Ïîëòàâà è ëèòåðàòóðà

Îë³éíèê Áîðèñ

ÁÀËÀÄÀ ²ÐÍÎÑÒ²

âñ³ì óäîâàì â³éíè ïðèñâÿ÷åíî

Çàñòîãíàëî, çàïëàêàëî -
×è ñîâà, ÷è âäîâà?
Ïîêîòèëî áàéðàêàìè.
Çàäèì³ëà òðàâà.

Íåäîá³ëåíå îêîëî...
Ù³òêà âèïàëà ç ðóê.
Ò³ëüêè çäàâëåíî îõíóëà
² îñ³ëà íà ðóíü.

...³í ñï³òêíóâñÿ êðàé áèòîãî
Çà ñóñ³äí³ì ñåëîì.
ϳäíÿëè íà ãðàí³ò éîãî
 ï³äíåáåññÿ ÷îëîì.

...Ïðèéäå, çä³éìå íàòðóäæåí³
Ó íåáåñíó áåçìåæ:
- Ùî æ òè äîâãî òàê, ñóäæåíèé,
Âñå äîäîìó íå éäåø?

Ñê³ëüêè á³ëåíî îêîëî,
Ñò³ëüêè ñèïàâñÿ êâ³ò.
Âæå îíóêè, ÿê ñîêîëè,
Ðîçëåò³ëèñü ó ñâ³ò.

Âæå é ñóñ³äà íå ñâàòຠ-
Óä³âåöü-ñàìèíà.
Âæå ³ ñâÿòî íå ñâÿòèòüñÿ,
À òåáå âñå íåìà.

...Ïîõîâàòè çàìîâèëà
Á³ëÿ òîãî ñåëà.
Ïîá³ëèëà ùå é îêîëî
² ïîê³ðíî ëÿãëà.

Íà ïðè÷àñò³ îòåðïëèìè
Ïðîøåïòàëà äóøà:
- ß äî òåáå õî÷... ìåðòâîþ,
Ì³é ºäèíèé, ïðèéøëà.

http://www.mariykaboyko.pl.ua/creative.html

Ìàð³ÿ Áîéêî

Ìîÿ Ïîëòàâî, òè áëàãîñëîâåííà

Ìîÿ Ïîëòàâî, òè áëàãîñëîâåííà!
Ç òâî¿õ äæåðåë íàòõíåííÿ ñïðàãë³ ï'þòü,
Äîáðà é ëþáîâ³ ñõîäÿòü ìóäð³ çåðíà...
Òâî¿õ ä³òåé ó ñâ³ò³ âï³çíàþòü.
Íàðîäå ì³é, òè îáèðàâ áåíòåæíèõ,
Ñåðöÿ ÿêèõ âïîêîðåí³ ìåò³ –
² ï³äêîðÿëàñü îáðàíèì áåçìåæí³ñòü
Òà ³ñòèíè – îäâ³÷í³ ³ ïðîñò³...
Ñòàðå ïåðî äð³áíå íàìèñòî ë³òåð
Íàíèçóº ìåðåæèâîì äóìîê;
Òî ñïèíèòü ÷àñ çàìàëî íå ï³âñâ³òó,
Òî ðàïòîì âðàç ïðèñêîðèòü â³÷í³ñòü êðîê...
² ïîçà ÷àñîì ïîñòຠìèñòåöòâî,
Çàêîõàíà Íàòàëêà ³ Åíåé –
Òî ìóäðèé, ³ðîí³÷íèé Êîòëÿðåâñüêèé
Äî âèòîê³â íàðîäíèõ íàñ âåäå!
Òà, îãëÿí³ìîñü... Âæå íîâèé ô³ëîñîô
Äîëຠãîðäî âñ³ æàë³ çåìí³.
Îñï³âàíà çåìëÿ öÿ ñòîãîëîñî,
 ìî¿ì êðàþ äóøà ñï³âà ï³ñí³!
² ïðîðîñòóòü íîâ³ ³ ñèëüí³ çåðíà,
Ùî êèíóëà ¿õ Ãåí³ÿ ðóêà;
Ìîÿ Ïîëòàâî, òè áëàãîñëîâåííà
Ìèíóëèì ³ ìàéáóòí³ì ó â³êàõ...

Ëåãåíäà ïðî Ïîëòàâó

Ïëèâëà ñîái êîëèñü ó äàâíèíó
Çàìðiÿíà i òèõà ði÷êà Ëòàâà.
Ç`ÿâèëîñü çãîäîì ìiñòî ó ñòåïó
I ãîðäî íàðåêëè éîãî Ïîëòàâà.
Òà Ëòàâà íå âåëèêà é íå ñòðiìêà,
Ëèø ñîëîâ`¿ ñïiâàëè áåðåãàìè.
À òà Ïîëòàâà é äîñi ÷àðiâíà
Ïîëòàâêàìè i ùèðèìè ïiñíÿìè.
Æèòòÿ ìiíëèâå, ÷àñ íå çóïèíèòü,
Ðîêè, ÿê õìàðè, ëèíóòü ïîíàä ñòåïîì.
Àëå ïîëòàâñüêó äóøó íå çìiíèòü,
Âîíà, ÿê êâiòêà, ïàõíå äèêèì ìåäîì.
Âîíà ï`ÿíèòü ñàäàìè íàâåñíi,
Êîëè îáëèòå áiëèì âñå íàâêîëî.
Ñïiâຠêîëèñêîâî¿ ìåíi
Îñiííÿ òèøà ìiñÿ÷íîãî êîëà.
Õðåñòàìè â íåáî ëèíå ìîíàñòèð,
Âiêàìè, ÿê ñàäàìè îïîâèòèé.
Íàâêîëî ïðîñòÿãàâñÿ ñâiò ñòðàøíèé,
À òi ÷åðíèöi æèëè ó ìîëèòâàõ.
Òàì íåäàëåêî õàòà â çàòiíêó,
Ç êðèíèöåþ áóëà, ÿê i ãîäèòüñÿ.
Êîëèñü ó öüîìó ñàìîìó ñàäêó
Æèëà ñîái Ìàðóñÿ-÷àðiâíèöÿ.
Òà ×óðà¿âíà ãîæà, ÿê âåñíà.
Æèòòÿ äàëî ¿é íåáóäåííó äîëþ.
Ïiñíi ÷àðiâíi ëþäÿì â ñâiò íåñëà,
I òi ïiñíi ïîëèíóëè ëþáîâ`þ.
Çà Óêðà¿íó òà çà âñiõ, çà âñiõ
 òié ïiñíi äóøó âèñïiâàëà ùèðî.
Ó òié äóøi ñïëåëèñÿ ñëüîçè é ñìiõ,
I òà äóøà ïiøëà ó ñâiò, ÿê â âèðié.
I ìóäðà, i ñïiâî÷à, é ÷àðiâíà,
Òàêà âîíà, Ïîëòàâà êàðîîêà...
Äðóãî¿ æ áî òàêî¿ â íàñ íåìà,
Çâîðóøóº i íàâiâຠñïîêié.

Ïîëòàâñüêà äóøà

×óðà¿âíà...Iì`ÿ íà÷å ïiñíÿ...
Òàê i ëèíå äî òèõ áåðåãiâ,
Äå æèëà âîíà ó ïåðåäìiñòi.
Äå æèâå ó ïðîäîâæ òðüîõ âiêiâ.
Òàê æèëà, i ñïiâàëà é êîõàëà,
ßê íàðîä ó ºäèíié äóøi.
I ëåãåíäîþ...Ïiñíåþ ñòàëà...
Áî é ñàìà äàðóâàëà ïiñíi.
ßê ñïiâàëà,òî íiáè äî Áîãà.
Ïiñíÿ, íiáè ìîëèòâà, ïðîñòà.
ßê êîõàëà,òî òiëüêè îäíîãî.
Áî äóøà â íå¿ òiëüêè îäíà.
Éäóòü âiêè...Òà ñïiâà Ïîëòàâùèíà...
I íå ñòèõíóòü íiêîëè ïiñíi.
Éäóòü âiêè...Òà æèâå ×óðà¿âíà...
Âñi ïîëòàâêè, ìîâ ñåñòðè ¿¿...

Âåëè÷àëüíà

Iç ñèâèíè ñòîëiòü òè ïîñòàâàëà,
Âiíîê ëåãåíä ó êîñè çàïëåëà...
I ãîðäî íàðåêëè òåáå ÏÎËÒÀÂÀ,
Ïàñóº ìóäðiñòü äî òâîãî ÷îëà.
Êîçàöüêèé ïîëê â ïîõîäè ïðîâîäæàëà,
Ñèíè ñâié îò÷èé áîðîíèëè êðàé.
Ïîëòàâî, òè ¿õ ïîäâèã îñïiâàëà
 ïîäîái íiæíié þíî¿ ×óðàé.
Ïàäiíü i çëåòiâ çíàëà òè ÷èìàëî,
Òè âîñêðåñàëà, ÿê âåñíÿíèé êâiò.
Íàä Âîðñêëîþ æèâå ìîÿ Ïîëòàâà
Áëàãîñëîâåííi òèñÿ÷ó ñòî ëiò!
Òî Êîòëÿðåâñüêèé, Ëèñåíêî, Ìàçåïà,
Çàêàðáóâàëè â âi÷íîñòi iì`ÿ
Òâîº, Ïîëòàâî, íiæíà êâiòêî ñòåïó,
Òè ¿õ íàòõíåííÿ, ¿õ Ñâÿòà çåìëÿ...
 ïîºäíàííi ìèíóëîãî ç ïðèéäåøíiì,
Ñüîãîäíi òè ùå êðàùà íiæ òîðiê.
Íîâå òèñÿ÷îëiòòÿ ñëàâíèõ çâåðøåíü
Äàðóº êðèëà, êëè÷å çà ïîðiã.
Òè ï`ºø iç Âîðñêëè ³ç âîäîþ âðîäó,
Äîáðà é ëþáîâi â÷èø ñâî¿õ äiòåé.
Âiä ïåðåõðåñòÿ Çàõîäó i Ñõîäó
Ñìiëèâî â ìàéáóòòÿ Ïîëòàâà éäå...


[ Èçîáðàæåíèå íà ñòîðîííåì ñàéòå: 2f851931d510.jpg ]

http://www.mariykaboyko.pl.ua/creative/moya_poltava.html

Ìàð³ÿ Áîéêî

***
Õòî æèâ íà öié çåìëi? ßêèì áîãàì ìîëèâñÿ?
I ïðàãíåííÿ ÿêi ïëåêàëè òi ÷àñè...
Çà òèñÿ÷ó ðîêiâ íàø äiì i ñâiò çìiíèâñÿ.
Ìè éøëè ÷åðåç âiêè äî çëàãîäè é êðàñè.
Ç êàìií÷èêiâ-íàäié ìè áóäóâàëè õðàìè,
Êðiçü âiéíè ïðîíåñëè ºäíàííÿ òà¿íó...
Òè ìàòið`þ áóëà ñâî¿ì ñèíàì, Ïîëòàâî,
I áåðåæóòü â ñåðöÿõ âîíè òâîþ âåñíó.
Õòî çàñíóâàâ òåáå, ìîº íàòõíåííå ìiñòî?
Ëþäèíi òié ñâÿòié âêëîíþñÿ äî çåìëi...
Ó íåái íàä òîáîþ ãîðèòü çîðÿ iñêðèñòà,
À ùàñòÿ êëèí ïòàõiâ ïðèíîñèòü íà êðèëi.

***
Ïîëòàâî-ìàòè, âñi ìè óêðà¿íöi,
Ìè ïiäiéìàëè íàöiþ ç êîëií.
Ìè â÷èëèñü ìîâè ç ïiñíi ó êîëèñöi –
Çà ëàñêó é íiæíiñòü ìàòåði óêëií.
I ñëîâî Áîæå, i ðóøíèê õðåùàòèé
Íàì âiä çíåâiðè äóøi çàõèùàâ.
Õî÷ i ëåòÿòü ó âèðié ëåëå÷àòà,
Òà æîäåí ç íèõ ñâié äiì íå çàáóâàâ!
Ç ÷àñiâ Ðóñi i äî ÷àñiâ íîâiòíiõ
Ïîëòàâà-ìàòè â÷èòü ñâî¿õ äiòåé,
Ùî çàñiâàòè ëàí äîáðîì ïîòðiáíî –
Âií íåîäìiííî ùàñòÿì ïðîðîñòå...

***
Ñïiâî÷à çåìëå! Êðàé òàëàíîâèòèé,
Íàòõíåííÿ ãåíiÿì òè ùåäðî äàðóâàâ...
Ïiñíi íàðîäíi, ùèði, ÿê ìîëèòâà,
Òè ×óðà¿âíè ãîëîñîì ñïiâàâ.
Öiëþùi, ïåâíî, òóò âîäà é ïîâiòðÿ,
Íàòõíåííÿ ìîæíà ïèòè ç äæåðåëà.
Òîìó é äóìêè ïðîçîði òà íåòëiííi,
I æàð ñåðöÿì çåìëÿ ìîÿ äàëà.

***
Ïîëòàâi ùàñòÿ ùåäðîþ ðóêîþ,
À ùå òàëàíòè Áîã ïîäàðóâàâ.
Òè âòiëåííÿ íàäi¿ i ëþáîâi,
Òåáå íàðîä, ÿê ìðiþ, îñïiâàâ.
Òâî¿õ äiòåé áëàãîñëîâåííà âäà÷à...
Òâî¿õ ñàäiâ çàìðiÿíå òåïëî...
Ìîÿ Ïîëòàâî, ñâiò òåáå ïîáà÷èâ
I çàêâiò÷àâ âiíêîì òâîº ÷îëî.
Ñàìà Âåñíà çiáðàëà ïåðøi êâiòè,
À ïîìiæ íèìè äîëþ çàïëåëà.
Áàðâiíîê, ùîá â äîáði òà ùàñòi æèòè.
Êàëèíè êâiò, ùîá ãàðíîþ áóëà.
Íàðîäæóâàëà ãåíi¿â êðà¿íè,
Äàâàëà ¿ì íàñíàãó öÿ çåìëÿ.
Ïîëòàâî, öiëi ïîêîëiííÿ
Ç ëþáîâ`þ â ñâiò íåñëè òâîº iì`ÿ!

***
Âåñåë³ òà äóæ³. Çàâçÿò³ ³ âïðàâí³.
Ãðîìàäà â Ïîëòàâ³ ºäíàºòüñÿ çäàâíà...
Çáèðàºìîñü ðàçîì íå ò³ëüêè ó ñâÿòî –
Ìè â쳺ìî äðóæíî ãóðòîì ïðàöþâàòè!
Íàéìåíøèõ íàâ÷àºìî êðàé ñâ³é ëþáèòè.
Àäæå áåç êîð³ííÿ ðîç⳺ìîñü ñâ³òîì...
Áóäóºìî øêîëè ³ õðàìè âåëè÷í³,
Ùîá ìàëà Ïîëòàâà âðîäëèâå îáëè÷÷ÿ.
Øàíóºìî ñòàðøèõ, æèòòÿ ¿õ ³ ïîäâèã,
Áåç öüîãî íå ìîæåìî áóòè íàðîäîì.
Ïîëòàâî!  òðàäèö³ÿõ ãàðíèõ íåçì³ííà...
Ìè ä³òè òâî¿. Ìè – ïîëòàâñüêà ðîäèíà!

***
Ó Ïîëòàâi íà ìàéäàíi ñâÿòî âèðóâàëî:
Íàøå ùèðå òîâàðèñòâî éîãî ÷àñòóâàëî...
Ïðèãîùàëè ãàëóøêàìè, íàïóâàëè êâàñîì,
Ïðèìîâëÿëè, ùî ãóëÿòè âåñåëiøå ðàçîì.
Ìîëîäèöi òà äiâ÷àòà ïiñåíü çàñïiâàëè,
Òà òàêèõ äçâiíêèõ òà íiæíèõ, ùî é ñâÿòî íå çíàëî.
Äî ñóòiíêiâ íå çìîâêàëè ìóçèêè òðî¿ñòi,
À äiâ÷àòà òàíöþâàëè, ãóáèëè íàìèñòî.
Ó Ïîëòàâi íà ìàéäàíi âæå é ñîíöå ñiäàº,
À âåñåëi êîçà÷åíüêè òà é íå ñïî÷èâàþòü.
Ñâÿòî áà÷èëî íå ìàëî, ãàðíî ãîñòþâàëî...
Àëå òàê ÿê ó Ïîëòàâi – íiäå íå áóâàëî!

***
Ïîëóìèñêè ç ïå÷åíåþ, òàðåë³ ç ãàëóøêàìè,
Ïèð³æêàìè, ãðå÷àíèêàìè òà ùå ³ç ïàìïóøêàìè...
Ó Ïîëòàâ³ ãîñïîäèí³ – óñ³ ÷àð³âíèö³!
ßê ãîòóþòü, ïðèìîâëÿþòü, íàâ³òü, ïàëÿíèöÿì...
Ùîá âàðèëîñü ³ ïåêëîñÿ ñìà÷íî, ÿê íà ñâÿòî –
Ãàðíèé íàñòð³é äîäຠãîñïîäèíÿ-ìàòè.
Àáè õàòà áóëà ïîâíà àæ ïî â³íöÿ ñì³õîì,
Òðåáà âì³òè ÷àñòóâàòè ãîñòÿì íà óò³õó...
"Ïðèãîùàéòåñü äîñõî÷ó âàðåíè÷êîì ç ñèðîì!" –
Âàñ ïîëòàâñüêà ãîñïîäèíÿ ïðèïðîøóº ùèðî.
Íå ìèíàéòå, çàâ³òàéòå, â áóäåíü ÷è íà ñâÿòî!
Ó Ïîëòàâ³ ëþäè âì³þòü ãîñòåé çóñòð³÷àòè...

***
×è òî ùàñòÿ ïîùåðáèëîñü, ÷è òî íàäëîìèëîñü,
г÷ ïîòð³áíà, àëå ç õàòè âîíî çàãóáèëîñü...
Ìè íåäîâãî ìóäðóâàëè ³ íå ñóìóâàëè,
 Ñîðî÷èíö³ íà ÿðìàðîê ìè ïîìàíäðóâàëè.
Äå ùå ùàñòÿ ïðîäàºòüñÿ ïî ö³ëîìó ñâ³ò³?
Öüîãî êðàìó íà ïðîäàæ çàïàñ íå âåëèêèé...
À â Ñîðî÷èíöÿõ íà ìàéäàí³ ÷îãî ëèø íåìàº,
Òàì áàãàò³ ³ íå äóæå äîëþ îáèðàþòü.
×è ¿õ äîëÿ îáèðàº, õòî òå ìîæå çíàòè!
À òèì ÷àñîì äî ÿðìàðêó çàâ³òàëî ñâÿòî...
Ãðàëî ³ç ìóçèêàìè, âïðàâíî òàíöþâàëî,
À ÿê íîãè âòîìèëèñÿ, òàê ùå é çàñï³âàëî!
À ï³ñí³ æ ÿê³ òå ñâÿòî ñêëàäàòè óì³ëî,
Ùî ðîçðàäæóâàëè äóøó, äîäàâàëè ñèëè...
Äîâãî ìè ÿðìàðêóâàëè, âèáèðàëè ùàñòÿ:
Ïðèö³íèëèñü äî ìàëîãî, ïðèäáàëè íàéêðàùå;
À ùå äðóç³â âåñåëèõ, çàâçÿòèõ ³ âïðàâíèõ...
Îñü òàê ëþäè â Ñîðî÷èíöÿõ ÿðìàðêóþòü çäàâíà!

***
Ñëîâà ëþáîâ³ ïèñàòè ëåãêî,
Ó êîæí³é ë³òåð³ äîáðà ïàì'ÿòü...
Äîäîìó çàâæäè ñï³øèòü ëåëåêà,
À ëþäè ñëàâëÿòü òîé êðàé ï³ñíÿìè.
Ìîÿ Ïîëòàâî, â ë³òàõ ÿê â øàòàõ,
Òè ìóäðèì ñëîâîì ä³òåé íàâ÷èëà.
Ëþäüìè ³ õë³áîì çàâæäè áàãàòà,
Áî ðÿñíî äóìêà ³ ëàí ðîäèëè.
Ìîÿ Ïîëòàâî, ÿ ãîðäà ùèðî,
Ùî ÿ äèòèíà â òâîºìó äîì³!
Ìåíå íå çâàáèòü í³êîëè âèð³é,
Ìîÿ Ïîëòàâî – ì³é êðàé ëþáîâ³!

***
 âiíêó ç ëåãåíä, ç ïiñíÿìè â ñåðöi,
Ïîëòàâà éäå ÷åðåç âiêè.
Ó ñâiòi âñå êîëèñü ìèíåòüñÿ,
Òîái æ, ùå áåçëi÷ ëiò öâiñòè.
Ñêàæiòü, ÿê ìîæíà íå ëþáèòè
Íàì ñîíöå, ñêóïàíå â ðîñi?
×è äîëþ ìðiÿëè çóñòðiòè
Âè íà Iâàíîâié ãîði...
ª òåïëèé êðàé çà îêåàíîì,
Íàñ çâå â ñâiòè ïòàøèíèé êëèí.
Ç óñiõ äîðiã âåðòàòèñü ñòàíó
Äî Âîðñêëè òèõèõ áåðåãiâ.

http://www.poetryclub.com.ua/getpoem.php?id=212448

ÏÎËÒÀ²
(äî 23 âåðåñíÿ - äíÿ Ïîëòàâè)

ß äèâëþñÿ ó î÷³ ëàñêàâ³ -
Íåñê³í÷åíèé í³ìèé ä³àëîã.
Äîáðèé âå÷³ð, çíàéîìà Ïîëòàâî,
Òè íàòõíåííÿ ìîãî äæåðåëî.

Çàâ³òàþ äî òåáå íà êàâó -
Âñå îäíî ÿ óæå íå çàñíó,
Íàðîäèëèñü â³ðø³ ïðî Ïîëòàâó,
Ïðî ÷àðóþ÷ó ñåðöå êðàñó.

Òåáå âèäèâëÿþñü ì³æ ñîñåí,
̳æ êâ³ò³â, ì³æ òðàâ, ó æèòàõ.
² çíàõîäæó ó ñîíÿ÷íèõ ðîñàõ,
ó çàêâ³ò÷àíèõ òðàâíåì ñàäêàõ.

Ó êîæí³é êðàïëèí³ - Ïîëòàâà.
Ó â³òð³, ó ñï³â³ ïòàøîê.
Âï³çíàþ ó ñâ³òàíêàõ, çàãðàâàõ,
Ó ïëåòèâ³ ð³äíèõ ñòåæîê.

Çàâæäè ïîâåðòàþñü äî òåáå
Äå á ÿ íå ¿õàëà, äå á ÿ íå éøëà,
Áî òóò íàéñìà÷í³ø³ äæåðåëà,
Áî òóò íàéòåïë³øà òðàâà!

2001ð.

àâòîð: gala.vita

ϳñíÿ ïðî ìàò³ð
(Ìàìî, âå÷³ð äîãîðÿ...)

Ñëîâà: Áîðèñ Îë³éíèê Ìóçèêà: ²ãîð Ïîêëàä
Âèêîíóº: ͳíà Ìàò⳺íêî (àëüáîì "Íàéêðàùå")

Ìàìî, âå÷³ð äîãîðÿ,
Âèãëÿäà òåáå ðîñà,
Ò³ëüêè òè, íåìîâ çîðÿ,
Äàëåí³ºø â íåáåñà,
Äàëåí³ºø, ÿê çà â³ÿìè ñëüîçà.

Òè â³ä ëþòî¿ çèìè
Çàòóëÿëà íàñ êðèëüìè,
Ïðèõèëÿëàñÿ
Òåïëèì ëåãîòîì.
Çàäèâëÿëàñÿ á³ëèì ëåáåäåì,
Äèâîì-êàçêîþ
Çà â³êîíå÷êîì,-
Ñèâà ëàñò³âêî,
Ñèâå ñîíå÷êî.

Ñàä âèøíåâèé íà ïîð³,
Ïîâåðíóëèñü æóðàâë³.
À ìåí³, ÿê äî çîð³,
Äîë³òàòè íà êðèë³
Âñå äî òåáå, ÿê äî â³÷íî¿ çîð³.

Òàì, äå òè êîëèñü ³øëà,
Òèõà ñòåæêà çàöâ³ëà
Âå÷îðîâîþ ìàò³îëîþ,
Æèòîì-äîëåþ ñâ³òàíêîâîþ,
Æèòîì-êàçêîþ,
Þíèì ñîíÿõîì,-
Ñèâà ëàñò³âêî,
Ñèâå ñîíå÷êî.