Î ãåðáå ×åðíîãî Íåìèðè. Íåìèðà Ðåçàíîâè÷ ñ ãåðáîì Åçåðæà!Êëàññè÷åñêîå (ïðàâèëüíîå) èçîáðàæåíèå ãåðáà Åçåðæà - ýòî â êðàñíîì ïîëå çîëîòîé êàâàëåðñêèé êðåñò, íà êîòîðîì âîññåäàåò ÷åðíàÿ ïòèöà ñ çîëîòûì êîëüöîì â êëþâå,
ïîâåðíóòàÿ ãîëîâîé â ïðàâóþ (âûãëÿäèò â ëåâóþ) ñòîðîíó òàð÷è (ïî ïðàâèëàõ ãåðàëüäèêè îïèñàíèå ãåðáà ïðîèñõîäèò ñ ìåñòà ðûöàðÿ, äåðæàùåãî ùèò, è ìû âèäèì åãî, êàê â çåðêàëüíîì îòðàæåíèè).
https://ru.wikipedia.org/wiki/...zierza.svg, ñìîòðèì Ãåðáîâíèê Ò. Ãàéëà
http://gajl.wielcy.pl/herby_na...b=jezierza.
Òàêæå, ýòî ïîäòâåðæäàåò Encyklopedja powszechna - Òîì 13 - Ñòðàíèöà 307
[q]
Jezierza, herb, w czerwoném polu krzyż kawalerski, na nim kruk pierścień w dziobie trzymający, głową w prawą stronę tarczy obrócîny, na hełnie trzy pióra strusie. https://books.google.com.ua/bo...mp;f=false[/q]
Ó Ê. Íåñåöêîãî òàêæå êðóê, ãîëîâîé â ïðàâóþ ñòîðîíó ùèòà ïîâåðíóò :
[q]
JEZIERZA herb Ma być w polu czerwonem krzyž Kawalerski, na krzyżu kruk w pysku pierścień trzymający, głową w prawą tarczy obrócony, na helmie trzy pióra strusiehttps://books.google.com.ua/bo...mp;f=false[/q]
 Ãåðáîâíèêå èçäàíèÿ 1584 ãîäà Bartosz Paprocki «Herby rycerstwa polskiego» S.707 òàêæå ïîêàçûâàåò, õîòÿ è áåç êîëüöà â êëþâå, íî âñå æå
÷åðíóþ ïòèöó íà êðåñòå, ïîâåðíóòóþ âïðàâîhttps://books.google.com.ua/bo...mp;f=false.
Íî, òîò æå Ïàïðîöêèé â áîëåå ðàííåé ðàáîòå «Gniazdo cnoty…» Kraków: 1578, s. 1115 ïîêàçûâàåò íàì òó æå ÷åðíóþ ïòèöó íà êðåñòå ñ êîëüöîì â êëþâå (nosie), íî
ïîâåðíóòóþ ãîëîâîé â ëåâóþ (ìû âèäèì â ïðàâóþ) ñòîðîíó òàð÷è.https://forum.vgd.ru/file.php?fid=193065&key=2055638164 Òî÷íî òàêîå æå èçîáðàæåíèå ãåðáà Åçåðæà ìû âèäèì ó Êîÿëîâè÷à,
https://forum.vgd.ru/file.php?fid=185073&key=724575296 êîòîðûé ïèøåò î íîñèòåëÿõ ýòîãî ãåðáà Øèìàíîâñêèõ ñ Ðàâñêîãî âîåâîäñòâà, ïðèáûâøèõ â Ëèòâó, î êîòîðûõ òàêæå ïèøåò Ïàïðîöêèé â «Gniazdo cnoty…» ïåðåä Íåìèðîé ×åðíûì òîãî ãåðáà, ãåòüìàíîì íà Ïîäîëüå.
Òàê ÷òî æå ýòî âñå îçíà÷àåò?
Êîãäà ÿ îçíàêîìèëñÿ ñ ðàáîòîé áåëàðóññêîãî èñòîðèêà, ñïåöèàëèñòà â îáëàñòè ãåðàëüäèêè, Àëÿêñåÿ Øàëàíäû "Òàÿìí³÷û ñâåò áåëàðóñê³õ ãåðáà¢"
https://issuu.com/andrejjanusk...b1b14fc4a0, òî âûÿñíèëîñü ñëåäóþùåå: ñîãëàñíî ãåðàëüäè÷åñêèõ ïðàâèë âñå çâåðè è ïòèöû äîëæíû áûòü èçîáðàæåíû íà ãåðáàõ â íàòóðàëüíûé öâåò è ïîâåðíóòû â
ïðàâóþ ñòîðîíó òàð÷è.  ñëó÷àå íàðóøåíèÿ ïðàâèë, ÷òî èíîãäà ñëó÷àëîñü, äîëæíû áûòü îáúÿñíåíèÿ ýòîãî. ×àùå âñåãî,
ãåðá ñ íàðóøåíèåì ïðàâèë ãåðàëüäèêè íàäàâàëñÿ â çàñëóãè ìîíàðõîì (êîðîëåì).Èñõîäÿ èç ýòîãî, ×åðíûé Íåìèðà, î÷åâèäíî, ïîëó÷èë ãåðá Åçåðæà îò ïîëüñêîãî êîðîëÿ Âëàäèñëàâà
çà çàñëóãè â áèòâå íà Âîðñêëå â 1399 ãîäó, à áîëåå âåðîÿòíåå çà çàñëóãè â Ãðþíâàëüäñêîé áèòâå â 1410 ãîäó (ó÷àñòèå Íåìèðè Áàêîòñêîãî â ýòèõ áèòâàõ ÿ ïûòàëñÿ äîêàçàòü çäåñü
https://forum.vgd.ru/1231/1829...iew&o=), è â èçìåííîì âèäå, ãäå êðóê ïîâåðíóò ãîëîâîé â ëåâóþ ñòîðîíó. È èìåííî òàêîé, âèäîèçìåíåííûé ãåðá ïðèíÿëè óæå íàìíîãî ïîçæå ïîñëå Íåìèðè Øèìàíîâñêèå ñ Ðàâñêîãî âîåâîäñòâà, ïðèáûâøèå â Ëèòâó? Óäèâëÿòñÿ òîìó, ÷òî ðóñèí ïðèíÿë ïîëüñêèé ãåðá íå íóæíî, âåäü Áàêîòà òîãäà ïåðåøëà íà ßãàéëà, êîòîðûé íà êíÿæåñêîì ïðàâå îòäàë åå ïîëÿêó Ñïûòêó èç Ìåëüøòûíà â 1395 ãîäó, êîòîðîìó ïî âèäèìîìó ñëóæèë Íåìèðà, êàê âîåâîäà Áàêîòñêèé, à ñ 1407 ãîäà, êàê íîìèíàëüíûé (íå ãåíåðàëüíûé!) ñòàðîñòà ïîäîëüñêèé íà ñëóæáå ó ïîëüñêîãî êîðîëÿ ßãàéëà, è íàõîäÿñü ïîä äåéñòâèåì ïîëüñêîãî ïðàâà, âîçìîæíî, ïðèíÿâ êàòîëè÷åñòâî, ïðèíÿë è ïîëüñêèé ãåðá.  òîé æå ðàáîòå ÿ ÷èòàþ, ÷òî ó Âèòîâòà è ßãàéëà áûëè äîëæíîñòè ãåðîëüäîâ, òàê ÷òî ñîñòàâëåíèå ãåðáîâ ïðîèñõîäèëî, õîòÿ ýòî áûëî áîëüøîé ðåäêîñòüþ. ßñíî, ÷òî ëèòîâñêàÿ è ðóñèíñêàÿ øëÿõòà äî 1413 ãîäà â îñíîâíîì èìåëà ñâîè ñåìåéíûå ãåðáû â âèäå ãåðáîâûõ çíàêîâ-êëåéíîòîâ, à ïîñëå óíèè íà÷àëà àêòèâíî àäîïòèðîâàòüñÿ ê ïîëüñêèì ãåðáàì. Íî, çäåñü ðå÷ü èäåò î òåððèòîðèè ïîä ÂÊË. À Ïîäîëüå-òî âåäü çàíÿòî áûëî Ïîëüøåé! Ïðàâäà, ñ 1411 ãîäà, êîãäà Âèòîâò ïðàâèò Ïîäîëüåì, ìû óæå íå âñòðå÷àì Íåìèðè Ïåòðà Áàêîòñêîãî. Íî êòî çíàåò, íå îí ëè ïîñòðîèë â 1421 ãîäó ×åðíûé ãîðîä íà ÷åðíîìîðñêîì ïîáåðåæüå?
https://forum.vgd.ru/1231/1829...iew&o=Ïðåäïîëîæåíèå, âûñêàçàííîå Â. Ï., ÷òî ýòèì Íåìèðîé íà Ïîäîëüå, êîòîðîãî Ïàïðîöêèé çàäíèì ÷èñëîì âïèñàë â ëåãåíäó, ìîã áûòü Íåìèðà Øèäëîâñêèé, ÿ íå ìîãó ïîääåðæàòü. Âî-ïåðâûõ ïîòîìó, ÷òî îòåö Íåìèðè Øèäëîâñêîãî, Ïàâåë Øèäëîâñêèé, ñóäüÿ â Ïëîöêîì âîåâîäñòâå, áûë ãåðáà Ëþáè÷. Ïàïðîöêèé ïèøåò, ÷òî åãî ÷åòâåðòûé ñûí Ýðàçì èëè Íåìèðà, ëîâ÷èé ïëîöêèé, ñëóæèë ðûöàðåì ïðè ãåòüìàíå Ñåíÿâñêîì.
https://books.google.com.ua/bo...mp;f=false Ðå÷ü èäåò î Íèêîëàå Ñåíÿâñêîì, ãåòüìàíå êîðîííîì, êîòîðûé â 1530-õ ãîäàõ ñëóæèë ðîòìèñòðîì íà Ïîäîëüå. Íî, â Ïàïðîöêîãî åñòü èíòåðåñíîå çàìå÷àíèå, ÷òî Íåìèðà, ñûí Ïàâëîâ, îñòàâèë (âåêó ìîåãî) ñ Ìîñòîâñêîé äîìó Äîëýíãà, 5 ñûíîâ. Äðóãèìè ñëîâàìè, ãåðá ýòîãî Íåìèðû ïðåêðàñíî çíàë Ïàïðîöêèé ("âåêó ìîåãî"), è ýòî íå Åçåðæà, à Ëþáè÷. Âî-âòîðûõ, óæå ó Ê. Íåñåöêîãî ýòè 5 ñûíîâåé Íåìèðè Øèäëîâñêîãî íàçâàíû ïî èìåíàõ, îäèí èç íèõ Êðèñòîô, äâîðÿíèí êîðîëÿ Çèãìóíòà Àâãóñòà óìåð â 1574 ãîäó. Íåñåöêèé âèäåë åãî íàäãðîáîê â Êðàêîâå â êîñòåëå Ñâÿòîé Òðîèöû. À ýòî çíà÷èò, ÷òî íà íàäãðîáêó îí âèäåë è åãî ãåðá Ëþáè÷, íî íå Åçåðæà.
https://books.google.com.ua/bo...mp;f=falseÍåîæèäàííûå ðåçóëüòàòû ÿ ïîëó÷èë, êîãäà îáðàòèëñÿ ê ïîëüñêèì èññëåäîâàòåëÿì. Èòàê, ïî ñëîâàì Ïåêîñèíñêîãî (ñì. Franciszek Piekosiński. Heraldyka polska wieków średnich /Kraków: 1899. S. 230), ãåðá Åçåðæà ("Jeziora") óïîìèíàåòñÿ íåñêîëüêî ðàç â çàïèñêàõ ñóäîâûõ ñðåäíåâåêîâûõ, íàéñòàðøàÿ èç êîòîðûõ îò 1420 ãîäà, áåç îïèñàíèÿ êàê âûãëÿäèò, ïðè÷åì îí ïðèçíàåòñÿ, ÷òî íè îäíîãî ðèñóíêà ñðåäíåâåêîâãî è íè îäíîé ïå÷àòè íå âñòðå÷àë, à èçâåñòåí ýòîò ãåðá ñòàë èç ïîçäíåéøèõ ãåðàëüäèêîâ (ìîå çàìå÷àíèå: î÷åâèäíî, ïåðâûì èç íèõ áûë Á. Ïàïðîöêèé).  òî æå âðåìÿ, ñîâðåìåííûå èññëåäîâàòåëè ãåðàëüäèêè, çàñëóæèâàþùèå äîâåðèÿ, Sławomir Górzyński
https://pl.wikipedia.org/wiki/...y%C5%84ski è Jerzy Kochanowski
https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Kochanowski_(historyk) îòìå÷àþò, ÷òî ïåðâàÿ ñóäîâàÿ çàïèñêà ñ ýòèì ãåðáîì îòíîñèòñÿ ê 1408 ãîäó. Íî, ñåíñàöèÿ íå â ýòîì, à â òîì, ÷òî ãåðá Åçåðæà èñïîëüçîâàë íå òîëüêî èçâåñòíûå íàì Íåìèðà ×åðíûé, óãàñøèé ðîä Íåìèð Òîëïûæåíñêèõ
https://forum.vgd.ru/post/1231...#pp2470414, íî è ñàì Íåìèðà Ðåçàíîâè÷:
[q]
JEZIERZA (Jeziora) W polu czerwonym na krzyzu kawalerskim zlotym kruk z pierscieniem zlotym w dziobie. W klejnocie nad helmem w koronie trzy pióra strusie. Nie znane sa sredniowieczne znaki pieczetne z tym herbem. Najstarsza zapiska sadowa pochodzi z 1408 r. (W. Semkowicz, Wywoidy szlachectwa..., nr 10). Herb znajduje sie w Codex Bergshammar i Armorial Lyncenich. Najbardziej rozpowszechniony na Mazowszu. Herbem Jezierza poslugiwaly sie nastepujace rodziny: Boguslawski, Czarny, Cwiklowski, Drozdowski, Drzymalski, Galczewski, Gronostaj, Gronostajski, Jezierza, Jezierzyñski, Lojewski, Niemira-Rezanowicz, Szczyci(ie)nski, Szymakowski, Szymanowski, Tolpych, Tolpyzyñski, Trasiñski, Zajaczkowski nob. 1775, odm. (w klejnocie kruk z pierscieniem zlotym w dziobie), Zelazo...
ñì. Sławomir Górzyński, Jerzy Kochanowski. Herby szlachty polskiej. Wydawn. Uniwersytetu Warszawskiego, 1990. S. 73.https://books.google.com.ua/bo...anowicz%2C[/q]
Ýòî òàêæå íàøëî îòðàæåíèå â ñîâðåìåííîì ïîëüñêîì ãåðáîâíèêå èçâåñòíîãî ãåðàëüäèñòà À. Çíàìåðîâñêîãî
https://pl.wikipedia.org/wiki/Alfred_Znamierowski:
[q]
Niemira-Rezanowicz, h. Jezierza
ñì. Alfred Znamierowski Herbarz rodowy, Świat Książki, Warszawa 2004.https://ornatowski.com/wykazy-...rz-rodowy/[/q]
Ñîâåðøåííî î÷åâèäíî, ÷òî è â Íåñåöêîãî ïîä ãåðáîì Åçåðæà óêàçàí
Niemierza (ýòî ×åðíûé Íåìèðà) è ïðîñòî
Niemira (çíà÷èò ýòî íå êòî èíîé, êàê Íåìèðà Ðåçàíîâè÷).
https://books.google.com.ua/bo...mp;f=falseÂñå òî æå ñàìîå ïîâòîðÿþò è ïîçäíåéøèå ãåðáîâíèêè, íàïðèìåð:
Ewaryst Andrzej Kuropatnicki (hrabia.) Wiadomość o kleynocie szlacheckim, oraz herbach domów szlacheckich w koronie Polskiey i wielkim xięstwie Litewskim. Gröll, 1789. S. 72.
https://books.google.com.ua/bo...mp;f=falsePiotr Nałęcz Małachowski. Zbiór nazwisk szlachty z opisem herbów własnych familiom zostaiącym w Królestwie Polskim i Wielkim ięstwie Litewskim. Wydawn. Artystyczne i Filmowe, 1805. S. 323-324, 635.
https://books.google.com.ua/bo...mp;f=falseÂûõîäèò, ÿ áûë ïðàâ: Êîð÷àê, ñ êîòîðûì Íåìèðó Ðåçàíîâè÷à îòìå÷àë Äëóãîø è êîòîðûé âõîäèë â åãî ïå÷àòü
https://forum.vgd.ru/1231/1829...iew&o= - ýòî ãåðá åãî ìàòåðè (N. Õîäüêîâíû Áûáåëüñêîé?), à ãåðá åãî îòöà - ýòî Åçåðæà, êîòîðûé îí òàêæå èñïîëüçîâàë? À çíà÷èò ýòî îäèí ðîä Íåìèðè÷åé? Îòñþäà ìîæíî îñòîðîæíî ïðåäïîëîæèòü, ÷òî åñëè Íåìèðà çà êíÿçÿ Âèòîâòà, ïðåäîê Íåâìåðæèöêèõ, ýòî Íåìèðà Ðåçàíîâè÷, òî ãåðá Íåâìåðæèöêèõ Åçåðæà çíà÷èò îò íåãî?
Âîò åâðîïåéñêèå ãåðáîâíèêè ïåðâîé XV âåêà "Codex Bergshammar" (ñòîêãîëüìñêèé) è "Armorial Lyncenich" (áðþññåëüñêèé), íà êîòîðûå ññûëàþòñÿ Sławomir Górzyński, Jerzy Kochanowski â îïèñàíèè ãåðáà Åçåðæà. È äåéñòâèòåëüíî ýòè èçîáðàæåíèÿ ïîêàçûâàþò, êàæåòñÿ ñ êîëüöîì â êëþâå,
÷åðíóþ ïòèöó íà êðåñòå, ïîâåðíóòóþ âïðàâî, à çíà÷èò ãåðá Íåìèðè ×åðíîãî ñ èçîáðàæåíèåì ÷åðíîé ïòèöû íà êðåñòå ñ êîëüöîì â êëþâå (nosie), íî
ïîâåðíóòóþ ãîëîâîé â ëåâóþ (ìû âèäèì â ïðàâóþ) ñòîðîíó òàð÷è.https://forum.vgd.ru/file.php?fid=193065&key=2055638164 áûë
"íåïðàâèëüíûì", ÷òî ïîäðàçóìåâàëî íàäàíüå åãî â çàñëóãè ìîíàðõîì (êîðîëåì). À çíà÷èò îí ìîã è íå âõîäèòü â ãåðáîâîå áðàòñòâî ïîëüñêèõ ðûöàðåé Åçåðæà ñ Ìàçîâåöêîé çåìëè, ïîñêîëüêó íå îò íèõ ïîëó÷èë ýòîò ãåðá?
1) "Armorial Lyncenich" (áðþññåëüñêèé) - ãåðá Åçåðæà â òðåòüåì íèæíåì ðÿäó, 1-é ñïðàâà;
https://upload.wikimedia.org/w...io_107.jpg2) "Codex Bergshammar" (ñòîêãîëüìñêèé) - ãåðá Åçåðæà â ïîñëåäíåì íèæíåì ðÿäó, 2-é ñëåâà.
https://upload.wikimedia.org/w...page_5.jpg 