| Àíäðåé Ïàðàìîíîâ | Íàâåðõ ##
8 ôåâðàëÿ 2009 14:05 8 ôåâðàëÿ 2009 14:07 Âàëåê
Âîò ñâåäåíèÿ èç íàøåãî îò÷åòà î ïåðåñåëåíöàõ â Ñàðàòîâñêóþ ãóáåðíèþ, ìîæåò áûòü Âû çíàåòå êàêèå-íèáóäü ñåëåíèÿ êîòîðûå ðàñïîëàãàëèñü ðÿäîì ñ Âîë÷àíêîé èç ýòîãî îò÷åòà.
...Èìïåðàòîð Ïàâåë I â ñâîåì óêàçå ¹789 îò 16 ÿíâàðÿ 1801 ãîäà îïðåäåëèë îòáèðàòü ìíåíèå îò âñåõ âûáûâøèõ â îòñòàâêó íèæíèõ ÷èíîâ è ðÿäîâûõ ìíåíèé íà ïîñåëåíèå èõ â Ñàðàòîâñêóþ ãóáåðíèþ (ÃÀÕÎ Ô.3, îï.4, ä.74, ëë.1-3). Ýòîò óêàç â Ñëîáîäñêî-óêðàèíñêîé ãóáåðíèè (ñ 1836 ãîäà Õàðüêîâñêàÿ ãóáåðíèÿ) êàñàëñÿ, ïðåæäå âñåãî, îäíîäâîðöåâ è âîéñêîâûõ îáûâàòåëåé. Èì ïîëàãàëîñü ïî 15 äåñÿòèí íà îäíó ìóæñêóþ ðåâèçñêóþ äóøó. Âî ìíîãèõ ñåëåíèÿõ ýòîò ïîêàçàòåëü áûë ãîðàçäî íèæå, òåì íå ìåíåå, æåëàþùèõ ïåðåñåëÿòüñÿ â ýòîò ïåðèîä íå áûëî.
Åùå â íà÷àëå XIX âåêà â ñîëÿíûõ çàïàñíûõ ìàãàçèíàõ Ðîññèè îòìå÷àåòñÿ íåäîñòàòîê ñîëè, äëÿ ëèêâèäàöèè ýòîãî íåäîñòàòêà ðàçðàáàòûâàþòñÿ íîâûå ñîëÿíûå ìåñòîðîæäåíèÿ, à äëÿ ðàáîòû íà íèõ ïðèãëàøàþòñÿ ëþäè èç ðàçíûõ ãóáåðíèé. Ïåðâîå ïèñüìî îò Ñàðàòîâñêîãî ãóáåðíàòîðà ïðèøëî â Õàðüêîâ â 1805 ãîäó. Ñàðàòîâñêèé ãóáåðíàòîð îò 24 îêòÿáðÿ 1805 ãîäà ñâîèì ïðåäëîæåíèåì îáúÿâëÿë î íàéìå ôóðùèêîâ âîçèòü ñîëü èç Ñàðàòîâà â Êóðñêóþ, Îðëîâñêóþ è Âîðîíåæñêóþ ãóáåðíèè (ÃÀÕÎ Ô.3, îï.11, ä.493, ëë.1-97). Òàêæå ïðåäëàãàëîñü âîçèòü ñîëü ñ Åëòîíñêîãî îçåðà â Ñàðàòîâñêèå ñîëÿíûå ìàãàçèíû ïî 12 êîïååê çà ïóä, à â Êàìûøèíñêèå ïî 7 êîïååê çà ïóä. Íåñìîòðÿ íà î÷åâèäíóþ âûãîäíîñòü ïðåäëîæåíèÿ èç âñåé Ñëîáîäñêî-óêðàèíñêîé ãóáåðíèè íèêòî æåëàíèÿ íå èçúÿâèë.
Ïðåäëîæåíèÿ îò Ñàðàòîâñêîãî ãóáåðíàòîðà ïðèñûëàëèñü åæåãîäíî, îäíàêî òîëüêî â 1810 ãîäó ïîÿâëÿþòñÿ ïåðâûå èçâåñòèÿ î ïåðåñåëèâøèõñÿ â Ñàðàòîâñêóþ ãóáåðíèþ âîç÷èêàõ ñîëè. Ê îáùåñòâó êàçåííûõ ñîëÿíûõ âîç÷èêîâ ñëîáîäû Íèêîëàåâêè Ñàðàòîâñêîé ãóáåðíèè ïîæåëàëè ïðèñîåäèíèòñÿ øåñòü ìàëîðîññèÿí, êîòîðûå â Íèêîëàåâêå îáçàâåëèñü õîçÿéñòâîì è ïðîñÿò ïåðå÷èñëèòü èõ ñ ñåìåéñòâàìè èç Áîãîäóõîâñêîãî óåçäà Ñëîáîäñêî-óêðàèíñêîé ãóáåðíèè â Ñàðàòîâñêóþ (ÃÀÕÎ Ô.3, îï.17, ä.217, ëë.1-3, 15-17). Ïðè ýòîì óêàçàíî, ÷òî æèòåëü ãîðîäà Áîãîäóõîâà Ãðèãîðèé Îìåëü÷åíêî ïðîæèâàåò â Ñàðàòîâñêîé ãóáåðíèè ñ 1793 ãîäà, à æèòåëè Áîãîäóõîâñêîãî óåçäà ßêîâ Âàñèëåíêî ñ 1792, Âàñèëèé è Ãðèãîðèé Ïèëèïåíêî ñ 1802 ãîäîâ.
Íîâîå ïðåäëîæåíèå î ñîëåâîçöàõ æåëàþùèõ æèòü â Ñàðàòîâñêîé ãóáåðíèè ïîñòóïèëî 4 ñåíòÿáðÿ 1812 ãîäà (ÃÀÕÎ Ô.3, îï.19, ä.779, ë.109). Íà ýòî ïðåäëîæåíèå îòêëèêíóëèñü òîëüêî æèòåëè Áîãîäóõîâñêîãî óåçäà çàøòàòíîãî ãîðîäà Êðàñíîêóòñêà, ñëîáîä Ìóðàôà è Ïàâëîâêà (ÃÀÕÎ Ô.31, îï.141, ää.150, 151, 152).  äîêóìåíòàõ î ñîëåâîçöàõ ãîâîðèòñÿ î òîì, ÷òî ðàáîòó íà ïðîìûñëàõ ìîãóò íàéòè êàê ìóæ÷èíû, òàê è æåíùèíû, âîçìîæíî, ÷òî èìåííî ýòî ïðèâëåêëî òàêóþ áîëüøóþ ãðóïïó ïåðåñåëåíöåâ èç Áîãîäóõîâñêîãî óåçäà.
Èç äðóãèõ äîêóìåíòîâ âèäíî, ÷òî ìåñòíûå æèòåëè îñòàâøèåñÿ â ðîäíûõ ìåñòàõ ÷àùå âñåãî çíàëè î òîì, êàê óñòðàèâàëèñü ïåðåñåëåíöû, ïîýòîìó ïîñëåäóþùèå ïåðåñåëåíèÿ øëè êàê áû çà ïåðâûìè îäíîñåëü÷àíàìè â òå æå ìåñòà. Òóäà æå ÷àùå âñåãî îòïðàâëÿëèñü è áåãëûå îäíîñåëü÷àíå. Ïî òåì æå ðåâèçñêèì ñêàçêàì (ÃÀÕÎ Ô.31, îï.141, ää.150, 151, 152) îòìå÷àåòñÿ áîëüøîå ÷èñëî áåãëûõ âîéñêîâûõ îáûâàòåëåé Áîãîäóõîâñêîãî óåçäà, îñîáåííî èç çàøòàòíîãî ãîðîäà Êðàñíîêóòñêà â ïåðèîä ñ 1819 ïî 1820 ãîä. Ýòè æå ëþäè è â ñëåäóþùåé ðåâèçèè íå ÷èñëÿòñÿ, è õîòÿ îáúåêòèâíûõ äàííûõ î ìåñòå èõ ïðåáûâàíèÿ íåò, ìîæíî ïðåäïîëàãàòü, ÷òî áåãëûå îòïðàâèëèñü â Ñàðàòîâñêóþ ãóáåðíèþ, ãäå îíè ìîãëè íàéòè ïðèþò ó áûâøèõ îäíîñåëü÷àí.
Ñëåäóþùåå ïåðåñåëåíèå èç Áîãîäóõîâñêîãî óåçäà Õàðüêîâñêîé ãóáåðíèè ïðîèñõîäèëî â 1837 ãîäó, â ïåðèîä ìàññîâûõ ïåðåñåëåíèé â Ñàðàòîâñêóþ ãóáåðíèþ (ÃÀÕÎ Ô.31, îï.141, ää.311, 312). Ñåìüè ïåðåñåëåíöåâ áûëè èç äâóõ íàñåëåííûõ ïóíêòîâ - Ìóðàôà è Ïàâëîâêà, ñïèñîê ãëàâ ñåìåéñòâ è èõ ñîñòàâ ïðèëàãàåòñÿ. Õàðàêòåðíîé ÷åðòîé ýòîãî ïåðåñåëåíèÿ ÿâëÿåòñÿ åäèíè÷íîå ïðèñóòñòâèå æåíùèí. Áîëüøóþ ÷àñòü ïåðåñåëåíöåâ ñîñòàâëÿþò âäîâöû ñ ñûíîâüÿìè ðàçíîãî âîçðàñòà. Ìåñòî ïåðåñåëåíèÿ â Ñàðàòîâñêîé ãóáåðíèè â äîêóìåíòàõ íå óêàçàíî, îäíàêî, áîëüøèíñòâî äðóãèõ ïåðåñåëåíöåâ â ïåðèîä ñ 1836 ïî 1838 ãîäû èç Õàðüêîâñêîé ãóáåðíèè ïîñåëèëèñü íà ðåêàõ Åðóñëàí, Ðîññîøü è Áîëüøîé Êàðàìàí...
... 1827 ãîäó èç ãîðîäà Âîë÷àíñêà Õàðüêîâñêîé ãóáåðíèè ïåðåñåëèëîñü 268 ìóæñêèõ ðåâèçñêèõ äóø (ó÷èòûâàëèñü òîëüêî ëèöà ìóæñêîãî ïîëà, ò.ê. íà êàæäîãî ìóæ÷èíó áûëî ïîëîæåíî ïî 15 äåñÿòèí çåìëè íà íîâîì ìåñòå ïîñåëåíèÿ) â Ñàðàòîâñêóþ ãóáåðíèþ Âîëüñêèé óåçä íà ðå÷êè Áîëüøîé è Ìàëûé ×àëûêëàì (ÃÀÕÎ Ô.3, îï.71, ä.32, ëë. 14-15, 98-104).  1828 ãîäó íà ýòî æå ïîñåëåíèå îòïðàâèëàñü äîïîëíèòåëüíàÿ ïàðòèÿ ïåðåñåëåíöåâ èç Âîë÷àíñêîãî óåçäà, ñîñòîÿùàÿ èç 198 ìóæñêèõ äóø (ÃÀÕÎ Ô.3, îï.75, ä.29, ëë.60-62). Íà ýòî æå ïîñåëåíèå â 1828 ãîäó ïåðåñåëèëèñü 130 ìóæñêèõ äóø èç ñëîáîäû Ðóáöîâîé Èçþìñêîãî óåçäà (ÃÀÕÎ Ô.3, îï.75, ä.29, ëë.345-349, 412-425).  ñëîáîäó Êðàñíûé ßð Êàìûøàíñêîãî óåçäà Ñàðàòîâñêîé ãóáåðíèè 26 àïðåëÿ 1828 ãîäà ïåðåñåëèëèñü ñåìüè èç ñëîáîä Äåðêà÷è, ×åðêàññêàÿ è Ðóññêàÿ Ëîçîâàÿ Õàðüêîâñêîãî óåçäà (ÃÀÕÎ Ô.3, îï.75, ä.29, ëë.56-58).
12 ìàÿ 1830 ãîäó èç ñëîáîäû Ìàðòîâîé Âîë÷àíñêîãî óåçäà âûñòóïèëè 114 ìóæ÷èí è 105 æåíùèí â óðî÷èùå Áîëüøîãî Óçèíÿ Âîëüñêîãî óåçäà Ñàðàòîâñêîé ãóáåðíèè (ÃÀÕÎ Ô.3, îï.83, åä.õð.7).
 1836 ãîäó èç ñåëà Ëîïàíè è õóòîðà Ìàêàðüåâñêîãî Õàðüêîâñêîãî óåçäà ïåðåñåëèëèñü 232 äóøè ìóæñêîãî ïîëà â Ñàðàòîâñêèé óåçä â ñåëåíèÿ íà ðåêàõ Åðóñëàí, Ðîññîøü è Áîëüøîé Êàðàìàí, à òàêæå â ñëîáîäó Ïîêðîâñêóþ è ñëîáîäó Íèêîëüñêóþ (ÃÀÕÎ Ô.3, îï.107, åä.õð.34, ëë.88-101, 113).  ýòîì æå ãîäó èç ñëîáîäû Ñàâèíöû Èçþìñêîãî óåçäà ïåðåñåëèëèñü 500 äóø âîéñêîâûõ îáûâàòåëåé âî ãëàâå ñ Âàñèëèåì Âîäîëàæñêèì è Àëåêñàíäðîì Ïàðàìîíîâûì â Ñàðàòîâñêóþ ãóáåðíèþ ãîðîä Öàðåâ, èëè â ñëîáîäó Êàïóñòèíêó (Ô.3, îï.107, åä.õð.34, ëë.230-240).
 1838 ãîäó èç ñëîáîä Öèðêóíû, ×åðêàññêèå Òèøêè Õàðüêîâñêîãî óåçäà ïåðåñåëèëîñü 135 äóø ìóæñêîãî ïîëà â ñåëî Çàïëàâíîå Öàðèöûíñêîãî óåçäà Ñàðàòîâñêîé ãóáåðíèè, à èç ñëîáîäû Äåðêà÷è Õàðüêîâñêîãî óåçäà 46 ìóæñêèõ äóø ïåðåñåëèëîñü íà ïîñåëåíèÿ ïðè ðå÷êàõ Åðóñëàíå, Ðîññîøå è Áîëüøîì Êàðàìàíå (Ô.3, îï.113, åä.õð.511, ëë.36-41).
 1841 ãîäó â Ñàðàòîâñêóþ ãóáåðíèþ ïåðåñåëèëîñü 413 ìóæñêèõ äóø èç ñëîáîäû Âåðõíèé Ñàëòîâ Âîë÷àíñêîãî óåçäà, ìåñòî ïåðåñåëåíèÿ íå óêàçàíî (Ô.3, îï.125, åä.õð.143, ëë.1-59, 113)...
Ñ óâàæåíèåì,
|
