Храмовая архитектура Беларуси XIV - XIX веков

На сайте ВГД собираются люди, увлеченные генеалогией, историей, геральдикой и т.д. Здесь вы найдете собеседников, экспертов, умелых помощников в поисках предков и родственников. Вам подскажут где искать документы о павших в боях и пропавших без вести, в какой архив обратиться при исследовании родословной своей семьи, помогут определить по старой фотографии принадлежность к воинским частям, ведомствам и чину. ВГД - поиск людей в прошлом, настоящем и будущем!

Тема эта не планировалась... Но, традиционно, искала одно, стряслось попутно совсем другое (несколько акварелей Д.М. Струкова). Потом не вспомню, не найду их. До этого попался томик Истории архитектуры.
Попробую в одном месте собрать интересные иллюстрации и описания тогдашних белорусских храмов.

[ Изображение на стороннем сайте: 33bd6530028et.jpg ]

Д.Струков. Костел минского иезуитского коллегиума на Соборной площади (Высокий рынок).

[ Изображение на стороннем сайте: cbbc16bd519at.jpg ]

Д.Струков. Минский Екатерининский собор, на Немиге.
Его современный вид http://sppsobor.by/

[ Изображение на стороннем сайте: d096da754e83t.jpg ]

Д.Струков. Прилуки.

http://www.minsk-old-new.com/minsk-3306.htm
http://minsk-old-new.com/minsk-2715-ru.htm

Елена, очень понравились иллюстрации! Спасибо!

ВИТЕБСКАЯ И ОРШАНСКАЯ ЕПАРХИЯ
http://www.pravenc.ru/text/158850.html

Церковь в честь Благовещения Пресв. Богородицы в Витебске. Гравюра К.Вейермана. XIX в.

Марков монастырь во имя Св. Троицы. Гравюра. XIX в.

Успенский собор в Витебске. Гравюра. 90-е гг. XIX в.

Оршанский монастырь в честь Успения Пресв. Богородицы. Акварель. XIX в.

Ziemia Mińska - rysunki i akwarele

Opisy rysunków wg "Katalogu rysunków architektonicznych ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie", PWN, Warszawa 1975.
http://www.pinakoteka.zascianek.pl/Orda/Orda_Minsk_R2.htm

RAJCE
Cerkiew.
Na wzgórzu cerkiew z czworoboczną wieżą z krenelażem w fasadzie; z lewej strony dwukondygnacjowy budynek z przylegającą ostrołukową bramą prowadzącą na cmentarz cerkiewny. Dat.: 19 Lipca. Napis: odbudowany w 1816 r. przy [!] półkownika Konstantego Dunina Rajeckiego; fundowany w XVI wieku przy [!] Duninów Rajeckich; Rajce; Franciszek Wereszczaka; Napis na podkładzie: Rajce G. Mińska.
1864-1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,8 x 30,2 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4495. (Teka Mińska).

SŁUCK
Cerkiew i monastyr Św. Trójcy na przedmieściu Trojczany (Nowe Miasto).
Widok fasady i elewacji bocznej. Cerkiew dwuwieżowa z kopułą na skrzyżowaniu naw; z prawej strony w głębi dwukondygnacjowy budynek klasztorny z pozornym ryzalitem zwieńczonym schodkowym przyczółkiem. Dat.: 4 Sierpnia. Napis: Trojczany - Monaster założony przez Zofię Księżniczkę Olelkówną Słucką ż. Janusza Radziwiłła. Słuck; napis na podkładzie: Słuck G. Mińska.
1864-1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,8 x 30,2 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4499. (Teka Mińska).

SMIŁOWICZE
Kościół i klasztor pomisjonarski.
Kościół dwuwieżowy, trzynawowy; z prawej strony budynek klasztorny dwukondygnacjowy z trzykodygnacjowymi ryzalitami bocznymi ze spływami wolutowymi i trójkątnymi przyczółkami. Dat.: d.: 26 Czerwca. Napis: Kościół XX Misjonarzy w Smiłowiczach; napis na podkładzie: Smiłowicze G. Mińska.
1864-1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,8 x 30,2 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4500. (Teka Mińska).

ANNOPOL
Kościół parafialny.
Widok od strony wejścia.Kościół drewniany na planie krzyża greckiego z sygnaturką na skrzyżowaniu naw; w ogrodzeniu cmentarza kościelnego trzyarkadowa brama; z lewej strony parterowa plebania z gankiem. Napis: Annopol. Kościół restaur. p. Albrechta Radziwiłła i Annę Chalecką; napis na podkładzie: Annopol G. Mińska.
1864-1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,8 x 30,3 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4452. (Teka Mińska).

ISZKOŁDŹ
Kościół.
Widok fasady i elewacji bocznej kościoła z wyodrębnionym prezbiterium, z sygnaturką i uskokowymi skarpami. Dat.: 28 Sierp. 1876. Napis: Iszkold - Dawny Kościół Aryański; napis na podkładzie: Iszkoldz. G. Mińska (Nowodródzkie).
1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20 x 28,5 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4463. (Teka Mińska).

KOJDANÓW
Kościół kalwiński i ruiny zamku.
Widok od strony wody. Kościół jednowieżowy z wyodrębnionym prezbiterium, usytuowany w obrębie murów zamkowych z cylindrycznymi basztami. Dat.: 13 Lipca 1876. Napis: Kościół Kalwiński w Kojdanowie założony przez X. Radziwiłła Rudego; napis na podkładzie: Kojdanów. G. Mińska.
1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,7 x 30,3 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4467. (Teka Mińska).

MIŃSK LITEWSKI
Kościół i zabudowaniapojezuickie przy Wysokim Rynku.
Kościół dwuwieżowy z wyodrębnionym parterowym przedsionkiem z tarasem;; z lewej strony dwukondygnacjowy budynek z pozornym ryzalitem; z prawej budynek z czworokątną wieżą zegarową. Napis na podkładzie: Mińsk.
1864-1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,8 x 30,3 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4471. (Teka Mińska).

NIEŚWIEŻ
Kościół i klasztor Benedyktynek.
Widok od strony wody. Zespół klasztorny otoczony murem z dzwonnicą - bramą; za budynkami klasztornymi fragment kościoła z wieloboczną wieżą. Dat.: 28 Lipca. Napis: Nieśwież Klasztor Panien Benedyktynek; napis na podkładzie: Nieśwież G. Mińska.
1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,3 x 30,2 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4478. (Teka Mińska).

NOWOGRÓDEK
Kościół pobazyliański p.w. Borysa i Gleba.
Widok fasady i elewacji bocznej ruin dwuwieżowego kościoła z wyodrębnionym przedsionkiem. Napis: Nowogródek G. Mińska. Kościół po Bazylianach w Nowogródku. Zbudowany 1632 przez Adama Chreptowicza na szczątkach Świątyni Perkuna; napis na podkładzie: G. Mińska Nowogródek.
1876. Rys. ołówkiem podmalowany sepią. 20,6 x 29,4 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4484. (Teka Mińska).

Ziemia Mohylewska - rysunki i akwarele

Opisy rysunków wg "Katalogu rysunków architektonicznych ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie", PWN, Warszawa 1975.
http://www.pinakoteka.zascianek.pl/Orda/Orda_Mohylew_R1.htm

FASZCZÓWKA
Kościół pojezuicki p.w. NMP.
Widok fasady i elewacji bocznej. Kościół dwuwieżowy z transeptem i fasadą ze szczytem o spływach wolutowych. Napis: Kościół Pojezuicki zał 1754. Xiądz Gołkiewicz; Faszczówka; napis na podkładzie: Faszczówka G. Mohilewska. Kościół Pojezuicki założony1754. Obraz cudowny Matki Boskiej -.
1877. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,7 x 30,2 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4938. (Teka Mohilewska).

MOHYLEW
Widok ogólny od strony rzeki Dniepr. Z lewej strony dwuwieżowy kościół pobernardyński; obok dwukondygnacjowy budynek klasztorny; w głębi cerkiew; z prawej strony na drugim brzegu kościół jednonawowy z wieżą i dwie jednokopułowe cerkwie; na pierwszym planie drewniany most. Dat.: 10 Sierp. 1877. Napis: Kościół po Bernardynach teraz Archiwum; Mohilew; Dniepr; napis na podkładzie: Przedmieście Mohilewa rzeka Dniepr Kościół po Bernardyński teraz Archiwum.
1877. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,8 x 30,2 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4944. (Teka Mohilewska).

Ziemia Witebska - rysunki i akwarele

Opisy rysunków wg "Katalogu rysunków architektonicznych ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie", PWN, Warszawa 1975.
http://www.pinakoteka.zascianek.pl/Orda/Orda_Witebsk_R1.htm

POŁOCK
Kościół i klasztor pojezuicki.
Widok fasady i elewacji bocznej. Kościół trzynawowy (?), dwuwieżowy, z kopułą na skrzyżowaniu naw; z lewej strony w głębi fragment trzykondygnacjowego budynku klasztornego; z prawej dwukondygnacjowy budynek z ryzalitem. Dat.: 23 Czerwca. Napis: Połock.
1875-1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,3 x 27,2 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4114. (Teka Witebska).

WARKLANY
Kościół parafialny p.w. NMP.
Widok fasady i elewacji bocznej. Kościół dwuwieżowy z portykiem kolumnowym i transeptem; z lewej strony w głębi kaplica grobowa Borchów centralna na planie koła z kopułą i portykiem kolumnowym. Napis: Warklany; napis na podkładzie: G. Witebska - Białoruś - Warklany, Kościół.
1875. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,3 x 27,8 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4122. (Teka Witebska).

WITEBSK
Cerkiew starowierców.
Widok od strony rzeki Dźwiny. Z prawej strony cerkiew z kopułą oraz wieżyczką w fasadzie; z lewej strony w głębi cerkiew z trzema kopułami. Dat.: 21 Czerwca. Napis: Stare Zamczysko; Witebsk - Cerkiew Starowierców Najdawniejsza - rzeka Dźwina; napis na podkladzie: Witebsk Białoruś.
1875-1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,4 x 27,5 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4126. (Teka Witebska).

WITEBSK
Kościół, ratusz i kościół farny pobernardyński p.w. św. Antoniego.
Zlewej strony dwuwieżowy kościół z kopułą; w głębi ratusz z czworoboczną wieżą zegarową; z prawej strony kościół pobernardyński, dwuwieżowy; przy kościele dwukondygnacjowy budynek poklasztorny. Napis: Witebsk Kościół Katolicki; napis na podkładzie: Witebsk Kościół Katolicki; napis na kartce doklejonej do podkładu: Witebsk nad Dźwiną. - (G. Witebska). - Miasto starożytne znane od 1021-go roku.
1875-1876. Rys. ołówkiem podmalowany akwarelą. 20,4 x 27,7 cm.
Muzeum Narodowe, Kraków. III-r.a. 4125. (Teka Witebska).

elena_krd
Лена, замечательные иллюстрации!
Спасибо за Креславль и Динабург https://forum.vgd.ru/post/595/47858/p1391821.htm#pp1391821
Веду поиск по Краславскому (Креславль) району Латвии (Латгалия), этого материала не видела.

Хорошо Вы, Лена, потрудились! Очень интересно!

Фотографии С.М.Прокудина-Горского:

Полоцк. Николаевский собор с левого берега Западной Двины. 1912 г.

Полоцк. Николаевский собор. Кафедра, оставшаяся в Николаевском соборе с того времени, когда он был костелом. 1912 г.

Спасо-Евфросиньевский женск. монастырь в 3-х верстах от г. Полоцка. Вид с юга.

Витебск. Успенский кафедральный собор.

Благодарствую, дамы!

Вчера не все успела выложить вечерком добавлю. А про фотографии С.М.Прокудина-Горского я и призабыла.

Спасибо за напоминание.

Елена, спасибо!
С удовольствием большим прочитала тему

Как-то на одной из книжных выставок я листала книгу о Наполеоне Орде.
Ничего не знала о нем-- привлекло необычное имя.
Вспомнила сейчас чудесные иллюстрации из этой книги храмов, замков и поместий...

Храмовая архитектура Беларуси XIV - XIX веков

Иллюстрации из Д. Струкова, Н. Орды и не только. :) Картинки новоделов без прежнего их вида не приветствуются. Основной интерес к православным и униатским храмам.