Äðîçä

äîëãîæäàííûé ÀÐÕÈÂÍÛÉ äåíü.
ÿ ïîëó÷èë äëÿ ñåáÿ âàæíûå îòâåòû:
1. Äî ñèõ ïîð ñòîÿë âîïðîñ, ãäå âñå-òàêè æèëè ìîè ïðåäêè äâîðÿíå ßðîøåâè÷è.  áðà÷íîì îáûñêå ìîåé ïðïðàáàáêè ìåñòî ðîæäåíèÿ óêàçàíî íåðàçáîð÷èâî - ÿ ïðî÷åë åãî êàê Ãåðìàíîâî èëè Ãåðìàíîâêà - íî íè â îäíîì ãåîãðàôè÷åñêîì óêàçàòåëå íå ñîìã íàéòè ýòîãî íàñåëåííîãî ïóíêòà - à ïðîäîëæàòü ïîèñêè íå çíàÿ ýòîé èíôîðìàöèè ïðàêòè÷åñêè íåâîçìîæíî. È âîò ñåãîäíÿ â îäíîì äåëå ÿ âñòðåòèë çàïèñü î ßðîøåâè÷àõ èç Ãåðìàíîâî. Âñå-òàêè, Ãåðìàíîâî ïðèõîäà Ìèíñêîãî Ñâÿòî-Òðîèöêîãî êîñòåëà.
Òðåòèé äîêóìåíò ïîäòâåðäèë ìíå òî, ÷òî ÿ ñàì äàâíî çíàë - íî íèêàê íå ìîã íàéòè äîêóìåíòàëüíûõ ïîäòâåðæäåíèé - ìîè ïðåäêè æèëè â äåðåâíå Ñåìêîâî Ìèíñêîãî óåçäà. Ïðîñìàòðèâàÿ ðåâèçñêèå ñêàçêè - ÿ íå íàøåë èõ ôàìèëèè. È âîò ÿ íàøåë â êîíòîðå íîòàðèóñà äåëî î æàëîáå êðåñò. Ëèñèöêîãî î âçûñêàíèè ñ íåãî äåíåã â ïîëüçó êðåñò. Âûñîöêîãî - è ýòî áûëî äåëî îá îäíîì ìîåì ïðåäêå. ïðàâäà íå ïî ïðÿìîé ëèíèè - ñêîðåå âñåãî ýòî ðîäíîé áðàò ìîåãî ïðàäåäà.
Âîò òàêèå ïðèÿòíûå äëÿ ìåíÿ íîâîñòè.
â ñïèñêàõ îäíîäâîðöåâ Ñëóöêîãî óåçäà âèäåë íåóòâåðæäåííûõ â äâîðÿíñòâå Ìîõàðòîâ. Ìîæåò ìîè, ìîæåò íåò - íî âñå-ðàâíî ïðèÿòíî.

ñ îò÷åñòâàìè îñòîðîæíåå, åñëè ñîâïàäàåò - åùå íå çíà÷èò, ÷òî ìîæíî

[q]

îáúåäèíèòü âñåõ ðîäíûõ áðàòüåâ è ñåñòåð

[/q]

 ðåâèçèè 1842 ãîäà åñòü äâà Òåîäîðà Ãðèãîðüåâà Æàâðèäà, òîëüêî îäíîìó 14 ëåò, à äðóãîìó 67. À â ìåòðè÷åñêèõ êíèãàõ êàê òû èõ ðàçëè÷èøü, åñëè îíè, íàïðèìåð, óêàçàíû â âîñïðèåìíèêàõ...
Ïî ïîâîäó ñîñëîâèÿ íåâåñòû: â 9 èç 10 ñëó÷àåâ ñîâïàäàåò ñ ñîñëîâèåì æåíèõà. Ó ìåíÿ ïîêà âñå íåâåñòû îäíîäâîðöåâ ñàìè èç îäíîäâîðöåâ, õîòÿ íå ôàêò, êîíå÷íî...

 íàñòîÿùåå âðåìÿ ÿ ïðîñìàòðèâàþ ìèêðîôèëüìû ñ ìåòðè÷åñêèìè êíèãàìè Âèëåéñêîãî óåçäà çà 1799-1842 ãã. Òàê ïîëó÷èëîñü, ÷òî íà ïëåíêå îêàçàëèñü äåëà íåñêîëüêèõ öåðêâåé Ìèíñêîãî è Áîáðóéñêîãî óåçäîâ.

Ìåíÿ â ïðèíöèïå èíòåðåñóþò äâå ôàìèëèè: Çìååâñêèå è Ïîáåäèíñêèå, à òàêæå â êàêîé-òî ìåðå Øèøêî, êàê ïåðâûé ìóæ ìîåé ïðàáàáóøêè.

Èç ìåòðèêè áðàêîñî÷åòàâøèõñÿ ïðèõîäñêîé ã.ó. Äîðñêîé öåðêâè Ìèíñêîãî óåçäà çà 1835 ãîä:

ìàÿ 19 îáâåí÷àëñÿ Ìàðòèí Äðîçä èç ä. Áîáðîâ ñ Äîìèöèíîé (èëè Äîìèíèêîé - óæàñíûé ïî÷åðê è ïðèõîäñêîãî ñâÿùåííèêà!) Íåëþáîâîé èç ñåëà Íåëþáîâ - îáà ïðèõîæàíå Äîðñêîé öåðêâè. Ñâèäåòåëè: Äàíèèë (èëè Äàíèëà) Çåíüêà èç ñåëåíèÿ Âîë÷êîâ è Ñòåïàí Õîõàíîâè÷ èç ñåëåíèÿ Âîë÷êîâ.

Èç ìåòðèêè áðàêîñî÷åòàâøèõñÿ ïðèõîæàí ãðåêî-óíèàòñêîé âîñêðåñåíñêî Ìèíñêîé öåðêâè Ìèíñêîãî óåçäà çà 1836 ãîä:

ôåâðàëÿ 2 îáâåí÷àëèñü Îíóôðèé ñûí Ôåäîðà (à ìîæåò è Òîäîðà èëè Òèäîðà) ßðîøåâè÷à, âäîâåö è Ëåãîâèöèÿ ... (íå ðàçîáðàë ñëîâî èëè èìÿ), äî÷ü Ìàðêà Âèòêîâñêîãî èç ä. Ìàíîïîâùåçíû (âîçìîæíî íå ïðàâèëüíî!) - îáà êðåñòüÿíå ïîìåùèêà Âåðèãè è ïðèõîæàíå Âîñêðåñåíñêî-Ìèíñêîé öåðêâè. Ñâèäåòåëè: Ëóêàø ßðîøåâè÷ è Âàñèëü ×åðíîóøêà

Rapsod rycerski
"Mohort" opowiada historię życia i śmierci kresowego rycerza, obrońcy wiary i Ojczyzny. Postać ta, którą na kartach swojego dzieła przywołuje Pol, istotnie żyła w czasach stanisławowskich. Rycerz ów poległ w 1792 roku na bruszkowieckiej grobli, zasłaniając odwrót brygady Wielhorskiego. Tło historyczne poematu sięga od wojny szwedzkiej z roku 1709 (młodość Mohorta) do bitwy pod Lipskiem, w której poległ ks. Józef Poniatowski. Główna i najdramatyczniejsza część poematu odnosi się do ostatnich chwil istnienia Rzeczypospolitej. Szymon Mohort to starzec przeszło stuletni, którego drogowskazem w życiu jest obowiązek wobec Boga i Ojczyzny. Dwa pierwiastki: narodowość i religijność, te charakterystyczne cechy literackiej twórczości poety, występują tu silniej niż gdziekolwiek. Splatając się ściśle ze sobą, nadają poematowi wyraźne piętno. "Mohort jest tedy chrześcijaninem szczerym i żarliwym, wierzy bez zastrzeżeń i połowiczności, jeno duszą całą wierzy tą wiarą prostaczków, która z dziecięcym rzewnym uczuciem każe przyjmować podane prawdy i czoło przed nimi uchyla w pokorze. W modlitwie jest 'wszystek i cały', surowo przestrzega przepisów Kościoła. (...) Równie po prostu pojmuje swoje obowiązki wobec Ojczyzny, polityka wielka nic go nie obchodzi, w konspiracje przeciw prawowitej władzy nigdy się nie bawił. Jego rzeczą jest słuchać, nie krytykować; słuchać króla, a jeszcze bardziej może wodza, bo przecież pan Mohort jest żołnierzem i to nie rzemieślnikiem-kondotierem, ale rycerzem prawdziwym, pojmującym swój zawód jak kapłaństwo" - pisze Dropiowski.

Warto przypomnieć, że sławny kiedyś, dziś niesłusznie zapomniany "Mohort", w okresie niewoli narodowej był stawiany niemal na równi z "Panem Tadeuszem". Zamiarem poety było skupić w "Mohorcie" wszystko to, co tylko stara Polska miała wartościowego. Profesor Władysław Dropiowski wspomina: "Poeta chciał zasuwającą się w cień przeszłość utrwalić i przekazać pamięci, tak jak Mickiewicz swoich 'ostatnich woźnych trybunału', kluczników, podkomorzych, etc. w 'Ostatnim zajeździe' na Litwie. Postać tedy starego porucznika z ukraińskich kresów jest symbolem staropolszczyzny orężnej, rolnej, pobożnej, symbolem, który ma przemawiać do młodszego pokolenia: oto takie były u ojców animusze, taki duch, takie cnoty, tak żyli, tak umierali. (...) I znowu nasuwa się porównanie z 'Panem Tadeuszem'. Jak Mickiewicz zestawił dwa światy: wymierający stary i nowy, odmienny mniejszy duchem, choć nie różny zasadniczo, tak i u Pola 'Mohort' znajduje swoje pendant w ks. Józefie, który właśnie jest tym reprezentantem nowszej epoki". Zacytujmy tutaj jeden z piękniejszych fragmentów tego słynnego poematu:


Kto Boga w sercu, a kord ma przy boku,
ten znać powinien, że oko puklerzem,
że cała dusza ma być wiecznie w oku.
Kto nie ma oka - nie będzie rycerzem,
A kto rycerzem - ten już po zakonie
Znać to powinien, czego bronić trzeba:
Więc naprzód stawać ma w wiary obronie,
I Maryi Panny, tej królowej nieba,
Potem w obronie granicy i - basta!
Bo reszta z tego już człeku wyrasta.
A kto się takim puklerzem uzbroi,
Kto przy Kościele i granicy stoi,
Ten się, prócz Boga, niczego nie boi.