Íàâåðõ ##
13 ôåâðàëÿ 2025 10:55 Ó 1896 ð. íà ðîçãëÿä Êàòåðèíîñëàâñüêîãî äâîðÿíñüêîãî ç³áðàííÿ áóëî ïîäàíî ùå îäèí ïðîåêò ï³ä íàçâîþ "Ïðî íåîáõ³äí³ çàõîäè ïîëåãøåííÿ ñòàíîâèùà äâîðÿí, ùî çàáîðãóâàëè, ³ âïîðÿäêóâàííÿ äâîðÿíñüêîãî çåìåëüíîãî êðåäèòó" çåìëåâëàñíèêà Íîâîìîñêîâñüêîãî ïîâ³òó Í.Ê. Áàõìóòîâà. ³í òåæ ââàæàâ, ùî çìåíøåííÿ äâîðÿíñüêî¿ çåìåëüíî¿ âëàñíîñò³ çàëåæàëî â³ä çîâí³øí³õ ïðè÷èí: 1) âèñîê³ â³äñîòêè çà êðåäèòàìè ó ïðèâàòíèõ áàíêàõ, ÿê³ íå äàþòü ìîæëèâîñò³ ïîãàñèòè çàéìè; 2) ïàä³ííÿ ö³í íà õë³á â³ä 1885 ð.
Äëÿ ïîäîëàííÿ êðèçè ó äâîðÿíñüêîìó çåìëåâîëîä³íí³ Í.Ê. Áàõìóòîâ çàïðîïîíóâàâ òàêå: 1) äîçâîëèòè Äâîðÿíñüêîìó áàíêó íàäàâàòè êðåäèò ðîçì³ðîì 85–90% â³ä âàðòîñò³ ìàºòêó; 2) çàáîðîíèòè â³ä÷óæåííÿ ÷àñòèíè ìàºòêó (â³ä 5 äî 10%), íåçàëåæíî â³ä ñóìè áîðãó; 3) íå â³ääàâàòè ïðèâàòíèì êðåäèòîðàì ìàºòêè ïðîòÿãîì 3 ðîê³â çà áàæàííÿì âëàñíèêà; 4) óòâîðèòè ë³êâ³äàö³éíèé êîì³òåò ç äâîðÿí ïîâ³òó, ÿêèé áè äîïîìàãàâ çáåð³ãàòè ìàºòêè çà äîïîìîãîþ êàï³òàëó, ùî ìຠñôîðìóâàòèñÿ â³ä îáêëàäàííÿ ïîäàòêîì äâîðÿíñüêèõ ìàºòê³â çã³äíî ç ïîñòàíîâîþ äâîðÿíñüêîãî ç³áðàííÿ â³ä 18.01.1893 ð.; 5) íàäàòè á³ëüøó ñàìîñò³éí³ñòü ì³ñöåâèì â³ää³ëåííÿì Äâîðÿíñüêîãî áàíêó; 6) êëîïîòàòèñÿ ïðî çìåíøåííÿ òåðì³íîâèõ ïëàòåæ³â ïîçè÷àëüíèê³â êîëèøíüîãî Òîâàðèñòâà âçàºìíîãî ïîçåìåëüíîãî êðåäèòó; 7) ó âèïàäêó ïðîäàæó ÷àñòèíè çåìë³ çîáîâ’ÿçàòè Äâîðÿíñüêèé áàíê ïðîäàâàòè ¿¿ ñåëÿíàì ÷åðåç Ñåëÿíñüêèé áàíê [82, ñ. 3].
Ïðîïîçèö³¿ Í.Ê. Áàõìóòîâà ïåðåâàæíî áóëè ñïðÿìîâàí³ íà ì³í³ì³çàö³þ ô³íàíñîâèõ âòðàò äâîðÿí, ÿê³ íå çìîãëè âäàëî ðîçïîðÿäèòèñÿ âçÿòèìè â áàíêó êðåäèòàìè. Ñêëàäàºòüñÿ âðàæåííÿ, ùî àâòîð ïðîåêòó íå â³ðèâ ó ñïðîìîæí³ñòü âèùî¿ âåðñòâè âòðèìàòè ìàºòêè â ñâî¿õ ðóêàõ. Íàâ³ùî áàíêîâ³ ðèçèêóâàòè ³ íàäàâàòè äâîðÿíèíó-çåìëåâëàñíèêó êðåäèò â ðîçì³ð³ 80% âàðòîñò³ ìàºòêó, êîëè ïðàêòèêà ïîêàçóâàëà, ùî äâîðÿíèí-ïîçè÷àëüíèê íå ì³ã ïîâåðíóòè çíà÷íî ìåíøî¿ ñóìè â³äñîòêó? Äëÿ ÷îãî ñòâîðþâàòè ë³êâ³äàö³éíèé êîì³òåò, ÿêùî â êîæíîìó ïîâ³ò³ ä³ÿëà äâîðÿíñüêà îï³êà? Ïðîåêò Í.Ê. Áàõìóòîâà áóâ á³ëüøå ñõîæèé íà ñòðàõîâêó äëÿ äâîðÿí-áàíêðîò³â, à íå íà ³íñòðóìåíò äëÿ ïîäîëàííÿ êðèçè â äâîðÿíñüêîìó çåìëåâîëîä³íí³.
Ïîïðè â³äñóòí³ñòü êîíñòðóêòèâíèõ ³äåé â ïðîåêòàõ ².Ä. ßêîâëºâà, À.Ï. Ñòðóêîâà òà Í.Ê. Áàõìóòîâà, ³ìïåðñüêà âëàäà âçÿëà ¿õ äî óâàãè, îñê³ëüêè âîíè áóëè íå ºäèíèìè â ñâîºìó ðîä³.  ðîñ³éñüêîìó óðÿä³ áóëè çàðåºñòðîâàí³ äåñÿòêè ïîä³áíèõ ïðîåêò³â â³ä ð³çíèõ äâîðÿíñüêèõ òîâàðèñòâ. Ó 1896 ð. ì³í³ñòð âíóòð³øí³õ ñïðàâ ïîäàâ íà ðîçãëÿä ³ìïåðàòîðà êëîïîòàííÿ Êàòåðèíîñëàâñüêîãî áëàãîðîäíîãî ç³áðàííÿ ùîäî ðîçðîáêè çàõîä³â äî îáëàøòóâàííÿ ïîáóòó ïîì³ùèöüêîãî äâîðÿíñòâà [51, ë. 82]. Ìèêîëà ²² ï³ä ÷àñ êîðîíàö³¿, ÿêà â³äáóëàñü ó ÷åðâí³ 1896 ð., íàãîëîñèâ íà òîìó, ùî ïîòðåáè äâîðÿíñòâà íå áóäóòü çàáóò³ [591, ñ. 227]. Ó òðàâí³ 1897 ð. âèéøîâ óêàç ïðî çìåíøåííÿ ïëàòåæ³â ïîçè÷àëüíèê³â Äâîðÿíñüêîãî áàíêó. Òèì ñàìèì áóëî ÷àñòêîâî çàäîâîëåíî îäíå ç ïðîõàíü êàòåðèíîñëàâñüêîãî äâîðÿíñòâà. Ùå ÷åðåç äâà ðîêè (1899 ð.) âñòóïèâ ó ñèëó çàêîí ïðî çàïîâ³äí³ ìàºòêè.
...
51. Ðîñ³éñüêèé äåðæàâíèé ³ñòîðè÷íèé àðõ³â. Ô. 1284. Äåïàðòàìåíò îáùèõ äåë ÌÂÄ. – Îï. 241. – Ä. 102. Âñåïîääàííåéøèé äîêëàä Ìèíèñòðà Âíóòðåííèõ äåë. 1896 ã. – Ë. 82.
82. Áàõìóòîâ Í.Ê. Äîêëàä ãóáåðíñêîìó äâîðÿíñêîìó ñîáðàíèþ // ÅÃÂ. ×àñòü íåîôèöèàëüíàÿ. – 1896. – 13 ÿíâàðÿ. – ¹ 10. – Ñ. 3.
591. Ñîëîâüåâ Þ.Á. Ñàìîäåðæàâèå è äâîðÿíñòâî â Ðîññèè â êîíöå XIX âåêà / Þ.Á. Ñîëîâüåâ. – Ë.: Íàóêà, 1973. – 383 ñ.
Äæåðåëî:
Êî÷åðã³í ².Î. Êàòåðèíîñëàâñüêå äâîðÿíñòâî â óìîâàõ òðàíñôîðìàö³¿ ñîö³àëüíèõ â³äíîñèí (äðóãà ïîëîâèíà Õ²Õ – ïî÷àòîê ÕÕ ñò.) / Äèñåðòàö³ÿ íà çäîáóòòÿ íàóêîâîãî ñòóïåíÿ äîêòîðà ³ñòîðè÷íèõ íàóê. Íà ïðàâàõ ðóêîïèñó. – Äí³ïðî, 2016. Ñ. 157 – 158. ---
Çíàíèÿ - ñèëà | 