki, Zamosze I i Zamosze II. Prócz tego w gminie juraciskiej znajdują się jeszcze wśród najstarszego pokolenia jednostki mówiące po litewsku we wsi Zubowicze, a poza tym i w kilku innych wsiach okolicznych wspomnianego obszaru. Liczba ludności litewskiej dochodzi na tym obszarze do 2500 osób.
Wyspa łazduńska jest pozostałością większego obszaru, na którym litewszczyzna powoli, ale stale zanika na rzecz białoruszczyzny, jak to widać z zestawienia stanu obecnego ze spisem Platera z 1890 roku, w którym to spisie jeszcze jako litewskie: Bieżemce, Zabieławce, Zubowicze i Żydziewicze, wsie leżące na obwodzie wspomnianego obszaru, dziś już prawie całkowicie zbiałoruszczone, w których tylko część najstarszych ludzi umie po litewsku. Natomiast wszystkie inne miejscowości wymienione w spisie Platera zachowały przynajmniej częściowo język litewski (sprostować tylko należy: Dowszary na Downary, Ożgiry na Osigiry, Pasickie na Posele, Wołkowy na Woldziki, Żydowicze na Żydziewicze, co uczynił już na swej mapie Rozwadowski).
Prócz tego powstał nowy zaścianek Nowe Miagowicze, którego ludność pochodzi przeważnie z sąsiednich Osigir. Na całym zresztą obszarze w życiu domowym ludności litewskiej panuje dwujęzyczność z przewagą białoruszczyzny, zwłaszcza w młodszym pokoleniu. Dzieci bowiem na ogół uczy się przede wszystkim języka białoruskiego i to nie tylko w rodzinach mieszanych, ale i czysto litewskich, wskutek czego najmłodsze nie umieją zwykle po litewsku, jakkolwiek w poszczególnych rodzinach, zwłaszcza w Bobrowiczach i Poselach, i do małych dzieci mówi się po litewsku. Starsze dzieci uczą się później litewszczyzny, ale oczywiście nie wszystkie opanowują język w całej pełni. Przyczynia się to do osłabienia tradycji językowej i do stopniowego wygasania języka litewskiego na wspomnianym obszarze. Okoliczna ludność białoruska, podobnie jak i gdzie indziej, odnosi się do litewskiego z lekceważeniem, nazywają go „żaguńskim”, a ludność litewską „żagunami”. Nazwa ta rozpowszechniona jest również w gminie dziewieniskiej.
Ïðèêðåïëåííûé ôàéë (Obszar jezykowy litewski w panstwie polski.pdf, 1509814 áàéò)--- Òîìàø Ìèêóòåëü, ïîòîìîê áîÿð ñ 1796 ã., æèâøèé â Çàñòÿíåê-Øåøêîâî â èìåíèè Áàêøòàíñêèõ (Âèëåíñêàÿ ãóáåðíèÿ). | | |
| KrisBy Ó÷àñòíèê
Ñîîáùåíèé: 55 Íà ñàéòå ñ 2020 ã. Ðåéòèíã: 59 | Âñåì ïðèâåò, åñëè âû ïîëüçóåòåñü "ßíäåêñ àðõèâîì" òî ñîâåòóþ ïðîáèòü ñâîèõ, òàê êàê î÷åíü ìíîãî áàêøòàíñêèõ â ìîñêîâñêîé, òâåðñêîé è òä ãóáåðíèÿõ | | Ëàéê (1) |
AlexeyIgnÄîëãîæèòåëü ôîðóìà  Ñîîáùåíèé: 830 Íà ñàéòå ñ 2015 ã. Ðåéòèíã: 695 | KrisBy íàïèñàë: [q] Âñåì ïðèâåò, åñëè âû ïîëüçóåòåñü "ßíäåêñ àðõèâîì" òî ñîâåòóþ ïðîáèòü ñâîèõ, òàê êàê î÷åíü ìíîãî áàêøòàíñêèõ â ìîñêîâñêîé, òâåðñêîé è òä ãóáåðíèÿõ[/q]
Äà, ïîïàäàþòñÿ.  ìåòðè÷åñêîé êíèãå Çíàìåíñêîé öåðêâè ñåëà Ìèõàéëîâñêîãî Êëèíñêîãî óåçäà Ìîñêîâñêîé ãóáåðíèè çàïèñàíû èìåíà 4 êðåñòüÿí êàçåííîãî èìåíèÿ Áàêøòû, óìåðøèõ â àâãóñòå-ñåíòÿáðå 1846 ãîäà: Ëåîí Ìàòåóøà, Âàñèëèé Ãàðèê, Èëüÿ Áû÷êîâñêèé è Ñåìåí Æàìîéöü. Âåðîÿòíî, ýòî áûëè ñòðîèòåëè æåëåçíîé äîðîãè --- Ãåíåàëîãèÿ Èâüåâñêîãî ðàéîíà Ãðîäíåíñêîé îáëàñòè https://vk.com/club196959114 | | |
RutheniaÄîëãîæèòåëü ôîðóìà  Vilnius, Lithuania Ñîîáùåíèé: 254 Íà ñàéòå ñ 2022 ã. Ðåéòèíã: 323 | LVIA 515-12-1179 "Àëôàâèò ëèö, ïîëó÷èâøèõ çåìëåóñòðîèòåëüíûå ññóäû, ïî Îøìÿíñêîìó óåçäó" (áåç äàòû, íî ãäå-òî 1915)
Ïî Áàêøòàíñêîé âîëîñòè: Áóæèíñêèå Êîíñòàíòèí è Êàðîëèíà, Êèëü÷åâñêàÿ Ñõîëàñòèêà, Êèëü÷åâñêèé Áîëåñëàâ, Êèëü÷åâñêèé Íèêîëàé, ×åðâÿê Íèêèòà, Øèáóòû Äìèòðèé, Èâàí è Àëåêñåé, Øèáóò Ðîìàí. | | Ëàéê (2) |
| KrisBy Ó÷àñòíèê
Ñîîáùåíèé: 55 Íà ñàéòå ñ 2020 ã. Ðåéòèíã: 59 | ÐÃÈÀ Ô.796 îï.189
 | | Ëàéê (1) |
| Reut_Ivan_Ivanovich1865_13071959 | Ââåðõ #13 àâãóñòà 2024 2:26 Çäðàâñòâóéòå ãäå ìîæíî íàéòè îíëàéí ñêàíû äåë èç LVIA F391 ap7 ? | | |
| KrisBy Ó÷àñòíèê
Ñîîáùåíèé: 55 Íà ñàéòå ñ 2020 ã. Ðåéòèíã: 59 | Ââåðõ #22 àâãóñòà 2024 17:23 1913
 | | |
| RKbakszty Ïî÷åòíûé ó÷àñòíèê
Ñîîáùåíèé: 113 Íà ñàéòå ñ 2019 ã. Ðåéòèíã: 231 | Ââåðõ #18 ôåâðàëÿ 2025 18:39 Opisanie gruntow, zarosli, y sianożęci; które posyduje paroch Baksztański 1783Îïèñàíèå çåìåëü è ñåíîæàòåé êîòîðûìè âëàäååò ïàðîõ Áàêøòàíñêèé 1783ã.F43-6091 https://elibrary.mab.lt/handle/1/11595?locale-attribute=enâ äîêóìåíòå óïîìèíàåòñÿ ìåñòîíàõîæäåíèå öåðêâè Czwarta niwa poczynasią od wygonu skarbowego przed hausterja Baksztańską, na którey stoj cerkiew z cmentarzem zajmująca prentow dwanaści; bokiem iedmym do niwy Stefana Kowalenki, drugim bokiem do niwy Stefana Szmerki leżąca, ciągniesią uzdłuż niw siedzibnych wsi Bakszt do błota Zamosza zwanego, y tamsię kończy; | | Ëàéê (2) |
| RKbakszty Ïî÷åòíûé ó÷àñòíèê
Ñîîáùåíèé: 113 Íà ñàéòå ñ 2019 ã. Ðåéòèíã: 231 | Ââåðõ #23 ôåâðàëÿ 2025 16:49 Ïàðîõè Áàêøòàíñêîé öåðêâè1782-1794 ϸòð Ëåíàðòîâè÷ Piotr Lenartowicz Äåëî î ðóêîïîëîæåíèè Ïåòðà Ëåíàðòîâè÷à 1782ã. ÐÃÈÀ Ô. 823 Îï. 2 Ä. 2392 https://fgurgia.ru/object/25218631681794-1837 Ñûìîí Êîðíèëîâè÷ Symon Korniłowicz | | Ëàéê (1) |
| RKbakszty Ïî÷åòíûé ó÷àñòíèê
Ñîîáùåíèé: 113 Íà ñàéòå ñ 2019 ã. Ðåéòèíã: 231 | Ââåðõ #23 ôåâðàëÿ 2025 18:02 Äåëî Áðàòñòâà Áàêøòàíñêîé Öåðêâè ïðîòèâ ïàðîõà Ïåòðà Ëåíàðòîâè÷à 1785ã.F43-6092 https://elibrary.mab.lt/handle/1/11596 Íèæå ïðèâîæó âîëüíûé ïåðåâîä ïåðâîé ÷àñòè äîêóìåíòà. Ïåðåâîä áëèçêèé ê îðèãèíàëó, óïðîù¸ííûé äëÿ îáëåã÷åíèÿ ïîíèìàíèÿ.Âûïèñêà èç êíèã ãðîäñêèõ ñïðàâ âå÷èñòûõ Îøìÿíñêèõ 30 àïðåëÿ 1785ã. Ëè÷íî ÿâèâøèñü Íàìåñòíèê Áàêøòàíñêèé åãî ìèëîñòü Ïàí Èãíàöû Âèäàâñêèé (Ignacy Widawski) èçëîæèë ïðîøåíèå îò ïîääàíûõ Áàêøòàíñêèõ, ñ âíåñåíèåì åãî â àêòû. Åãî ìèëîñòè Åïèñêîïó Âèëåíñêîìó. Âåðíûå ïîääàíûå èç Áàêøòàíñêîãî Êëþ÷à ïîä òèòóëîì Áðàòñòâà è õðàíèòåëè îïðåäåë¸ííîé ÷àñòè ïîæåðòâîâàíèé îò ïðèõîæàí íà ðàçâèòèå öåðêâè, ïîæåðòâîâàííûõ èç äâóõ îáùèõ àëòàðåé è ìàëåíüêîãî àëòàðÿ, ñîãëàñíî ïðèâåëåÿ âàøåé ìèëîñòè, óñòàíîâëåííîãî èìåíåì Âîëîñòè Êëþ÷à Áàêøòàíñêîãî ïîäàþò ïðèñêîðáíóþ æàëîáó, ÷òî íûíåøíèé ïàðîõ Áàêøòàíñêèé ϸòð Ëåíàðòîâè÷ (Piotr Lenartowicz) íå çàñëóæèâàåò âàøåé ìèëîñòè, îò êîòîðîé èìååò áîãàòûé äîõîä, â òîì ÷èñëå îò ïîæåðòâîâàíèé, îí óíè÷òîæàåò Áðàòñòâî, à ÷àñòü ïîæåðòâîâàíèé íà ðàçâèòèå öåðêâè, îí íàñèëüíî îò íàñ ñåáå çàáèðàåò è íèãäå íå îò÷èòûâàåòñÿ, êàê áóäòî ýòè ïîæåðòâîâàíèÿ íå ïðèíàäëåæàò öåðêâè. Èç óðí äëÿ ïîæåðòâîâàíèé Áðàòñòâà íàøåãî çíà÷èòåëüíóþ äîëþ äåíåã íåñïðàâåäëèâî è íåîáîñíîâàííî îò íàñ ñåáå çàáèðàåò, ÷òî âåä¸ò ê ðàçðóøåíèþ è îáíèùàíèþ Öåðêâè. Ýòî òðåòèé ãîä êàê ïàðîõ Ëåíàðòîâè÷ óãíåòàåò âñþ âîëîñòü, õèòðîñòüþ îí çàñòàâèë íàñ îòäàòü è ïðèáðàë ê ðóêàì ñâîèì ïðèâåëåé ñ ïðèïèñîì ñ êàêîãî àëòàðÿ ïàðîõ ïîëó÷àåò ñâîþ âûãîäó, à èç êàêèõ ÌÛ ìîæåì ñîáèðàòü ñðåäñòâà íà ðàçâèòèå öåðêâè. Ïàðîõ ñäåëàë ýòîò ïóíêò íè÷òîæíûì, ïðîòèâ âîëè âàøåé ìèëîñòè. Ïàðîõ Áàêøòàíñêèé äàæå åñëè îí âèêàðèé, ìîæåò èìåòü äîñòàòî÷íûé äîõîä.  ðàñïîðÿæåíèè ïàðîõà Áàêøòàíñêîãî çåìëè öåðêâè â êîëè÷åñòâå 84 ìîðãîâ, â òîì ÷èñëå 23 ìîðãà ñåíîæàòåé, îäèí ïîääàííûé êîòîðûé îòáûâàåò åìó êàæäóþ íåäåëþ òÿãëóþ ïîâèííîñòü, îòäà¸ò ÷èíø è ïîäûìíûé ñáîð, à òàê æå ïàðîõ èìååò ñ ïàðàôèè áåñ÷èñëåííûå äîõîäû, ÷òî ïîçâîëÿåò åìó èìåòü ïðåâîñõîäíóþ æèçíü è âåùàòü ïðèõîæàíàì ñïàñèòåëüíîå ó÷åíèå, áåç êîòîðîãî íå ïðîæèòü äîëãî. Ó ïðèõîæàí åñòü Áîã íî âðåìåíàìè áûâàåò òàê ÷òî áåç èñïîâåäè è Õðèñòà ïðèõîæàíå óìèðàþò ïî âèíå íåðàäèâîãî è îòñòðàí¸ííîãî ïàðîõà. Âîò íàøè ñâèäåòåëüñòâà. ÌÛ ñ ÷àñòè ïîæåðòâîâàíèé è áðàòñêîé êàçíû, íàì äîâåðåííîé, îðãàíèçîâàëè äëÿ öåðêâè Áàêøòàíñêîé äâà áîêîâûõ àëòàðÿ ñ öåííîé ðîñïèñüþ, àëòàðü ïðîöåññèéíûé èçûñêàííûé, èêîíó Äåâû Ìàðèè Áîðóíüñêîé, èêîíó Ñâÿòîãî Àíòîíèÿ, Ñâÿòîãî Áàçûëèÿ, Ñâÿòîãî Þðèÿ è Ñâÿòîãî Ìèêîëàÿ (Obraz Nayświętrzey Panny Boruńskiey Obraz S'o Antoniego S'o Bazylego S'o Jerzego y S'o Mikołaja ). Îðãàíèçîâàëè ïÿòü õîðóãâåé äëÿ êðåñòíîãî õîäà. Ìåäíûå êîòëû. Ìû äàëè 200 ïîëüñêèõ çëîòûõ èç ïîæåðòâîâàííûõ äåíåã íà èçãîòîâëåíèå ðèçû, è çàêàçàëè 50 áîëüøèõ çîëîòûõ îëîâÿííûõ ïîäñâå÷íèêîâ äëÿ àëòàðåé. Ìû ñäåëàëè 6 ïàð ìàëåíüêèõ ïîäñâå÷íèêîâ, äâå ïàðû äëÿ âñåõ àëòàðåé çà ïîæåðòâîâàíèÿ ñîáðàííûå íàìè, à òàê æå òêàíè ïîæåðòâîâàííûå è íàì ïðèíàäëåæàùèå, íàõîäÿùèåñÿ â Öåðêâè. Ìíîãî, â íåèçâåñòíîì íàì êîëè÷åñòâå ëüíà, çà ýòî âñ¸ ìîæíî áûëî áû ïîëó÷èòü íåñêîëüêî äåñÿòêîâ çëîòûõ íà ïî÷èíêó íåêîòîðûõ è ïîêóïêó íîâûõ óêðàøåíèé. Íî òåïåðü ïàðîõ ýòî âñ¸ â ñóíäóêå çàêðûë, ñâîåé ïå÷àòüþ çàïå÷àòàë è íàì íå âûäà¸ò. Íàø ïàðîõ ïðîÿâèë ñåáÿ òåì, ÷òî ïîñòàðàëñÿ ñäåëàòü òàê ÷òî áû ïîæåðòâîâàííûå ë¸í è òêàíè ñãíèëè â ñóíäóêå è íèêîìó íè íà ÷òî íå ïðèãîäèëèñü. Ïðîøëûå ïàðîõè ïðèíèìàëè ÷ëåíîâ â Áðàòñòâî Ïîêðîâà Ïðåñâÿòîé Áîãîðîäèöû ( Bractwo Protekcyi Nayswiętszey Panny) è ïðèçâàëè ëþäåé ê ýòîìó, à òåïåðåøíèé ïàðîõ êíèãó, â êîòîðîé ÷ëåíû Áðàòñòâà çàïèñàíû, èç öåðêâè ïåðåíåñ êî äâîðó Áàêøòàíñêîìó è íèêîãî áîëüøå íå çàïèñûâàþò â Áðàòñòâî. Ýòî âñ¸ â ïðîøëîì ãîäó, áûëî ïîäàíî ãåíåðàëüíîìó êîìèññàðó Ñèëüâåñòðîâè÷ó (Sylwestrowicz) êîòîðûé óçíàâ î íå÷åëîâå÷åñêîé æàäíîñòè ïàðîõà Ëåíàðòîâè÷à, ïðèêàçàë åìó âåðíóòü íàì ïðèâåëåé è âåñòè ñåáÿ ñîãëàñíî ïðàâèëàì â í¸ì. Îí íå ïîñëóøàë è íå âåðíóë íàì åãî è áîëåå òîãî ïûòàåòñÿ ñäåëàòü íàì õóæå. Æä¸ì îò âàøåé ìèëîñòè ïîìîùè. Ïàâåë Àóäçåâè÷ (Paweł Andziewicz) Àíäæåé Êîçåðñêèé (Andrzey Kozielski) Ñòåôàí Ïðûãîæèé (Stefan Prychoży) Ñòåôàí Ðûæåâè÷ (Stefan Ryżewicz) Áàêøòû 4 èþëÿ 1784ã. Êñ¸íç Çäàíêåâè÷ (Zdankiewicz) ïðèõîäñêîé ñâÿùåííèê (proboszcz) Ïåðøàéñêèé, äîëæåí îáðàòèòü âíèìàíèå íà ýòó ïðîñüáó ìîèõ ïîääàííûõ, è îí áóäåò íåñòè îòâåòñòâåííîñòü çà ðàáîòó ïðèõîäà Áàêøòàíñêîé Öåðêâè, ÷òîáû íèêòî íå îñìåëèëñÿ èñïîëüçîâàòü íà ñåáÿ ïîæåðòâîâàíèÿ íà ðàçâèòèå êîñò¸ëà, ñîáèðàåìûå íà Áðàòñêèõ àëòàðÿõ, äàííîå ìîèì ïðèâèëååì. Âåðêè 6 èþëÿ 1784ã. Èãíàöû Ìàññàëüñêèé, Åïèñêîï Âèëåíñêèé (Ignacy Xiądz Massalski Biskup Wileński) æàëîáà çà ïðîøåíèåì â êíèãè ãðîäñêèå ñïðàâ âå÷èñòûõ ïîâåòà Îøìÿíñêîãî ïðèíÿòà è âïèñàíà, èç êîòîðûõ ýòà âûïèñêà âûäàíà ñ ïå÷àòüþ àäìèíèñòðàöèè ãîðîäà Îøìÿíû. | | Ëàéê (3) |
|