Игуменский уезд Минской губернии (Белоруссия (Беларусь)) : ВГД

На сайте ВГД собираются люди, увлеченные генеалогией, историей, геральдикой и т.д. Здесь вы найдете собеседников, экспертов, умелых помощников в поисках предков и родственников. Вам подскажут где искать документы о павших в боях и пропавших без вести, в какой архив обратиться при исследовании родословной своей семьи, помогут определить по старой фотографии принадлежность к воинским частям, ведомствам и чину. ВГД - поиск людей в прошлом, настоящем и будущем!

Продолжение

НАВАСАДЫ, вёска ў Камянкоўскім сельсавеце. Паводле перапісу 1897 г., засценак Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета, 12 двароў, 52 жыхары. У 1917 г. вёска, 12 двароў, 9 жыхароў. На 1.1.2000 г. тут было 8 двароў, 12 жыхароў. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

НАВАСЁЛКІ, вёска ў Лашанскім сельсавеце. На пачатку XX ст. вёска Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. Паводле перапісу 1917 г., 26 двароў, 105 жыхароў. У 1924 г. 168 жыхароў, мясцовыя дзеці вучыліся ў Пырашаўскай школе. У 1933 г. тут працавалі калгас «Навіна», кузня і стальмашня. На 1.1.2000 г. 15 двароў, 20 жыхароў.

НАДНЕМАН, пасёлак у Нёманскім сельсавеце. Паселішча вядома з XVI ст. як сядзіба пад назвай Малыскаўшчына ў Мінскім павеце ВКЛ. Належала Радзівілам. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. маёнтак у Ігуменскім павеце. 3 1828 г. уласнасць памешчыкаў Наркевічаў-Ёдкаў. У канцы XIX — пачатку XX ст. тут жыў і працаваў беларускі вучоны Я.А.Наркевіч-Ёдка. У маёнтку была прыстань на р. Нёман. Працавалі паравы млын і метэаралагічная станцыя. Існавалі промыслы — дрэваапрацоўчы, сплаў лесу, перавозны. У 1920 г. у былым маёнтку створаны саўгас «Наднёман». Паводле перапісу 1926 г., саўгас «Наднёман», 73 жыхары. На 1.1.2000 г. 7 двароў, 7 жыхароў. Каля вёскі, у лесе, на былых могілках знаходзіцца магіла беларускага прыродазнаўцы, медыка, прафесара Я.А.Наркевіча-Ёдкі. На левым беразе р. Нёман размяшчалася сядзіба XIX ст. — помнік архітэктуры неаготыкі, якая належала Наркевічам-Ёдкам. Уключае мураваны палац (захаваўся часткова), гаспадарчыя пабудовы, пейзажны парк, уязную браму.

НІВА, вёска ў Нёманскім сельсавеце. Вядома з пачатку XX ст. як фальварак Койданаўскай воласці Мінскага павета, 1 гаспадарка, 22 жыхары. Паводле перапісу 1926 г., пасёлак, 27 гаспадарак, 118 жыхароў. На 1.1.2000 г. 13 двароў, 26 жыхароў. Помнік на магіле (на могілках) былога дырэктара мясцовай школы І.І.Кулікоўскага, якога ў верасні 1941 г. расстралялі нямецка-фашысцкія акупанты.

НІЗОК, вёска ва Уздзенскім сельсавеце. Па пісьмовых дакументах паселішча вядома з XVI ст. як сяло Нізоўскае, якое належала Грабоўскім і ўваходзіла ў склад Мінскага павета ВКЛ. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. вёска Уздзенскай воласці Ігуменскага павета. У 1842 г. тут працавала суконная фабрыка, сукно якой прадавалі ў Мінску, Гродне, Вільні і інш. У 1882 г. адкрыта царкоўна-прыходская школа. У 1886 г. было 47 двароў, 547 жыхароў, працавалі 2 млыны. У 1897 г. быў пітны дом. У 1917 г. 118 двароў, 708 жыхароў. Пасля рэвалюцыі на базе царкоўна-прыходскай школы адкрыта працоўная школа 1-й ступені. У 1924/ 25 навучальным годзе настаўнікі Антаніна Сарокіна і Тамаш Шыбко вучылі тут 92 хлопчыкаў і дзяўчынак. У 1933 г. былі калгас «Чырвонаармейскі», кузня і сталярная майстэрня. У Вялікую Айчынную вайну тут дзейнічала патрыятычнае падполле. На 1.1.2000 г. 137 двароў, 289 жыхароў. Працавалі магазін, фельчарска-акушэрскі пункт, базавая школа. У школе ёсць музей генерала Дз.М.Карбышава, які ў ліпені 1941 г. хаваўся ў доме мясцовых настаўнікаў Лычкоўскіх. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Радзіма беларускіх пісьменнікаў К.К.Крапівы, П.А.Труса, Л.Л.Арабей, артыста А.М.Труса і мастака У.В.Ткачова.

НІЦІЕЎСКІЯ, вёска ў Азерскім сельсавеце. Паселішча вядома з пачатку XX ст. як засценак Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета, 8 двароў, 57 жыхароў. На 1.1.2000 г. 17 двароў, 38 жыхароў.

НОВАЕ ЗАБАЛАЦЦЕ, вёска ва Уздзенскім сельсавеце. На пачатку XX ст. паселішча вядома было як фальварак Забалацце Уздзенскай воласці Ігуменскага павета, 1 двор, 31 жыхар. Паводле перапісу 1926 г., пасёлак Нова-Забалацце, 13 двароў, 78 жыхароў. На 1.1.2000 г. 11 двароў, 20 жыхароў.

НОВАЯ СТАРЫНА, вёска ў Ліцвян скім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 4 двары, 4 жыхары.

НОВЫ, пасёлак ва Уздзенскім сельса-веце. На 1.1.2000 г. 42 двары, 127 жыхароў.

НОВЫ ШЛЯХ, пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 52 двары, 135 жыхароў.

ПАБЕДА, пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 7 двароў, 17 жыхароў.

ПАДГРАДКА, пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 11 двароў, 24 жыхары.

ПАД'ЕЛЬНІКІ, вёска ў Сямёнавіцкім сельсавеце. Паводле перапісу 1917 г., вёска Магільнянскай воласці Ігуменскага павета, 12 двароў, 75 жыхароў. Паводле перапісу 1926 г., 16 гаспадарак, 69 жыхароў. На 1.1.2000 г. 25 двароў, 58 жыхароў.

ПОДЗЕЛЕНЬ, вёска ў Цепленскім сельсавеце. Паводле перапісу 1917 г., засценак у Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета, 6 двароў, 58 жыхароў. Перад Вялікай Айчыннай вайной вёска, 11 гаспадарак, 74 жыхары. У студзені 1944 г. поўнасцю спалена нямецкімі фашыстамі. Адноўлена пасля вайны. На 1.1.2000 г. 9 двароў, 10 жыхароў.

ПАДРЭЧКА, пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. Паселішчаў 1921 г. вядомаяк хутар Шацкай воласці Ігуменскага павета, 1 двор, 8 жыхароў. На 1.1.2000 г. пастаянных жыхароў не было, летам жылі дачнікі.

ПАДСАДСКІЯ, вёска ў Сямёнавіцкім сельсавеце. Па пісьмовых крыніцах вядома з XVIII ст., калі належала князям Вашамірскім і ўваходзіла ў склад Мінскіх павета і ваяводства Рэчы Паспалітай. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. вёска Магільнянскай воласці Ігуменскага павета. У 1897 г. 70 двароў, 399 жыхароў, дзейнічалі часоўня, хле-базапасны магазін. У 1909 г. 67 двароў, 345 жыхароў. У 1913 г. адкрыта народнае вучылішча, якое пасля рэвалюцыі было пераўтворана ў працоўную школу 1-й ступені. У 1924/25 навучальным годзе тут настаўнік Адам Лукашэвіч вучыў 57 дзяцей. На 1.1.2000 г. 73 двары, 176 жыхароў. Працавалі магазін, фельчарска-акушэрскі пункт, клуб і пачатковая школа. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

ПАДШАПКА, былая вёска ў Цепленскім сельсавеце. Паселішча вядома з пачатку XX ст. У 1909 г. хутар у Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета, 1 гаспадарка, 13 жыхароў. Паводле перапісу 1917 г., урочышча, 1 двор, 7 жыхароў. Не існуе з 1950 г.

ПАД'ЯСЯНЕЦ, былая вёска ў Лашанскім сельсавеце. У пачатку XX ст. вёска Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета, 6 двароў, 33 жыхары. Не існуе з 1976 г.

ПАЛЕДЗІ, вёска ў Камянкоўскім сельсавеце. У 2-й палове XIX — пачатку XX ст. вёска Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1909 г. 24 двары, 140 жыхароў. Паводле перапісу 1917 г., 31 двор, 157 жыхароў. На 1.1.2000 г. 27 двароў, 37 жыхароў.

ПАЛЕДЗІ, пасёлак ва Уздзенскім с'ель-савеце. У пачатку XX ст. паселішча вядома як фальварак Уздзенскай воласці Ігуменскага павета, 3 двары, 19 жыхароў. На 1.1.2000 г. 13 двароў, 38 жыхароў.

ПАСЕКА, былая вёска ў Цепленскім сельсавеце. Не існуе з 1950 г.

ПАСЕЧКІ, былая вёска ў Камянкоўскім сельсавеце. Не існуе з 1974 г.

ПАСЁЛАК СМОЛЗАВОД, пасёлак ва Уздзенскім сельсавеце. Заснаваны ў пачатку XX ст. як смалакурны завод. На 1.1.2000 г. 12 двароў, 30 жыхароў. Працаваў участак Маладзечанскага леспрамгаса.

ПАЎЛАЎШЧЫНА, вёска ў Лашанскім сельсавеце. У канцы XIX — пачатку XX ст. вёска Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1909 г. 16 двароў, 103 жыхары. Паводле перапісу 1917 г., 31 двор, 174 жыхара. У 1924 г. 368 жыхароў, паўлаўшчынскія дзеці вучыліся ў Пырашаўскай школе. На 1.1.2000 г. 15 двароў, 25 жыхароў.

ПЕРШАМАЙСК, пасёлак у Сямёнавіцкім сельсавеце. Да рэвалюцыі тут знаходзілася панская сядзіба. Яна была сфарміравана ў 1-й палове XIX ст. У савецкі час сядзіба пераўтворана ў пасёлак Першамайск. На 1.1.2000 г. 92 двары, 614 жыхароў. Працаваў магазін. Ад сядзібы захаваліся цагляны касцёл — помнік архітэктуры рэнесансу з рысамі абарончага дойлідства, пейзажны парк, два флігелі ад сядзібнага дома, у якіх зараз знаходзіцца прафесійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі сельскай гаспадаркі. Помнік на магіле чырвонаармейца, які загінуў у 1919 г. у барацьбе за савецкую ўладу, ён ушаноўвае таксама памяць землякоў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

ПЕТУХОЎКА, вёска ў Лашанскім сельсавеце. У пачатку XX ст. вёска Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета, 6 двароў, 48 жыхароў. На 1.1.2000 г. 8 двароў, 17 жыхароў.

ПАЛІЧЫ, былы пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. Паселішча было вядома ў пачатку XX ст. як хутар Шацкай воласці Ігуменскага павета, 1 двор, 9 жыхароў. Не існуе з 1976 г.

ПЛІТНІЦА, вёска ў Хатлянскім сельсавеце. Паселішча вядома па рукапісных крыніцах з 1920-х гадоў. Паводле перапісу 1926 г., хутар, 1 гаспадарка, 5 жыхароў. На 1.1.2000 г. 16 двароў, 43 жыхары.

ПРОХАДЫ, вёска ў Цепленскім сельсавеце. У пачатку XX ст. вёска Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета, 9 двароў, 60 жыхароў. На 1.1.2000 г. 11 двароў, 25 жыхароў.

ПРУСІНАВА, вёска ў Нёманскім сельсавеце, цэнтр падсобнай гаспадаркі «Ніва». завода імя Вавілава. Па пісьмовых крыніцах паселішча вядома з XVI ст., калі ўваходзіла ў склад Мінскага павета ВКЛ. Уласнасць Радзівілаў. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. вёска і маёнтак у Мінскім павеце. 3 пачатку XIX ст. належала Машэўскім. У маёнтку былі вялікі сад, гадавальнік, 3 млыны, смалакурня. У 1870-я гады перайшлі да Чапскіх. У 1909 г. у вёсцы было 45 двароў, 304 жыхары, у маёнтку — 1 гаспадарка, 70 жыхароў. Адносіліся да Свержанскай воласці Мінскага павета. У 1921 г. створана пачатковая школа. Першым настаўнікам у ёй працаваў Канстанцін Варэнік. У 1924/25 навучальным годзе ён вучыў тут 79 дзяцей. Паводле перапісу 1926 г., у вёсцы 61 двор, 316 жыхароў. У 1933 г. былі калгас «VI з'езд Саветаў» і кузня. На 1.1.2000 г. 68 двароў, 149 жыхароў. Працавалі майстэрні па рамонце сельскагаспадарчай тэхнікі, фельчарска-акушэрскі пункт, пачатковая школа, ма-газін. Помнік на магіле селькора А.А.Каралецкага, забітага ў 1924 г. ворагамі савецкай улады. Радзіма беларускага пісьменніка Алеся Пальчэўскага. На доме, дзе ён нарадзіўся, устаноўлена мемарыяльная дошка.

ПРЫСЫНАК, вёска ва Уздзенскім сельсавеце, цэнтр калгаса «Чырвоны Кастрычнік». Паселішча вядома з XVI ст. як маёнтак у ВКЛ, які спачатку належаў Булгарыным, потым іншым памешчыкам. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. з назвай Прысынак тут былі вёска і маёнтак, якія адносіліся да Уздзенскай воласці Ігуменскага павета. У сярэдзіне XIX ст. з'яўляліся ўласнасцю Міркоўскіх. У вёсцы працавала праваслаў-ная царква. У 1895 г. адкрыта царкоўна-прыходская школа. У 1897 працавалі царква, хлебазапасны магазін. У 1909 г. было 50 двароў, 364 жыхары; у маёнтку — 2 двары, 44 жыхары. Паводле перапісу 1917 г., на месцы сучаснага паселішча знаходзіліся з назвай Прысынак 2 вёскі, з імі межаваліся 2 аднайменныя фальваркі, у якіх разам было 74 двары, 423 жыхары. Пасля рэвалюцыі створана працоўная школа 1-й ступені. 3 1922 г. у ёй працаваў настаўнікам Мікалай Шавель, які ў 1924/25 навучальным годзе вучыў тут каля 50 дзяцей. 3 20.8.1924 г. да 16.7.1954 г. цэнтр сельсавета. На 1.1.2000 г. 50 двароў, 140 жыхароў. Працавалі млын, рамонтна-механічныя майстэрні, ветэрынарны ўчастак, Дом культуры, бібліятэка, дзіцячы сад, аддзяленне сувязі і Беларусбанка, пачатковая школа, фельчарска-акушэрскі пункт, магазін, комплексны пункт бытавога абслугоўвання. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Радзіма беларускага кампазітара П. I. Шыдлоўскага.

ПУХАЎШЧЫНА, вёска ў Нёманскім сельсавеце. Паселішча вядома па рукапісных крыніцах з 1920-х гадоў. Паводле перапісу 1926 г., пасёлак, 17 гаспадарак, 95 жыхароў. На 1.1.2000 г. 10 двароў, 10 жыхароў.

ПЫРАШАВА, вёска ў Лашанскім сельсавеце. Упамінаецца ў дакументах 1511 г. як фальварак, уваходзіў у склад Мінскага павета ВКЛ. Доўгі час фальварак належаў Булгарыным. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. Пырашава адносілася да Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У пачатку XX ст. упамінаецца як вёска. У 1913 г. адкрыта царкоўна-прыходская школа. Паводле перапісу 1917 г., у вёсцы было 58 двароў, 290 жыхароў. У першыя гады савецкай улады створана працоўная школа 1-й ступені. У 1924 г. на сродкі сялян узведзены школьны будынак. У канцы 1920-х гадоў тут створаны калгас імя Будзённага. У 1933 г. працавалі кузня і стальмашня. На 1.1.2000 г. 48 двароў, 97 жыхароў. Помнік на брацкай магіле савецкіх воінаў і партызан (на могілках), якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Радзіма рускага пісьменніка і крытыка Ф. В. Булгарына.

ПЯТРОЎСК, пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. Упамінаецца ў рукапісных крыніцах 1920-х гадоў. Паводле перапісу 1926 г., у пасёлку было 6 гаспадарак, 43 жыхары. На 1.1.2000 г. 13 двароў, 23 жыхары.

Продолжение

РАБІНАЎКА, вёска ў Азерскім сельсавеце. Паводле перапісу 1897 г., засценак Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета, 8 двароў, 48 жыхароў. У 1917 г. леснічоўка, 5 двароў, 23 жыхары. У пачатку 1930-х гадоў тут былі калгас «Чырвоны сцяг» і кузня. На 1.1.2000 г. 15 двароў, 34 жыхароў.

РАБІНАЎКА, былы пасёлак у Цялякаўскім сельсавеце. Не існуе з 1974 г.

РАБІНАЎКА, пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 7 двароў, 12 жыхароў.

РАКАШЫЧЫ, вёска ў Сямёнавіцкім сельсавеце. Паселішча вядома з канца XVI ст. як вёска Мінскага павета ВКЛ, належала Грабоўскім. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. вёска ў . Койданаўскай воласці Мінскага павета. У ліпені 1905 г. у вёсцы адбылося хваляванне сялян, якія самавольна пасвілі сваю жывёлу на сенакосах мясцовых памешчыкаў Чапскіх. Сяляне аказалі супраціўленне паліцыі, якая спрабавала спыніць сама-вольны выпас жывёлы. У 1909 г. 134 двары, 672 жыхары. У 1911 г. адкрыта царкоўна-прыходская школа, для яе быў пабудаваны аднапавярховы драўляны дом з гонтавым дахам. Пасля рэвалюцыі створана савецкая пачатковая школа. У 1924/25 навучальным годзе настаўнікі Сцепаніда Алейнік і Барыс Гармацкі вучылі тут 105 дзяцей. У 1933 г. былі 2 калгасы — «Свабода» і «Зара рэвалюцыі», 2 кузні, шорная і сталярная майстэрні. На 1.1.2000 г. 79 двароў, 138 жыхароў. Працавалі бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт і магазін. Помнікі на брацкай магіле партызан і землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

РАЧЫЦА, вёска ў Камянкоўскім сельсавеце. У 2-й палове XIX — пачатку XX ст. вёска Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1909 г. 21 двор, 121 жыхар. Паводле перапісу 1917 г., 24 двары, 133 жыхары. На 1.1.2000 г. 16 двароў, 25 жыхароў.

РУДКОВА, былая вёска ў Цепленскім сельсавеце. Знаходзілася за 6 км на ўсход ад в. Цеплень. У пачатку XX ст. вёска Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета. У 1909 г. 10 двароў, 87 жыхароў. Паводле перапісу 1917 г., 17 двароў, 90 жыхароў. Перад Вялікай Айчыннай вайной 11 двароў, 58 жыхароў. 23.1.1943 г. нямецка-фашысцкія акупанты спалілі вёску і загубілі 27 яе жыхароў. Пасля вайны не адрадзілася. У 1970 г. на месцы былой вёскі пастаўлены абеліск з барэльефамі партызана і партызанкі. Увекавечана ў мемарыяльным комплексе Хатынь. Радзіма беларускага пісьменніка С.Я.Баранавых.

РУМОК, вёска ў Лашанскім сельсавеце. Паводле перапісу 1917 г., хутар Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета, 12 двароў, 56 жыхароў. Дзейнічаў вадзяны млын. У 1920 г. адкрыта працоўная школа 1-й ступені, у якой першым настаўнікам працаваў Васіль Дубовік. У 1924/25 навучальным годзе ён вучыў 34 хлопчыкі і 10 дзяўчынак. Паводле перапісу 1926 г., хутар, 13 гаспадарак, 57 жыхароў. На 1933 г. тут былі калгас «Новы быт», вадзяны млын, ваўначоска, лесапільня, маслазавод і кузня. На 1.1.2000 г. 39 двароў, 85 жыхароў. Працаваў магазін.

РУСАКОВА, вёска ў Цепленскім сельсавеце. У пачатку XX ст. вёска Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета, 9 двароў, 70 жыхароў. На 1.1.2000 г. 6 двароў, 11 жыхароў. Працаваў магазін. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

РЫБАКОЎШЧЫНА, вёска ў Цепленскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 9 двароў, 20 жыхароў. Радзіма Героя Сацыялістычнай Працы І.М.Сакольчыка.

САКОЛЬШЧЫНА, вёска ў Ліцвянскім сельсавеце. У пачатку XX ст. вёска Уздзенскай воласці Ігуменскага павета. Паводле перапісу 1917 г., 23 двары, 161 жыхар. У 1917 г. адкрыта савецкая пачатковая школа. Першай настаўніцай тут працавала Соф'я Вярбіцкая. Яна вучыла ў 1924 г. 37 дзяцей. Паводле перапісу 1926 г., 34 двары, 169 жыхароў. У 1933 г. былі калгас «Ударнік», стальмашня і кузня. На 1.1.2000 г. 15 двароў, 27 жыхароў. Помнік на магіле капітана Чырвонай арміі Т.Ц.Баранава (на могілках), які загінуў у ліпені 1944 г. у баі супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў.

САЛАЎІ, пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 5 двароў, 7 жыхароў.

САРОКАЎШЧЫНА, вёска ў Азерскім сельсавеце. У 1921 г. фальварак Станькаўскай воласці Мінскага павета, 1 двор, 5 жыхароў. У 1933 г. тут былі калгас «Пралетарый», шорная і сталярная майстэрні, кузня. На 1.1.2000 г. 24 двары, 47 жыхароў.

СВІТАЛАЎКА, вёска ва Уздзенскім сельсавеце. У сярэдзіне XIX — пачатку XX ст. маёнтак Уздзенскай воласці Мінскага павета, належаў памешчыкам Міркоўскім. Паводле перапісу 1917 г., 1 гаспадарка, 65 жыхароў. Пасля рэвалюцыі створана камуна «Сейбіт». Паводле перапісу 1926 г., 16 гаспадарак, 71 жыхар. На 1.1.2000 г. 18 двароў, 44 жыхары.

СВІТАЛАЎКА 1-я, пасёлак ва Уздзенскім сельсавеце. Паводле перапісу 1926 г., 19 гаспадарак, 93 жыхары. На 1.1.2000 г. 11 двароў, 40 жыхароў. Помнік землякам на брацкай магіле партызан і на магіле партызана В.І.Герасімовіча і яго сям'і (на могілках), якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

СВІТАЛАЎКА 2-я, пасёлак ва Уздзенскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 17 двароў, 43 жыхары. Працавалі 2 магазіны і фельчарска-акушэрскі пункт.

СЕНАЖАТКІ, вёска ў Лашанскім сельсавеце. Вядома па рукапісных крыніцах з канца XIX ст. як засценак Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1897 г. было 13 двароў, 82 жыхары. У 1926 г. 16 двароў, 81 жыхар, мясцовыя дзеці вучыліся ў суседняй Румоцкай школе. На 1.1.2000 г. 27 двароў, 60 жыхароў, клуб. Помнік на магіле Р.М. Дзенісевіча, начальніка штаба партызанскага атрада М.П.Пакроўскага, які загінуў у баі ў 1941 г.

СЕРАДЗІНА, пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 23 двары, 47 жыхароў.

СЛАБАДА, вёска ў Лашанскім сельсавеце, цэнтр калгаса «Звязда». У XIV — XVI ст. належала князям Алелькавічам і ўваходзіла ў склад Слуцкага княства ВКЛ. Пазней у розныя часы паселішчам валодалі Радзівілы і Ёдкі. 3 1793 г. Слабада-Пырашава ў складзе Расійскай імперыі. У дакументах XIX — пачатку XX ст. паселішча ўпамінаецца пад назвай Слабада-Пырашаўская ці Слабада-Пырашава, сяло, цэнтр Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1873 г. тут адкрыта народнае вучылішча, якое ўтрымлівалася на сродкі мясцовай грамады і дзяржаўнага казначэйства. Адным з першых настаўнікаў у ім працавала Аляксандра Васюковіч. На 1886 г. у сяле 26 двароў, 341 жыхар, працавалі праваслаўная царква і народнае вучылішча. Бытавалі дрэваапрацоўчыя, ткацкія, калёсныя і іншыя промыслы. У 1909 г. 62 двары, 547 жыхароў. У 1917 г. 79 двароў, 466 жыхароў. Пасля рэвалюцыі народнае вучылішча пераўтворана ў працоўную школу 1-й ступені, у якой у 1924/ 25 навучальным годзе вучылася 67 дзяцей, працавалі 2 настаўнікі. 3 20.8.1924 г. да 16.7.1954 г. цэнтр сельсавета. У 1933 г. тут былі калгас «Полымя» і кузня. У 1930-я гады сяло пераўтворана ў вёску. На 1.1.2000 г. 19 двароў, 310 жыхароў. Працавалі рамонтна-механічныя майстэрні, млын, лясніцтва, ветэрынарны ўчастак, лазня, базавая школа, філіял Беларусбанка, 2 магазіны, клуб, бібліятэка, дзіцячы сад, фельчарска-акушэрскі пункт. Археалагічны помнік — курганны могільнік (знаходзіцца ва ўрочышчы Смалярня, мае 2 насыпы, мясцовая назва Шведскія магілы). Помнікі на брацкай магіле савецкіх воінаў (на могілках) і землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

СЛАБАДСКІ ЧАШЫН, вёска ў Камянкоўскім сельсавеце. Паселішча ўпамінаецца ў рукапісных крыніцах з 1920-х гадоў як засценак. Паводле перапісу 1926 г., 11 гаспадарак, 54 жыхары. На 1.1.2000 г. 16 двароў, 27 жыхароў.

СЛАБОДКА, вёска ў Цялякаўскім сельсавеце. У пачатку XX ст. паселішча вядома як фальварак ва Уздзенскай воласці Ігуменскага павета, 1 гаспадарка, 36 жыхароў. Паводле перапісу 1926 г., пасёлак, 12 двароў, 62 жыхары. У гэты час мясцовыя дзеці вучыліся ў Цялякаўскай школе. На 1.1.2000 г. 15 двароў, 36 жыхароў.

СМАЛІНЕЦ, вёска ў Лашанскім сельсавеце. У канцы XIX — пачатку XX ст. вёска Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1909 г. 22 двары, каля 130 жыхароў. Паводле перапісу 1917 г., 25 двароў, 136 жыхароў. Мясцовыя дзеці вучыліся ў Слабада-Пырашаўскай пачатковай школе. На 1.1.2000 г. 25 двароў, 40 жыхароў. Археалагічны помнік — курганны могільнік, знаходзіцца ў лясным урочышчы Капліцы, мае 15 насыпаў. Радзіма белрускага скульптара У.М.Лятуна.

СМАЛЯРЫ, вёска ў Камянкоўскім сельсавеце. Вядома з пачатку XX ст. Паводле перапісу 1917 г., тут былі 2 хутары (Новыя Смаляры і Старыя Смаляры), у якіх разам мелася 5 двароў, 37 жыхароў. Адносіліся да Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. На 1.1.2000 г. 4 двары, 4 жыхары.

СТАЛЬБОЎШЧЫНА, вёска ў Нёманскім сельсавеце, цэнтр калгаса «Зарэчча». На пачатку XX ст. вёска Магільнянскай воласці Ігуменскага павета, 46 двароў, 272 жыхары. 3 20.8.1924 г. да 16.7.1954 г. цэнтр сельсавета. Паводле перапісу 1926 г., 49 двароў, 266 жыхароў. На 1.1.2000 г. 67. двароў, 175 жыхароў. Працавалі жывёлагадоўчы комплекс, млын, ветэрынарны пункт, рамонтна-механічныя майстэрні, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, аддзяленне сувязі, клуб, бібліятэка, базавая школа, магазін. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

СТАРЫ МОСТ, былы пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. Не існуе з 1974 г.

СТАРЫНА, былая вёска ў Азерскім сельсавеце. Знаходзілася за 1,5 км на захад ад суседняй вёскі Валодзькі. У пачатку XX ст. вёска Станькаўскай воласці Мінскага павета, 10 двароў, 65 жыхароў. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны было 9 двароў, 47 жыхароў. 2.1.1942 г. нямецка-фашысцкія акупанты знішчылі вёску разам з яе жыхарамі. Ахвяры фа-шызму пахаваны ў суседняй вёсцы Валодзькі, на могілках. Пасля вайны вёска не адрадзілася. Увекавечана ў мемарыяльным комплексе Хатынь. У 1975 г. на месцы колішняй вёскі пастаўлена стэла.

СТАРЫЯ МАРГІ, вёска ў Камянкоўскім сельсавеце. У пачатку XX ст. вёска Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1904 г. адкрыта народнае вучылішча. Паводле перапісу 1917 г., 76 двароў, 450 жыхароў. Пасля рэвалюцыі народнае вучылішча пераўтворана ў працоўную школу 1-й ступені. У 1924/25 навучальным годзе ў ёй вучылася 60 дзяцей, настаўнікам працаваў Язэп Ляневіч. У 1924 г. на сродкі мясцовых сялян для школы пабудаваны ўласны будынак з дрэва. Паводле перапісу 1926 г., 82 двары, 417 жыхароў. У пачатку 1930-х гадоў калгас «Рассвет», сталярная майстэрня і кузня. На 1.1.2000 г. 65 двароў, 109 жыхароў, клуб, фельчарска-акушэрскі пункт, бібліятэка, магазін.
Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

СУКАЎЦЫ, вёска ў Азерскім сельсавеце. У пачатку XX ст. засценак Станькаўскай воласці Мінскага павета, 18 двароў, 86 жыхароў. У 1924 г. было 159 жыхароў, мясцовыя дзеці вучыліся ў Азерскай пачатковай школе. На 1.1.2000 г. 28 двароў, 50 жыхароў.

СУТКІ, вёска ў Камянкоўскім сельсавеце. Паселішча вядома з пачатку XX ст. як засценак Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1909 г. было 10 двароў, 69 жыхароў. Паводле перапісу 1917 г., 11 гаспадарак, 79 жыхароў. Паводле перапісу 1926 г., вёска, 16 двароў, 91 жыхар, мясцовыя дзеці вучыліся ў суседняй Канапелькаўскай школе. На 1.1.2000 г. 21 двор, 48 жыхароў.

СЫМАНЧЫЦЫ, вёска ва Уздзенскім сельсавеце. У канцы XIX — пачатку XX ст. вёска Уздзенскай воласці Ігуменскага павета. У 1909 г. было 34 двары, 131 жыхар. У 1917 г. 47 двароў, 238 жыхароў. На 1.1.2000 г. 32 двары, 68 жыхароў. Працаваў магазін. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Радзіма генерала Н.І.Букава.

СЯМЁНАВІЧЫ, вёска, цэнтр сельсавета і калгаса «Новае жыццё». У пісьмовых крыніцах упершыню паселішча ўпамінаецца ў 1577 г. у складзе Мінскага павета ВКЛ. У юрыдычных актах 1592 г. называецца палац Сямёнавічы. Належалі Грабоўскім. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. сяло Уздзенскай воласці Ігуменскага павета. У 1863 г. тут адкрыта народнае вучылішча, якое ўтрымлівалася на сродкі мясцовай грамады і дзяржаўнага казначэйства. У 1886 г. у сяле было 24 двары, 254 жыхары, дзейнічалі каталіцкі касцёл, праваслаўная царква, народнае вучылішча, 2 вадзяныя млыны. У 1886/87 навучальным годзе ў школе вучылася 58 хлопчыкаў і 5 дзяўчынак, іх настаўніцай была Феліцыя Мажэйка, якая атрымлівала жалаванне 200 руб. і бясплатна забяспечвалася кватэрай. Паводле перапісу 1897 г., 72 двары, 445 жыхароў, працавалі прыходская царква, капліца, суконная фабрыка, хлебазапасны магазін. У 1909г. 69 двароў, 480 жыхароў. Бытавалі сталярныя, шорныя, перавозныя, кавальскія промыслы. Сумежна з сялом знаходзіўся маёнтак Сямёнавічы, 1 гаспадарка, 68 жыхароў. Пасля рэвалюцыі на базе народнага вучылішча створана працоўная школа 1 -й ступені. У 1924/25 навучальным годзе ў ёй настаўніцы Алеся Лісоўская і Яўгенія Кульчыцкая вучылі 90 дзяцей. 3 20.8.1924 г. цэнтр сельсавета. 3 1930-х гадоў вёска. У 1974 г. да вёскі далучаны сумежныя пасёлкі Сямёнавічы 1-я і Сямёнавічы 2-я. На 1.1.2000 г. 149 двароў, 337 жыхароў. Працавалі млын, рамонтна-механічныя майстэрні, ветэрынарны участак, сярэдняя школа імя В.А.Міснік, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўвання, аддзяленні сувязі і Беларусбанка, магазін. Археалагічны помнік — курган, знаходзіцца ва ўрочышчы Вішнякі, на правым беразе р. Уса. Помнікі: на брацкай магіле савецкіх воінаў, на магіле партызана А.К.Караля, землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Мемарыяльная дошка на будынку школы ў памяць патрыёткі-падпольшчыцы В.А.Міснік, якая працавала тут настаўніцай у 1937 — 1941 гг. і якую закатавалі гітлераўцы ў чэрвені 1944 г. Радзіма савецкага вучонага ў галіне пладаводства, акадэміка УАСГНІЛ В.В.Пашкевіча.

СЯННОЕ, вёска ў Цепленскім сельсавеце. У 1909 г. вёска Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета, ІЗдвароў, 101 жыхар. Паводле перапісу 1917 г., 18 гаспадарак, 102 жыхары. На 1.1.2000 г. 7 двароў, 19 жыхароў.

ТАМАШЭВІЧЫ, вёска ў Азерскім сельсавеце. У пачатку XX ст. паселішча ўяўляла сабой засценак Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета. У 1909 г. 9 двароў, 61 жыхар. Паводле перапісу 1917 г., таксама засценак, 10 гаспадарак, 77 жыхароў. На 1.1.2000 г. 7 двароў, 15 жыхароў.

ТАУКАЧЭВІЧЫ 1-я, вёска ў Хатлянскім сельсавеце, цэнтр калгаса «16 партз'езд». У пісьмовых дакументах упершыню паселішча упамінаецца ў 1582 г. пад назвай Таўкачэвічы ў складзе Мінскага павета ВКЛ, калі належала князю К.Грабоўскаму. У XVIII — XIX ст. уласнасць князёў Радзівілаў, Кішкаў, Пацеевых, Заранкаў. 3 1793 г. у складзе Расійскай імпе-рыі. У XIX — пачатку XX ст. вёска Таўкачэвічы Шацкай воласці Ігуменскага павета. У 1886 г. было 60 двароў, 550 жыхароў, касцёл. Паволе перапісу 1897 г., 108 двароў, 738 жыхароў, дзейнічалі часоўня, хлебазапасны магазін, пітны дом, 2 ветраныя млыны. У 1909 г. 150 двароў, 1073 жы-хары. У савецкі час стала называцца Таўкачэвічы 1-я. На 1.1.2000 г. 54 двары, 152 жыхары, рамонтна-механічныя майстэрні, ветэрынарны пункт, млын, аддзяленні сувязі і «Беларусбанка», комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўвання, фельчарска-акушэрскі пункт, клуб, бібліятэка, дзіцячы сад, сярэдняя школа, магазін. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Археалагічны помнік — курганны могільнік (злева ад дарогі Шацк — Рудзенск, у лесе, мае 170 насыпаў, належаў дрыгавічам).

ТАЎКАЧЭВІЧЫ 2-я, вёска ў Хатлянскім сельсавеце. Паселішча вядома з канца XVI ст. як маёнтак Таўкачэвічы Мінскага павета ВКЛ. У розныя часы належаў Грабоўскім, Радзівілам, Кішкам, Пацеевым, Заранкам. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. маёнтак Таўкачэвічы Шацкай воласці Ігуменскага павета. У 2-й палове XIX ст. былі вінакурны завод, фруктовы сад, аранжарэя, млын. У 1909 г. у маёнтку мелася 1 гаспадарка, 88 жыхароў. У савецкі перыяд на месцы былога маёнтка вырасла вёска Таўкачэвічы 2-я. На 1.1.2000 г. 19 двароў, 40 жыхароў.

ТОЎСТЫ ЛЕС, вёска ў Нёманскім сельсавеце. Вядома з пачатку XX ст. як засценак Магільнянскай воласці Ігуменскага павета, 20 двароў, 128 жыхароў. На 1.1.2000 г. 13 двароў, 22 жыхары.

ТРЫСЦЯНЕЦ, вёска ў Цепленскім сельсавеце. У пачатку XX ст. паселішча вядома як урочышча Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета, 1 двор, 12 жыхароў. Паводле перапісу 1926 г., хутар, 1 гаспадарка, 3 жыхары. На 1.1.2000 г. 25 двароў, 45 жыхароў. Працаваў магазін.

ТЫЧЫНКІ, вёска ва Уздзенскім сельсавеце, цэнтр калгаса «Інтэрнацыянал». Паселішча вядома з XVII ст. У дакументах 1684 г. упамінаецца як фальварак у Мінскім павеце Рэчы Паспалітай, які з'яўляўся ўласнасцю памешчыка Крыштофа Кавячынскага. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. фальварак Уздзенскай воласці Мінскага павета. Паводле перапісу 1917 г., у фальварку 1 гаспадарка, 10 жыхароў. Паводле перапісу 1926 г., пад назвай Тычынкі тут былі пасёлак (3 двары, 11 жыхароў) і хутар (1 двор, 9 жыхароў)..На 1.1.2000 г. 135 двароў, 407 жыхароў, млын, рамонтна-механічныя майстэрні, ветэрынарны пункт, ма-газін, клуб, бібліятэка. Археалагічны помнік — курганны могільнік (знаходзіцца на левым беразе р. Уздзянка, ва ўрочышчы Пасякі, мае 3 насыпы). Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

Продолжение

УЗДЗЯНКА, былы маёнтак на тэрыторыі сучаснага Уздзенскага сельсавета. У 2-й палове XIX — пачатку XX ст. у складзе Уздзенскай воласці Ігуменскага павета. На 1886 г. працаваў вінакурны завод. У 1909 г. 1 гаспадарка, 70 жыхароў. Паводле перапісу 1917 г., 190 жыхароў. Зараз у межах г.п.Узда.

ХАРОМІЦКІЯ, вёска ў Лашанскім сельсавеце. Паселішча вядома з XVI ст. Упамінаецца ў 1590 г. Належала Булгарыным, уваходзіла ў іх маёнтак Прысынак. Да 1793 г. знаходзілася ў складзе Рэчы Паспалітай, потым — Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. вёска Уздзенскай воласці Ігуменскага павета. Паводле перапісу 1897 г., 45 двароў, 279 жыхароў, хлебазапасны магазін. У 1909 г. 39 двароў, 262 жыхары. У 1910 г. адкрыта народнае вучылішча. Паводле перапісу 1917 г., 44 двары, 235 жыхароў. Пасля рэвалюцыі народнае вучылішча пераўтворана ў працоўную школу 1-й ступені. У 1924 г. для школы ўзведзены будынак з дрэва, накрыты гонтам. У 1924/25 навучальным годзе ў школе вучылася 20 хлопчыкаў і 12 дзяўчынак, настаўнікам працаваў Міхаіл Трус. У 1929 г. створаны калгасы «Зорка» і «Новы быт». У 1931 г. працавалі 2 кузні і стальмашня. На 1.1.2000 г. 50 двароў, 126 жыхароў. Працаваў магазін.
Помнік юнаму партызану-разведчыку 200-й брыгады імя К.К.Ракасоўскага, Герою Савецкага Саюза М.І.Казею, устаноўлены на месцы яго гібелі 11.5.1944 г.

ХАТЛЯНЫ, вёска, цэнтр сельсавета і калгаса «Дружба». Паселішча ўпамінаецца ў пісьмовых крыніцах з XVI ст. у складзе Мінскага павета ВКЛ. У розныя часы належала князям Галаўчынскім, Быхаўцам, Завішам, Заранкам-Грабоўскім. 3 XVII ст. вядома як мястэчка. У юрыдычных актах 1663 г. упамінаецца хатлянская карчма. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. мястэчка, потым сяло Шацкай воласці Ігуменскага павета. У 1886 г. сяло, 58 двароў, 585 жыхароў, праваслаўная прыходская царква. Паводле перапісу 1897 г., таксама сяло, 145 двароў, 888 жы-хароў, прыходская царква, хлебазапасны магазін, пітныдом. У 1909г. 168 двароў, 1150 жыхароў. Насельніцтва займалася сельскай гаспадаркай, дрэваапрацоўчымі, перавознымі, сплаўнымі промысламі. 3 20.8.1924 г. да 1.4.1960 г., потым з 1996 г. — цэнтр сельсавета. У 1933 г. тут былі калгас імя Дзяржынскага, стальмашня, кузня, 2 ветра-ныя млыны. 3 канца 1930-х гадоў вёска. На 1.1.2000 г. 374 двары, 1166 жыхароў. Пра-цавалі рамонтна-механічныя майстэрні, млын, ветэрынарны ўчастак, лесапільня, аддзяленне раённага камбіната бытавога абслугоўвання, Домкультуры, бібліятэка, сярэдняя школа (ёсць краязнаўчы музей, які з 1995 г. мае званне народнага), амбулаторыя, дзіцячы сад, 2 магазіны, атэлье, гандлёвы цэнтр, аддзяленне сувязі.
Археалагічны помнік — курганны могільнік (мае 7 насыпаў). Драўляная Свята-Пакроўская царква — помнік архітэктуры 2-й паловы XIX ст. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Радзіма беларускага вучонага ў галіне геалогіі, акадэміка НАН Беларусі А.С.Махнача.

ЦЕПЛЕНЬ, вёска, цэнтр сельсавета і калгаса «Памяць Леніна». На 1886 г. сяло Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета, 39 двароў, 342 жыхары, праваслаўная царква. Паводле перапісу 1897 г., 85 двароў, 458 жыхароў, царква і хлебазапасны магазін. Паводле перапісу 1917 г., вёска, 89 двароў, 484 жыхары. Паблізу вёскі знаходзіўся маёнтак Цеплень, 1 гаспадарка, 28 жыхароў. 3 20.8.1924 г. цэнтр сельсавета. На пачатку 1930-х гадоў тут былі калгас «Памяць Леніна», стальмашня, шорная майстэрня і 2 кузні. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны 108 двароў, 513 жыхароў. У жніўні 1943 г. нямецка-фашысцкія акупанты спалілі вёску і загубілі 30 яе жыхароў. На 1.1.2000 г. 110 двароў, 312 жыхароў. Працавалі рамонтна-механічныя майстэрні, млын, ветэрынарны ўчастак, лесапільня, комплексны пункт бытавога абслугоўван-ня, базавая школа, Дом культуры, бібліятэка, дзіцячы сад, фельчарска-акушэрскі пункт і магазін. Археалагічны помнік — гарадзішча (знаходзіцца на правым беразе р. Цепленька, датуецца VII ст. да н.э. — X ст. н.э.). Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

ЦЯЛЯКАВА, вёска, цэнтр сельсавета. У пісьмовых дакументах паселішча ўпамінаецца з 1582 г. Уваходзіла ў склад Мінскага павета ВКЛ. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі, сяло Уздзенскай воласці Ігуменскага павета. Уласнасць Радзівілаў, з 1857 г. Гарцінгаў. У 1812 г. праз сяло праходзілі войскі французскага корпуса Даву. У 1876 г. працавала карчма. На 1886 г. у сяле 24 двары, 284 жыхары, царква. У канцы XIX ст. адкрыта царкоўна-прыходская школа. Паводле перапісу 1897 г., 66 двароў, 440 жыхароў, прыходская царква і хлебазапасны магазін. У пачатку XX ст. 64 двары, 497 жыхароў. Побач з сялом быў маёнтак Цялякава, 1 гаспадарка, 81 жыхар. Пасля рэвалюцыі адкрыта пачатковая савецкая школа. У 1924/25 навучальным годзе настаўнікі Ігнат Козел і Алеся Лычкоўская вучылі 92 хлопчыкаў і дзяўчынак. 3 20.8.1924 г. цэнтр сельсавета. У пачатку 1930-х гадоў працавалі калгас «Прагрэс», стальмашня, шорная майстэрня, кузня і маслазавод. У Вялікую Айчынную вайну супраць нямецка-фашысцкіх акупантаў дзейнічала падпольная патрыятычная група (кіраўнік М.Д.Шымановіч). На 1.1.2000 г. 101 двор, 253 жыхары. Працавалі лясніцтва, ветэрынарны пункт, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўвання, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, дзіцячы сад, магазін. Помнікі на брацкай магіле савецкіх воінаў і партызан і землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

ЦЯЛЯКАВА, былы пасёлак у Цялякаўскім сельсавеце. У пачатку XX ст. паселішча вядома як маёнтак Уздзенскай воласці Ігуменскага павета, 1 гаспадарка, 86 жыхароў. Паводле перапісу 1926 г., пасёлак, 15 двароў, 81 жыхар. Не існуе з 1978 г.

ЧАМЯРЫЧНАЕ, вёска ў Камянкоўскім сельсавеце. Па пісьмовых крыніцах паселішча вядома з пачатку XX ст. як урочышча Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1909 г. 1 гаспадарка, 7 жыхароў. Згодна перапісу 1917 г., тут былі з назвай Чамярычнае ўрочышча (8 двароў, 41 жыхар), фальварак (1 двор, 14 жыхароў) і хутар (1 двор, 7 жыхароў). На 1.1.2000 г. 7 двароў, 10 жыхароў. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

ЧАШЫН, вёска ў Камянкоўскім сельсавеце. Паселішча вядома з пачатку XX ст. як засценак Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1909 г. у засценку было 12 двароў, 90 жыхароў. Паводле перапісу 1917 г., ваколіца, 16 гаспадарак, 134 жыхары. Паводле перапісу 1926 г., тут былі з назвай Чашын 2 вёскі, у якіх разам налічвалася 19 гаспадарак, 94 жыхары. Мясцовыя дзеці вучыліся ў Канапелькаўскай школе. На 1.1.2000 г. 15 двароў, 28 жыхароў.

ЧУРЫЛАВА, вёска ва Уздзенскім сельсавеце. Па пісьмовых крыніцах вядома з XVI ст. Належала магнатам Радзівілам, потым Ельскім і іншым. Уваходзіла ў склад Мінскага павета ВКЛ. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX . ст. вёска Уздзенскай воласці Ігуменскага павета. У 1886 г. 49 двароў, 539 жыхароў. У 1904 г. адкрыта народнае вучылішча, школьны будынак узведзены ў 1908 г. У 1909 г. 141 двор, 765 жыхароў. Пасля рэвалюцыі народнае вучылішча пераўтворана ў працоўную школу 1-й ступені. У 1924/ 25 навучальным годзе настаўнікі Паўлюк Ваўчэцкі і Максім Прахарэня вучылі тут каля 80 дзяцей. У пачатку 1930-х гадоў былі калгасы «Чырвоны барацьбіт» і «Камінтэрн», 2 кузні. На 1.1.2000 г. 137 двароў, 286 жыхароў. Працавалі пачатковая школа, клуб, бібліятэка, магазін. Помнікі на брацкай магіле савецкіх воінаў і землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Радзіма беларускіх пісьменнікаў А.І.Якімовіча і В.А.Шырко.

ЧЫРВОНАЯ ГОРКА, пасёлак у Хатлянскім сельсавеце. Паводле перапісу 1926 г., 11 двароў, 34 жыхары. На 1.1.2000 г. 34 двары, 100 жыхароў.

ЧЫРВОНАЯ НІВА, вёска ў Хатлянскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 31 двор, 78 жыхароў.

ЧЫРВОНЫ ВУГАЛ, пасёлак ва Уздзенскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 17 двароў, 37 жыхароў.

ЧЫРВОНЫ КЛІН, вёска ў Хатлянскім сельсавеце. На 1.1.2000 г. 21 двор, 50 жыхароў.

ЧЫРВОНЫ ЛЕС, вёска ў Нёманскім сельсавеце. Да 1950 г. называлася Рымашэўшчына. На 1.1.2000 г. тут пастаянных жыхароў не было. Летам жывуць дачнікі.

ЯВІШЧЫ, вёска ў Нёманскім сельсавеце. Паселішча ўпамінаецца з 1920-х гадоў у рукапісных крыніцах. Паводле перапісу 1926 г., хутар, 1 гаспадарка, 9 жыхароў. На 1.1.2000 г. 23 двары, 30 жыхароў.

ЯЗВІНЫ, вёска ў Нёманскім сельсавеце. У пачатку XX ст. засценак Уздзенскай волсці Ігуменскага павета. Паводле перапісу 1917 г., 6 двароў, 27 жыхароў. Паводле перапісу 1926 г., 25 двароў, 132 жыхары. У гэты час вясковыя дзеці вучыліся ў Лунінскай пачатковай школе. У 1933 г. былі калгас «Чырвоны пагранічнік», шорная і сталярная майстэрні, кузня. На 1.1.2000 г. 17 двароу, 22 жыхары.

ЯЛОЎКА, вёска ў Цялякаўскім сельсавеце. Вядома з XIX ст. У час паўстання 1863 — 1864 гг. паблізу вёскі, у лесе адбыўся бой паміж паўстанцкім атрадам П.Дыбоўскага і значна пераўзыходзячым царскім войскам. У няроўным баі загінула 12 паўстанцаў. У пачатку XX ст. вёска Уздзенскай воласці Ігуменскага павета, 52 двары, 333 жыхары. На 1.1.2000 г. 42 двары, 85 жыхароў.

ЯРШЫ, вёска ў Нёманскім сельсавеце. Паселішча ўпамінаецца ў 1592 г. як сяло Яршэвічы Мінскага павета Рэчы Паспалітай. У гэты час тут было 18 сямей, жылі людзі з прозвішчамі Даніловіч, Губа, Валасовіч, Новік, Крупнік, Суднік і іншымі. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. вёска Магільнянскай воласці Мінскага павета. У 1870 г. 30 двароў. У 1907 г. адкрыта народнае вучылішча. У 1909 г. 57 двароў, 347 жыхароў. Пасля рэвалюцыі народнае вучылішча пераўтворана ў працоўную школу 1-й ступені. У 1924/ 25 навучальным годзе 58 дзяцей вучыў настаўнік Паўлюк Пармон. Паводле перапісу 1926 г., вёска, 86 гаспадарак, 382 жыхары. У 1933 г. былі калгасы імя Сталіна і «Чырвоны ўсход», 2 сталярныя майстэрні і 2 кузні. На 1.1.2000 г. 62 двары, 116 жыхароў. Працавалі клуб, бібліятэка, аддзяленне сувязі, магазін, рамонтна-механічныя майстэрні. Археалагічны помнік — селішча. Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

ЯСЕНЬ, вёска ў Лашанскім сельсавеце. У пачатку XX ст. на месцы сучаснай вёскі былі 2 паселішчы: вёска (3 двары, 17 жыхароў) і ваколіца (8 двароў, 70 жыхароў). Адносіліся да Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета. У 1924 г. у вёсцы было 214 жыхароў, ясенскія дзеці вучыліся ў Пырашаўскай школе. У 1929 г. створаны калгас «Чырвоны ясень». У 1933 г. былі стальмашня і кузня. На 1.1.2000 г. 25 двароў, 39 жыхароў.

ЯЧАНКА, вёска ў Азерскім сельсавеце. Паселішча вядома з XV ст. Упершыню ўпамінаецца ў 1491 г. у складзе ВКЛ. У розныя перыяды належала Абуховічам, Быхаўцам, потым Радчанкам. У XVI — XVIII ст. у Мінскім павеце. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX ст. сяло Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета. У 1886 г. 39 двароў, 360 жыхароў, праваслаўная царква, 2 капліцы, заезны двор. Паводле перапісу 1897 г., 108 двароў, 621 жыхар, прыходская царква, капліца, хлебазапасны магазін, піцейны дом, школа царкоўнай граматы. У 1909 г. 100 двароў, 583 жыхары. У 1929 г. тут пабудаваны ганчарны завод «Чырвоны ганчар». Да 1933 г. створаны калгас «Беларусь». Працавалі кузня і сталярная майстэрня. На 1.1.2000 г. 60 двароў, 104 жыхары. Працавалі фельчарска-акушэрскі пункт і магазіны.

Здравы будьте! Ищу информацию о своих предках. Фамилии Андриевич, Синяк, Насковец. Деревня Орешковичи современного Березинского района. По истории деревни тоже было бы интересно. Заранее благодарю!

Ищу информацию о Левашкевиче Иване Казимировиче ( кроме списка репрессированных), который родился в 1879 году в Смиловичах . В 1902 женился на Соболевской Марии Станиславовне из Смилович . Интересуют предки , родственники
В какой костел ходили католики из Смилович в 18-19-20 вв? Сохранились ли метрические книги и РС?

Green написал:

[q]

Ищу информацию о Левашкевиче Иване Казимировиче ( кроме списка репрессированных), который родился в 1879 году в Смиловичах . В 1902 женился на Соболевской Марии Станиславовне из Смилович . Интересуют предки , родственники
В какой костел ходили католики из Смилович в 18-19-20 вв? Сохранились ли метрические книги и РС?
[/q]

Костёл был в Смиловичах, в 1870 — закрыт. Позже — приход в Игумене.

Здравствуйте!!! Помогите,пожалуйста,разобраться. Я ищу сведения о деревнях Остаповка,Берда(либо Бердо,Бёрда,Биордо-все называют по-разному),Лазье,находятся рядом друг с другом,там жили,да и сейчас живут мои родственники-Стукальские,на картах Минской губернии,допустим,Воевичи ,относились к Бобруйскому уезду (деревни не далеко от Воевичей),Кличев (в то время назывался Кличево) относился к Игуменскому уезду,стоял прямо на границе между уездами,от него тоже совсем не далеко до этих деревень,я не могу определить к какому всё-таки уезду относились данные деревни,какая там была волость,были ли по близости какие-нибудь приходы,церкви и т.д.????? В настоящее время эта территория относится к Кличевскому району Могилёвской области,о родственниках известно только то, что они были крестьянами,вероисповедание их я не знаю,собственно,я и ищу обо всём этом информацию. Буду благодарен и признателен за любую информацию,за совет,спасибо!!!

Кличев Известен с 1592 г. как деревня Кличево Витебского воеводства. В 1798 г. село в Любашанском старостве Оршанского уезда. Насчитывал 20 хозяйств, принадлежал государству. После 2-го раздела Речи Посполитой (1793 г.) в составе Российской империи. В XIX в. в Игуменском уезде Минской губернии, имелись школа, мельница, церковь. В 1897 г. в Кличеве 608 жителей, 2 раза в году проводились ярмарки. В 1901 г. основан стеклозавод. С 1924 г. центр района, местечко. С 27 сентября 1938 г. городской поселок, район вошел в состав Могилевской области.

В НИАБ сохранились метрические книги Клического прихода с 1792 по 1825 года.

По остальным церквям советую просмотреть эту книгу http://books.google.com/books?...mp;f=false

По фамилии Стукальский

Стукальский Кузьма Осипович
Дата рождения __.__.1912
Место рождения Белорусская ССР, Бобруйская обл., Кличевский р-н, Ваевический с/с, д. Берда
Дата и место призыва __.__.1944 Кличевский РВК, Белорусская ССР, Могилевская обл., Кличевский р-н
Воинское звание красноармеец
Причина выбытия пропал без вести
Дата выбытия __.02.1945

Стукальский Иван Степанович
Дата рождения __.__.1922
Место рождения Кличевский р-н, Воевический с/с, д. Лазье
Дата и место призыва __.__.1939 Кличевский РВК, Белорусская ССР, Могилевская обл., Кличевский р-н
Воинское звание сержант
Причина выбытия пропал без вести
Дата выбытия __.09.1944

Стукальский Иван Акимович
Дата рождения __.__.1920
Место рождения Могилевская обл., Кричевский р-н, с. Бердо
Дата и место призыва Кричевский РВК, Белорусская ССР, Могилевская обл., Кричевский р-н
Последнее место службы 142 сд
Воинское звание красноармеец
Причина выбытия убит
Дата выбытия 04.07.1941

Юрий Стукальский написал:

[q]
там жили,да и сейчас живут мои родственники /…/ я не могу определить /…/ церкви /…/ вероисповедание их я не знаю
[/q]

А спросить у этих людей не пробовали, в какую церковь ходили их предки?

На сайте http://www.obd-memorial.ru/ есть много Стукальских из ваших деревень, я всех не стала выписывать, можете сами просмотреть.

Игуменский уезд Минской губернии

Размещаем и делимся информацией по игуменскому уезду. Информация о населённых пунктах, документы и полезные ссылки.