Ýòîò ðàçäåë - ÃÅÎÃÐÀÔÈ×ÅÑÊÈÉ - ïî óêàçàííûì ðåãèîíàì. Ïðîñüáà ôàìèëüíûå òåìû ñîçäàâàòü è ðàçìåùàòü â ôàìèëüíîì ðàçäåëå https://forum.vgd.ru/?ct=1
ÎÁÐÀÒÈÒÅ ÂÍÈÌÀÍÈÅ íà òî, ÷òî ÂÑÅ óêðàèíñêèå ðàçäåëû è òåìû çàêðûòû äëÿ ðåäàêòèðîâàíèÿ... Íàïå÷àòàâ ñâîå ñîîáùåíèå, íå ïîëåíèòåñü ïðîâåðèòü åãî íà ïðåäìåò ãðàììàòè÷åñêèõ îøèáîê è íåòî÷íîñòåé â èçëîæåíèè ÷åðåç îïöèþ "Ïðåäâàðèòåëüíûé ïðîñìîòð"...è òîëüêî ïîòîì îòïðàâëÿéòå íà ôîðóì ÷åðåç îïöèþ "Îòïðàâèòü"..
[q] Ãîñ. àðõèâ Õìåëüíèöêîé îáëàñòè (ÃÀÕÎ (ÄÀÕÎ)) https://forum.vgd.ru/1474/ Ãîñ. àðõèâ Ëüâîâñêîé îáëàñòè (ÃÀËÎ) https://forum.vgd.ru/9032/ Ãîñ. àðõèâ Òåðíîïîëüñêîé îáëàñòè (ÃÀÒÎ(ÄÀÒÎ)) https://forum.vgd.ru/5030/ Ãîñ. àðõèâ Ðîâåíñêîé îáëàñòè (ÃÀÐÎ (ÄÀÐÎ)) https://forum.vgd.ru/1476/ Ãîñ. àðõèâ ×åðíîâèöêîé îáëàñòè (ÃÀ×Î (ÄÀ×Î)) https://forum.vgd.ru/3518/ Ãîñ. àðõèâ Âîëûíñêîé îáëàñòè (ÃÀÂÎ (ÄÀÂÎ)) https://forum.vgd.ru/1475/ ÖÃÈÀË ã. Ëüâîâ https://forum.vgd.ru/484/3191/ Êàòàëîãè ÌÊ è ãäå èñêàòü äåëà çäåñü https://forum.vgd.ru/post/484/3191/p2013162.htm#pp2013162 Ñïèñîê êàòàëîãîâ FamilySearch.org https://nashipredki.com/familysearch[/q]
Êîëëåãè, ïðîñüáà íå çàáàëòûâàòü ÈÍÔÎÐÌÀÒÈÂÍÛÅ òåìû, êîòîðûå (áåç âîïðîñîâ/îòâåòîâ). Ïðè öèòèðîâàíèè îñòàâëÿéòå òîëüêî òó ÷àñòü, íà êîòîðóþ äàåòå îòâåò, èëè çàäàåòå âîïðîñ, îñòàëüíîå îòñåêàéòå (óäàëÿéòå). Íå íàäî êîïèðîâàòü ìíîãîñòóïåí÷àòûé äèàëîã. Åñëè íåïîíÿòíî, êàê ýòî ñäåëàòü: â ïðàâîì íèæíåì óãëó ñîîáùåíèÿ íà êîòîðîå õîòèòå îòâåòèòü íàæìèòå îïöèþ «Íèê» è ïîñëå ýòîãî âñòàâüòå ôðàçó, íà êîòîðîâóþ îòâå÷àåòå â ñëåäóþùèé øàáëîí: [q] Ôðàçà íà êîòîðóþ îòâå÷àåòå [/q]
Âåäåì äèñêóññèè â ðàìêàõ ïðèëè÷èÿ, íå íàíîñÿ äðóã äðóãó âçàèìíûõ îáèä è îñêîðáëåíèé. Âçâåøåííî è àðãóìåíòèðîâàíî îáñóæäàåì âîïðîñû/îòâåòû ó÷àñòíèêîâ, ðàáîòàþùèõ ïî ðåãèîíàì ðàçäåëà. |
Ðîä ãåðáà ÑÀÑ - SAS
Èíôîðìàòèâíàÿ òåìà
Strilbyckiêîzàêû & øëÿõòà Ñòðѣëüáûöüê³, Îñòàïö³  Kyiv, Ruthenia // Êè¿â, Óêðà¿íà Ñîîáùåíèé: 3219 Íà ñàéòå ñ 2008 ã. Ðåéòèíã: 3351 | Íàâåðõ ##
22 èþëÿ 2008 14:59 http://blogs.mail.ru/mail/vitvizky/56B36F9C0E53ADA7.htmlDwie wersje herbu węgierskiego rodu szlacheckiego (Freiherr) Dragffy von Beltek. Ród ten ma mieć wspólne korzenie z Polskimi Sasami. Obrazek z lewej pochodzi z tomu węgierskiego herbarza Siebmachera. Ten z prawej pochodzi z zamku w Erdod 1505 r. wg illustracji L. Wyrostka. Two versions of the armorial bearings of the Hungarian noble family (Freiherr) Draggfy von Beltek. This family is said to have a common ancestry with the Polish Sas families. The one on the left is from the Hungarian volume of Siebmacher's Wappenbuch. The one in the right is from the castle of Erdod in 1505 according to an illustration by L. Wyrostek. Äâå âåðñèè ãåðáà SAS áëàãîðîäíîãî âåíãåðñêîãî ðîäà (Ôðàéõåð) Äðàãôè ôîí Áåëòåê. Ñ÷èòàåòñÿ, ÷òî ýòîò ðîä èìååò ðîäñòâåííûå îòíîøåíèÿ ñ ïîëüñêèìè ñåìüÿìè ãåðáà SAS. Ïåðâûé - èç âåíãåðñêîãî ñáîðíèêà ãåðáîâ Ñèáìàõåðà. Âòîðîé - ãåðá çàìêà Ýðäîä 1505 ãîäà, ñîãëàñíî èëëþñòðàöèè Ë.Âèðîñòåêà.
 ---
| | |
Strilbyckiêîzàêû & øëÿõòà Ñòðѣëüáûöüê³, Îñòàïö³  Kyiv, Ruthenia // Êè¿â, Óêðà¿íà Ñîîáùåíèé: 3219 Íà ñàéòå ñ 2008 ã. Ðåéòèíã: 3351 | Íàâåðõ ##
22 èþëÿ 2008 15:00 ãåðá çàìêà Ýðäîä 1505 ãîäà, ñîãëàñíî èëëþñòðàöèè Ë.Âèðîñòåêà.
 ---
| | |
Strilbyckiêîzàêû & øëÿõòà Ñòðѣëüáûöüê³, Îñòàïö³  Kyiv, Ruthenia // Êè¿â, Óêðà¿íà Ñîîáùåíèé: 3219 Íà ñàéòå ñ 2008 ã. Ðåéòèíã: 3351 | Íàâåðõ ##
22 èþëÿ 2008 15:02 .Ãðóøåâñüêèé. ²ñòîð³ÿ Óêðà¿íè-Ðóñè. Òîì VI.Ðîçä³ë III.Ñòîð.1 …Òî¿ äð³áíî¿ — ³ ùå äð³áí¿éøî¿ óêðà¿íñüêî¿ øëÿõòè áóëî â XVI â³ö¿ â Ãàëè÷èí¿ áîãàòî (îñîáëèâî â Ïåðåìèøëüñüê³é çåìë¿), ³ äî íå¿ â XVII â. ïðèëó÷àþòüñÿ, ðîçìíîæèâøèñÿ é ï³äóïàâøè ùå á³ëüøå â ñâî¿ì óïîñë¿äæåííþ — â³äñóíåí³ â³ä óñüîãî ùî íåñëè äîõîäè ³ âïëèâè, — ìàéæå âñ¿ ò³ óêðà¿íñüê³ ðîäè, ÿê³ íå âèãàñëè é íå ñïîëüùèëè ñÿ ïðîòÿãîì XVI â³êà. Îò ÿêèé êàòàëüî´ ñå¿ óêðà¿íñüêî¿ øëÿõòè ç ïåðøî¿ ïîëîâèíè XVII â. äàþòü ãàëèöüê³ àêòè.  Ãàëèöüê³é çåìë¿ âèñòóïàþòü Áåðåçîâñüê³, Âîëêîâèöüê³, Ãîëèíñüê³, Ãðàáîâåöüê³, Äðîãîìèðåöüê³, Æåëèáîðñüê³, Æóðàê³âñüê³, Êíåãèíåöüê³, Êðåõîâåöüê³, Ìåäèíñüê³, Ñâèñòåëüíèöüê³, Ñóëÿòèöüê³, Ñòðóòèíñüê³, Òàòîìèðè, Óãåðíèöüê³, Õîòèìèðñüê³; â Ëüâ³âñüê³é: Áàëèöüê³, Âèííèöüê³, Âèòâèöüê³, Ãîøîâñüê³, Äóáðîâñüê³, Êîïåöüê³, Ëîçèíñüê³, ϳäâèñîöüê³, ϳäë¿ñåöüê³, Ïëåòåíåöüê³, Ïîãîðåöüê³, Ïîïåë¿, Ïåðåäðèìèðñüê³, Ñâèðñüê³, Ñåìèãèíîâñüê³, Ñðîêîâñüê³, ×îëãàíñüê³; â Ïåðåìèøñüê³é Áà÷èíñüê³, Áåðåçíèöüê³, Áèëèíñüê³, Áîÿðñüê³, Áðàòêîâñüê³, Âèííèöüê³, Âèñî÷àíñüê³, Ãîðîäèíñüê³, Ãîðîäèñüê³, Äîáðÿíñüê³, Æåëèáîðñüê³, ²ëüíèöüê³, Êàëüíîôîéñüê³, Êîáëÿíñüê³, Êîìàðíèöüê³, Êîïèñòèíñüê³, Êðèíèöüê³, Êðóøåëüíèöüê³, Êóëü÷èöüê³, Ëèòèíñüê³, Ëóöüê³, Ìîíàñòèðñüê³, Ìàòêîâñüê³, Ïàöëàâñüê³, ϳäãîðîäåöüê³, Ïîïåë¿, Ðàäèëîâñüê³, Ðèòàðîâñüê³, Ñåëåöüê³, Ñîçàíñüê³, Ñâåðå÷àíñüê³, Ñòóïíèöüê³, Òåðëåöüê³, Òóðåöüê³, Òóðÿíñüê³, Òóñòàíîâñüê³, Óíÿòèöüê³, Óðóñüê³, ßâîðñüê³, ßìèíñüê³, ßñåíèöüê³; â Ñÿí³öüê³é Äîáðÿíñüê³ é Ëîçèíñüê³. Ïåðåâàæíî ñå áóëè ñòàð³ ðîäè, ùî âåëèêèìè ãí¿çäàìè ñèä¿ëè, ðîçìíîæèâøè ñÿ íà ñâî¿õ ä¿äèíàõ ³ ïîä¿ëèâøè ñÿ íà ð³æí³ ãàëóçè ç ð³æíèìè õàðàêòåðèñòè÷íèìè ïðèçâèùàìè é „ïðèäîìêàìè" ÿê íïð. Êíÿãèíèöüê³-Ïðîñêóð÷àòà, Êàëèíîâÿòà, Ñåíêîâÿòà; Æóðàê³âñüê³ Ëåõí³âñüê³, Éîñèïîâè÷³, ßêîáøîâè÷³; ×àéê³âñüê³ Áåðèíäè, Ñîëîíèíêè, Òðóíêîâè÷³; Ïàöëàâñüâ³, Ãðèöêîâÿòà é ²ñêðÿòà é ò. è. Íàëåæàëè âîíè ãîëîâíî äî äâîõ ñïåöåô³÷íî-óêðà¿íñüêèõ ãåðáîâèõ ´ðóï Ñàñ ³ Êîð÷àê (îñîáëèâî äî ïåðøîãî); ïîõîäæåííº é ðîçïîâñþäíåííº ñåðåä ñå¿ óêðà¿íñüêî¿ øëÿõòè ñèõ ãåðá³â ëèøàºòüñÿ íåâèÿñíåíîþ ³ íåáåç³íòåðåñíîþ ç êóëüòóðíî-³ñòîðè÷íîãî ñòàíîâèùà çàãàäêîþ. Íàñê³ëüêè ðîçìíîæåíà áóëà ñÿ óêðà¿íñüêà øëÿõòà, äàþòü ïîíÿòº øëÿõåöüê³ ïîïèñè ç ïåðøî¿ ïîëîâèíè XVII â. Òàê íà ïîïèñ¿ øëÿõòè Ëüâ³âñüêî¿ çåìë¿ 1621 ð. íà 628 çàãàëüíîãî ÷èñëà øëÿõòè÷³â ñòàâèëî ñÿ 43 ×àéê³âñüêèõ, 34 Ãîøîâñüêèõ, 40 Âèòâèöüêèõ… …Àëå áóâàëè õâèë¿, êîëè íàö³îíàëüí³ ÷è êëÿñîâ³ ³íòåðåñè, ñêðèñòàë¿çóâàâøè ñÿ êîëî ÿêîãîñü êîíêðåòíîãî ôàêòó, ïîäâèãàëè ñþ øëÿõåöüêó ìàñó äî æèâ³éøî¿ é ñîë¿äàðí¿éøî¿ àêö³¿. Ìîòèâè é îáñòàâèíè òàêèõ ôàêò³â íå çàâñ¿äè íàì çâ³ñí³ íàâ³òü òîä¿, ÿê çâ³ñí³ ñàì³ ôàêòè. Äî òàêèõ çàãàäêîâèõ âèñòóï³â óêðà¿íñüêî¿ øëÿõòè â Ãàëè÷èí¿ íïð. íàëåæèòü ìàñîâå ïðèëó÷åííº óêðà¿íñüêî¿ øëÿõòè Ãàëèöüêî¿ çåìë¿ äî âîëîñüêîãî âîºâîäè Áîãäàíà ï³ä÷àñ éîãî ïîõîäó íà Ãàëè÷èíó ë¿òîì 1509 ð. Ïðèïàäêîì äîâ³äóºìîñÿ, ùî òîä¿ ïðèñòóïèëè äî íüîãî ²âàíêî Äåìèäåöüêèé ³ ²ëÿ Øóìëÿíñüêèé, ²âàíêî, ßöêî, Âàñüêî Ìèùåíñüê³, Ôåäüêî Äóáðîâè÷, Çàíü Öóöèë³âñüêèé, Ñåíüêî Âèòâèöüêèé, Âàñüêî é Ìàðêî Êíÿãèíèöüê³, Ñåìåí, ²âàí, Ñåíüêî é Ñèäîð Äðîãîìèðåöüê³, Ñåíüêî Áàëèöüêèé, Äìèòðî ç Äàíèñêîâè÷, Ãðèãîðèé, Ñåíüêî, Ãðèí÷à, Ãðèãîð, Ôè÷à é ²âàñüêî Áåðåçîâñüê³, ²âàñüêî Ïèøíèíñüêèé, Àíäðåé Ëóöüêèé. Âîíè áóëè ïðîãîëîøåí³ çà çðàäíèê³â ³ ìàºòêè ¿õ êîíô³ñêîâàíî. Àëå ïî ïîãðîì³ Âîëîùèíè çèìîþ 1509/10 ð., êîëè ãîñïîäàð ìóñ¿â îáîâÿçàòè ñÿ â òðàêòàò¿ ì³æ èíüøèì çâåðíóòè âñ¿õ ëþäåé, âèâåäåíèõ ç Óêðà¿íè, øëÿõòè÷³ âåðíóëèñÿ ç Âîëîùèíè é âèïðàâäóâàëèñÿ, ùî ïðèñòàëè äî âîºâîäè íå äîáðîâ³ëüíî, à ç ïðèìóñó. Ñå îïðàâäàííº áóëî ïðèéíÿòå, ³ ò³ øëÿõòè÷³ áóëè ïðèâåðíåí³ äî ñâî¿õ ïðàâ ³ ÷åñòè, àëå òðóäíî óâ³ðèòè â ïðàâäèâ³ñòü ñüîãî îïðàâäàííÿ. Òà îáñòàâèíà, ùî â ò³ì ïðèìóñîâ³ì ïîëîæåííþ çíàéøëèñÿ ÿê ðàç øëÿõòè÷³ - Ðóñèíè, â³ðí³ ñâî¿é íàðîäíîñòè, êàæå çäîãàäóâàòèñÿ èíàêøèõ ìîòèâ³â. http://litopys.org.ua/hrushrus/iur60301.htm ---
| | |
Strilbyckiêîzàêû & øëÿõòà Ñòðѣëüáûöüê³, Îñòàïö³  Kyiv, Ruthenia // Êè¿â, Óêðà¿íà Ñîîáùåíèé: 3219 Íà ñàéòå ñ 2008 ã. Ðåéòèíã: 3351 | Íàâåðõ ##
22 èþëÿ 2008 15:05 Âàðèàíòû Ñàñîâñêèõ ãåðáîâ.
 ---
| | |
Strilbyckiêîzàêû & øëÿõòà Ñòðѣëüáûöüê³, Îñòàïö³  Kyiv, Ruthenia // Êè¿â, Óêðà¿íà Ñîîáùåíèé: 3219 Íà ñàéòå ñ 2008 ã. Ðåéòèíã: 3351 | Íàâåðõ ##
22 èþëÿ 2008 15:07 À ýòî ñïèñîê èõ îáëàäàòåëåé.
 ---
| | |
Strilbyckiêîzàêû & øëÿõòà Ñòðѣëüáûöüê³, Îñòàïö³  Kyiv, Ruthenia // Êè¿â, Óêðà¿íà Ñîîáùåíèé: 3219 Íà ñàéòå ñ 2008 ã. Ðåéòèíã: 3351 | Íàâåðõ ##
22 èþëÿ 2008 15:10 È åùå îäèí ñòàðåíüêèé ðèñóíî÷åê.
 ---
| | |
Strilbyckiêîzàêû & øëÿõòà Ñòðѣëüáûöüê³, Îñòàïö³  Kyiv, Ruthenia // Êè¿â, Óêðà¿íà Ñîîáùåíèé: 3219 Íà ñàéòå ñ 2008 ã. Ðåéòèíã: 3351 | Íàâåðõ ##
22 èþëÿ 2008 15:30 Þð³é-Ôðàíö Êóëü÷èöüêèé. Ãåðîé îáîðîíè ³äíÿ, ôóíäàòîð ïåðøèõ êàâÿðåíü â ªâðîï³. Jerzy Franciszek Kulczycki Jerzy Franciszek Kulczycki (1640–February 19, 1694) of the Sas coat of arms was a member of Polish szlachta of Ukrainian origin and of Orthodox faith, merchant, spy, diplomat and soldier, and considered a hero by the peope of Vienna for his actions at the 1683 Battle of Vienna. According to a popular legend, he opened the first café in the city, using coffee beans left by the retreating Ottoman Turks. His name often rendered in German as Georg Franz Kolschitzky. In Ukrainian Yuriy-Frants Kulchytsky. http://en.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Franciszek_Kulczycki
 ---
| | |
Strilbyckiêîzàêû & øëÿõòà Ñòðѣëüáûöüê³, Îñòàïö³  Kyiv, Ruthenia // Êè¿â, Óêðà¿íà Ñîîáùåíèé: 3219 Íà ñàéòå ñ 2008 ã. Ðåéòèíã: 3351 | Íàâåðõ ##
22 èþëÿ 2008 22:55 Daniłowicz Jan herbu Sas źródło: Polski Słownik Biograficzny Daniłowicz Jan herbu Sas (zm. 1628), wojewoda ruski, zięć hetmana Stanisława Żółkiewskiego, dziad macierzysty Jana Sobieskiego. W młodości służył wojskowo w szeregach obrony potocznej na pograniczu południowo-wschodnim Rzeczypospolitej, walcząc z najazdami tatarskimi. Uczestniczył w stłumieniu powstania kozackiego pod wodzą Semena Nalewajki (1595-1596), za co w 1597 r. otrzymał starostwo czehryńskie i korsuńskie. Dzięki poparciu Żółkiewskiego został krajczym koronnym (1600), a po śmierci kanclerza Jana Zamoyskiego otrzymał dzierżone przezeń starostwo bełskie. Podczas rokoszu sandomierskiego zajął stanowisko prokrólewskie, wspólnie z Żółkiewskim protestując przeciw rokoszanom Mikołaja Zebrzydowskiego, ale w czasie decydującego starcia pod Guzowem 5 VII 1607 r. wycofał się z pola bitwy i powrócił dopiero po zwycięstwie regalistów. W 1612 r. został kasztelanem lwowskim, w roku następnym awansował na województwo ruskie. Uczestniczył w komisjach kozackich – olszanieckiej (1617) i rastawickiej (1619); nie brał udziału w bitwie pod Cecorą w 1620 r., ale zorganizował obronę województwa ruskiego przed zagonami tatarskimi. Z pierwszego małżeństwa z Katarzyną Krasicką pozostawił dwie córki; po śmierci Katarzyny ożenił się w 1605 r. z córką hetmana Żółkiewskiego Zofią, z którą miał dwóch synów: Jana (zmarł w 1618 r. w wieku 5 lat) i Stanisława, zamordowanego w 1636 r. przez Tatarów, oraz dwie córki: Teofilę, wydaną za Jakuba Sobieskiego, matkę przyszłego króla Jana III Sobieskiego oraz benedyktynkę Dorotę. http://www.wilanow-palac.pl/index.php?enc=207 ---
| | |
Strilbyckiêîzàêû & øëÿõòà Ñòðѣëüáûöüê³, Îñòàïö³  Kyiv, Ruthenia // Êè¿â, Óêðà¿íà Ñîîáùåíèé: 3219 Íà ñàéòå ñ 2008 ã. Ðåéòèíã: 3351 | Íàâåðõ ##
22 èþëÿ 2008 22:57 Daniłowiczówna Dorota źródło: Polski Słownik Biograficzny Daniłowiczówna Dorota, w zakonie Magdalena (ok. 1607-1687), ksieni benedyktynek lwowskich, ciotka Jana III Sobieskiego. Była córką wojewody ruskiego Jana i Zofii z Żółkiewskich, siostrą Teofili, żony Jakuba Sobieskiego. W wieku trzech lat została przez matkę ofiarowana do klasztoru, w którym się wychowywała, jednak po kilku latach matka zmieniła zdanie i odebrała ją z klasztoru; wkrótce Daniłowiczówna z własnej woli wróciła do życia zakonnego i w wieku 16 lat otrzymała habit. W 1628 r. złożyła profesję w klasztorze Benedyktynek łacińskich pw. Wszystkich Świętych na Krakowskim Przedmieściu we Lwowie, a w 1640 r. została jego ksienią. Wojny kozackie przeżyła we Lwowie. W klasztorze była wielokrotnie odwiedzana przez Jana Sobieskiego, który w 1672 r., wobec grożącego miastu najazdu tatarskiego, zmusił ją do wyjazdu. Cieszyła się opinią kobiety utalentowanej i światłej, a dzięki swej energii przyczyniła się do powiększenia majątku klasztornego zarówno drogą własnych zapisów, jak i poprzez procesy sądowe; obroniła zgromadzenie przed zakusami mieszczan, dążących do zniesienia jurydyki zakonnej (zwanej Brożymowską  i 12 VII 1670 r. wydała przeznaczoną dla niej ordynację. Zmarła 26 III 1687 r. Zgodnie z własnym życzeniem została pochowana w progu kościoła Benedyktynek. Według klasztornej legendy widziano ją pokutującą w czyśćcu za trzy grzechy: pochopne przyjmowanie kandydatek do klasztoru, wciągnięcie zakonu w świecki proces i długie chowanie uraz. Ta ostatnia wada musiała mocno utrwalić się w charakterze siostry Magdaleny, skoro swą dawną znajomą z nowicjatu, Zuzannę Stawską, za jakieś przewinienie prześladowała aż do śmierci, m. in. podając ją rodzinie za zmarłą. Indeks osobowy: Daniłowicz Jan, Daniłowiczówna Dorota, ---
| | |
Strilbyckiêîzàêû & øëÿõòà Ñòðѣëüáûöüê³, Îñòàïö³  Kyiv, Ruthenia // Êè¿â, Óêðà¿íà Ñîîáùåíèé: 3219 Íà ñàéòå ñ 2008 ã. Ðåéòèíã: 3351 | Íàâåðõ ##
22 èþëÿ 2008 23:00 Hanna Widacka
Najstarsza wzmianka o Olesku – grodzie – horodyszczu Rusi Halickiej, wzniesionym na samotnej skale pośród rozległych pól, stawów i moczarów, w miejscu obronnym ukształtowanym przez samą naturę – pochodzi z r. 1366, z czasów Kazimierza Wielkiego. Właściciele istniejącego tam zamku zmieniali się z upływem wieków. W 1625 r. Jan Daniłowicz, ożeniwszy się z Zofią, córką hetmana Stanisława Żółkiewskiego, przebudował zamek w kształt zachowany do dzisiaj – magnackiej rezydencji i fortecy w owalnym zarysie, z dwóch części połączonych wieżą, z dziedzińcem wewnętrznym i głęboką studnią. Do zamku prowadziła droga na murowanych arkadach, most zwodzony i brama wjazdowa w czworobocznej wieży. Po wygaśnięciu męskiej linii rodu Daniłowiczów cały ich wielki majątek przeszedł na córkę Teofilę, zamężną za Jakubem Sobieskiem. Ich drugi syn Jan urodził się 17 sierpnia 1629 r. w okolicznościach, opisanych barwnie przez historyka Janusza Wolińskiego (1946) : „ (...) wielka burza srożyła się dokoła wyniosłego zamku w Olesku, krwawe blaski pożogi wznieconej przez grasujący czambuł tatarski czerwieniły ogromne mury magnackiej siedziby. W potokach płynącej z niebios wody, w zimnym świetle trzaskających piorunów rozlegały się zewsząd jęki mordowanej lub pędzonej w jasyr ludności, raz po raz dobiegały gardłowe okrzyki ordyńców, gromionych przez cwałujące w gwałtownym pościgu chorągwie polskie. Wśród szalejącej przyrody i zawieruchy wojennej, w cichym, ustronnym zakątku komnaty zamkowej, miedzy godzina czternastą a piętnastą przyszedł na świat Jan Sobieski, późniejszy król Jan III”. Według legendy, niemowlę położono na marmurowym stole, którego blat pękł na dwoje (z czego wróżono, że narodził się mocarz).
Rodowe gniazdo Sobieskich ucierpiało bardzo podczas wojen kozackich i tureckich. W 1682 r., kiedy przybył tam Jan III, zastał miasto i zamek spustoszone. Maria Kazimiera nie szczędziła kosztów, by go odnowić. Oboje królestwo wizytowali Olesko jeszcze w 1687 r. ; wówczas opis miejsca sporządził dworzanin Franciszek Daleyrac. W 1725 r. Konstanty Władysław Sobieski sprzedał klucz oleski (i zamek w Podhorcach) Rzewuskim. Hetman Wacław Rzewuski obrał sobie siedzibę w zamku podhoreckim i tam przeniósł liczne mobilia oleskie. Pod koniec XVIII w. rezydencja w Olesku bliska była zupełnej ruiny; przypomniano sobie o niej dopiero w 1883 r., w czasie jubileuszu Odsieczy Wiedeńskiej.
Z 1823 r. pochodzi litograficzny widok zamku w Olesku, wykonany – zapewne według własnego rysunku z natury – przez Antoniego Langego (zm. 1842), malarza – pejzażystę, dekoratora teatralnego i grafika. Ta okazała wymiarami kompozycja, odbita w lwowskim zakładzie Józefa Pillera, pochodzi z albumowego wydawnictwa Langego pt. Zbiór najpiękniejszych i najinteresowniejszych okolic Galicji (Lwów 1823). Uznanie i rozgłos zdobył Lange u współczesnych przede wszystkim jako malarz krajobrazów, zwłaszcza górzystych okolic Galicji wschodniej, po której odbył wiele wycieczek artystycznych.
„Zamek w Olesku”, grafika ze zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie. Dziękujemy Bibliotece Narodowej za udostępnienie materiałów ikonograficznych.
Indeks geograficzny: Olesko, Ruś Halicka,
 ---
| | |
|