Íàðèñóéòå ñâîå äðåâî. Áåñïëàòíî. Îíëàéí.   [õ]
Âñåðîññèéñêîå Ãåíåàëîãè÷åñêîå Äðåâî
Íà ñàéòå ÂÃÄ ñîáèðàþòñÿ ëþäè, óâëå÷åííûå ãåíåàëîãèåé, èñòîðèåé, ãåðàëüäèêîé è ò.ä. Çäåñü âû íàéäåòå ñîáåñåäíèêîâ, ýêñïåðòîâ, óìåëûõ ïîìîùíèêîâ â ïîèñêàõ ïðåäêîâ è ðîäñòâåííèêîâ. Âàì ïîäñêàæóò ãäå èñêàòü äîêóìåíòû î ïàâøèõ â áîÿõ è ïðîïàâøèõ áåç âåñòè, â êàêîé àðõèâ îáðàòèòüñÿ ïðè èññëåäîâàíèè ðîäîñëîâíîé ñâîåé ñåìüè, ïîìîãóò îïðåäåëèòü ïî ñòàðîé ôîòîãðàôèè ïðèíàäëåæíîñòü ê âîèíñêèì ÷àñòÿì, âåäîìñòâàì è ÷èíó. ÂÃÄ - ïîèñê ëþäåé â ïðîøëîì, íàñòîÿùåì è áóäóùåì!
Âíèç ⇊

Îðøàíñêèé ïîâåò/Powiat orszański - Òîëî÷èí

Ïîâåò â ñîñòàâå Âèòåáñêîãî âîåâîäñòâà. Îñíîâíîé íàñåëåííûé ïóíêò ïðåäêîâ - Òîëî÷èí/Tołoczyn/Òàëà÷ûí/Talačynas

← Íàçàä    Âïåðåä →Ñòðàíèöû: 1 *
Ìîäåðàòîð: von_nachtigall
von_nachtigall
Ìîäåðàòîð ðàçäåëà
Ph.D. (Chem.)

von_nachtigall

Ìîñêâà => íå Ìîñêâà
Ñîîáùåíèé: 1978
Íà ñàéòå ñ 2010 ã.
Ðåéòèíã: 2080
Êðàòêî ïðî ñàìî ìåñòå÷êî, èç áåëàðóññêîé âèêèïåäèè (íà äðóãèõ ðîäñòâåííûõ ÿçûêàõ äàííûå ïî÷åìó-òî íåïîëíûå):

[q]
Óïåðøûíþ çãàäâàåööà ïàä 1433 ã. ÿê ãîðàä ó Âÿë³ê³ì Êíÿñòâå ˳òî¢ñê³ì, óâàõîäç³¢ ó ñêëàä Äðóöêàãà êíÿñòâà. Ç ñÿðýäç³íû XVI ñò. Òàëà÷ûí ç’ÿ¢ëÿ¢ñÿ ãàíäë¸âûì ìÿñòý÷êàì Àðøàíñêàãà ïàâåòà, ç XVII ñò. ñòࢠíàëåæûöü Ñàïåãàì. Ìàãäýáóðãñêàå ïðàâà àòðûìࢠ4 êàñòðû÷í³êà 1634 ã.
[/q]
---
Ik bun Normalis Archivaris
En ik beitel kronieken in een rots...

Ich fahre hier,
Ich fahre her
Ich habe keine Heimat mehr

R-M198, U7a (FTDNA); R-Z92, U7 (23&Me)
von_nachtigall
Ìîäåðàòîð ðàçäåëà
Ph.D. (Chem.)

von_nachtigall

Ìîñêâà => íå Ìîñêâà
Ñîîáùåíèé: 1978
Íà ñàéòå ñ 2010 ã.
Ðåéòèíã: 2080
Ïåðâîå ìåñòî, êóäà ÿ ðåøèë íàïðàâèòü ïðîæåêòîð ïîèñêà - ýòî ïîëüñêèå àðõèâû, à èìåííî, èõ öåíòðàëüíûé îðãàí Szukaj w Archiwach (ñì. òóò).

Èñêàë ïðîñòî ïî ïîëüñêîìó íàçâàíèþ ãîðîäà - Tołoczyn, è â ðåçóëüòàòå îáíàðóæèëîñü èíòåðåñíîå äåëî èç Íàðîäíîãî àðõèâà ã. Êðàêîâà (Archiwum Narodowe w Krakowie) ïîä íàçâàíèåì Inwentarz majętności Tołoczyna z XVII w., ðåêâèçèòû - 29/637/818, ôîíä êíÿçåé Ñàíãóøêîâ. Îòñêàíèðîâàíî îíî íå áûëî, ÿ çàêàçàë ñêàíû (ïîòðàòèâ íåìíîãî çëîòûõ ïåíÿçåé), ÷åðåç ïàðó íåäåëü ñäåëàëè, à åù¸ ÷åðåç êàêîå-òî âðåìÿ îáðàçû ïîÿâèëèñü è íà ñàéòå (ñì. çäåñü)

Òàêîå æå íàçâàíèå äåëà ïðèñóòñòâóåò â èçäàííîé åù¸ â 1906 ã. â îïèñàíèè àðõèâà Ñàíãóøêîâ ïîä íàçâàíèåì "Katalog rękopisów Archiwum X.X. Sanguszków" (ñì. ñêàí åãî â èíòåðíåò-àðõèâå, íà ñ. 86:

296. Inwentarz majętności Tołoczyna z XVII w. ln folio kart 40. Oprawa współczesna w ciemną skórę.

Êàðòèíêè ïðèâîæó íèæå. È òóò ïîÿâëÿþòñÿ ñîìíåíèÿ â äàòèðîâêå - íà îáëîæêå âðîäå áû 1615, à äàëüøå â òåêñòå ïðåàìáóëû - 1709 ãîä. È ïî÷åðê óæ áîëüíî àêêóðàòíûé äëÿ 17 âåêà.

ß óæå ðàçìåùàë ýòè ìàòåðèàëû â ñîîòâåòñòâóþùåé òåìå â êîíöå 2024 ãîäà.

Òîãäà ìíå îòâåòèëè (ñîîáùåíèå, ê ñîæàëåíèþ, ïî÷åìó-òî ïðîïàëî), ÷òî, ñóäÿ ïî íàëè÷èþ åâðååâ â ãîðîäêå ýòî äåéñòâèòåëüíî 1709 ãîä, ò.ê. îíè íà÷àëè çàñåëÿòü ìàëûå ìåñòå÷êè óæå ìíîãî ïîñëå ðàçðóøèòåëüíîé âîéíû-"ïîòîïà" 1654-1667. Êðîìå òîãî, óêàçàí âëàäåëåö - êíÿçüÿ Ñàíãóøêè, à äî òîé âîéíû âëàäåëüöàìè áûëè Ñàïåãè.

Òàêèì îáðàçîì, îáíàðóæåíà îøèáêà â äàòèðîâêå ïî÷òè 120-ëåòíåé äàâíîñòè! Ìíå, ýòî, êîíå÷íî, ïðåäêîâ íàéòè íå ïîìîãàåò - ñî âñåé î÷åâèäíîñòüþ, â ýòîì èíâåíòàðå èõ íåò.

UPD 2026: Ðàñøèôðîâêà ïðè ïîìîùè ScribeAI îò MyHeritage, åñëè êîìó âäðóã èíòåðåñíî:



Ïðèêðåïëåííûé ôàéë: 000.jpg005.jpg, 1296430 áàéò006.jpg, 1306499 áàéò007.jpg, 1292521 áàéò008.jpg, 1245569 áàéò009.jpg, 1163639 áàéò
---
Ik bun Normalis Archivaris
En ik beitel kronieken in een rots...

Ich fahre hier,
Ich fahre her
Ich habe keine Heimat mehr

R-M198, U7a (FTDNA); R-Z92, U7 (23&Me)
von_nachtigall
Ìîäåðàòîð ðàçäåëà
Ph.D. (Chem.)

von_nachtigall

Ìîñêâà => íå Ìîñêâà
Ñîîáùåíèé: 1978
Íà ñàéòå ñ 2010 ã.
Ðåéòèíã: 2080
Ñìîòðèì äàëüøå - à êîãäà èìåííî èìåíèå ïåðåøëî îò Ñàïåã ê äðóãèì âëàäåëüöàì è êàê? Íà ýòîì ðåñóðñå îáíàðóæèâàåòñÿ òåêñò çàâåùàíèÿ Êàçèìèðà Ëüâà Ñàïåãè (Testament Kazimierza Leona Sapiehy, podkanclerzego Wielkiego Księstwa Litewskiego). Òåêñò âçÿò, êñòàòè, èç òðóäà ïî èñòîðèè ðîäà Ñàïåã ïîä íàçâàíèåì Sapiehowie: materjały historyczno-genealogiczne i majątkowe. T. 1., Petersburg : nakł. rodziny, 1890 (Petersburg: B. Suszczyński) (ñì. çäåñü).

×òî æå ìû âèäèì â ýòîì çàâåùàíèè, äàòèðîâàííîì 30 èþëÿ 1655 ãîäà (30 Lipca 1655 roku)?

Èíòåðåñ âûçûâàåò âîò ýòîò ïàðàãðàô:

Ichmość panom Alexandrowi i Eustachiemu Szemetowi, także siostrzeńcom moim, dobra moje imieniem Tołoczyn, Druck i wszystkie inne miasteczka i włości, do tej majętności przynależące w powiecie Orszańskim i majętność moją Iwaszkiewicze w powiecie Wołkowyskim leżącą, zapisuję z tym dokładem, aby Jejmość pannie Annie Szemetównie Piotrowskiej, rodzonej swojej, 20,000 zł. poi. dali, przyszedłszy do possesyi Tołoczyna zapłacić powinni będą.

Òàêèì îáðàçîì, óæå â ðàçãàð âîéíû (Êàçèìèð Ëåâ Ñàïåãà óìåð â 1656 ã.) Òîëî÷èí îòîø¸ë ðîäó Øåìåòîâ (æåíû êîòîðûõ, âåðîÿòíî, áûëè èç ðîäà Ñàïåã). Åùå îäèí íàáîð âëàäåëüöåâ äëÿ ïîèñêà!
---
Ik bun Normalis Archivaris
En ik beitel kronieken in een rots...

Ich fahre hier,
Ich fahre her
Ich habe keine Heimat mehr

R-M198, U7a (FTDNA); R-Z92, U7 (23&Me)
von_nachtigall
Ìîäåðàòîð ðàçäåëà
Ph.D. (Chem.)

von_nachtigall

Ìîñêâà => íå Ìîñêâà
Ñîîáùåíèé: 1978
Íà ñàéòå ñ 2010 ã.
Ðåéòèíã: 2080
Èç áîëåå ðàííåé èñòîðèè ãîðîäà â èíòåðíåòàõ ìîæíî íàéòè ñëåäóþùåå:

Ãåíåðàë-ìàéîð Ìèõàèë Îñèïîâè÷ Áåç-Êîðíèëîâè÷ â ñâîåé êíèãå î Áåëàðóñè ñîîáùàåò, ÷òî â íà÷àëå XVII â. Òîëî÷èí ïðèíàäëåæàë Ñàïåãàì.  1604 ã. êàíöëåð Âåëèêîãî êíÿæåñòâà Ëåâ Ñàïåãà îñíîâàë òóò êîñòåë, îòêðûë øêîëó è áîëüíèöó äëÿ áåäíûõ. Âîò êàê îòâåòèë ñàì êàíöëåð ìàãíàòàì, êîòîðûå óäèâëåíèåì è íàñòîðîæåííîñòüþ îöåíèëè ýòîò íåîæèäàííûé ïîäàðîê áåäíÿêàì: «Ó âàñ õîëîï — õîëîïîì, ó ìåíÿ — âåëüìîæíû, ïîòîìó ÷òî åñëè ÿ õîëîïà ïîääåðæèâàòü íå áóäó, òîãäà è ÿ ÿñíîâåëüìîæíûì íå áóäó».

Òîëî÷èí âðåìåí Ñàïåãîâ áûë äåðåâÿííûì, îäíîýòàæíûì.  1621 ã. â íåì íàñ÷èòûâàëîñü 314 äâîðîâ, íà êàæäûé èç êîòîðûõ ïðèõîäèëîñü ïî 6,6 äåñÿòèí.

4 îêòÿáðÿ 1634 ã. ãîðîä ïîëó÷èë «Ìàãäåáóðãñêîå ïðàâî». Âðó÷èâ åãî ñâîåìó ãîðîäó, êàíöëåð Ñàïåãà íàäåÿëñÿ äîáèòüñÿ áîëüøèõ äåíåæíûõ ïðèáûëåé. Íî âëàñòè íå òîðîïèëèñü ïåðå÷èñëÿòü äåíüãè äëÿ ãîðîäà. Ïî ïîëüñêèì çàêîíàì ãîðîäîì íàçûâàëîñü ïîñåëèùå, êîòîðîìó ïðåäîñòàâëÿëîñü ïðàâî âå÷íîé çåìåëüíîé ñîáñòâåííîñòè. Òîëî÷èí æå íàõîäèëñÿ íà çåìëå Ñàïåãîâ, òî åñòü ìîã áûòü ïðîäàí. Îò òîãî — ïî-âèäèìîìó, íåèçâåñòåí òîãäàøíèé ãåðá ýòîãî ïîñåëåíèÿ. Òî åñòü, îí ìîã áûòü ïðîñòî íåóòâåðæäåí.

 1656 ã. ñûí Ëüâà Ñàïåãè ïåðåäàë ìåñòå÷êî ïî çàâåùàíèþ («äóõîâíîé») â ëè÷íóþ ñîáñòâåííîñòü Àëåêñàíäðà è Åâñòàôèÿ Øåìèîòîâ.


Ñ êðàåâåä÷åñêîãî ñàéòà, âïåðâûå îïóáëèêîâàíî â 2006 ã. â êíèãå êðàåâåäà Þ.À. Òàòàðèíîâà "Ãîðîäà Áåëàðóñè â íåêîòîðûõ èíòåðåñíûõ èñòîðè÷åñêèõ ñâåäåíèÿõ. Âèòåáùèíà" (òåêñò åñòü çäåñü). Ññûëêè íà àðõèâíûå ìàòåðèàëû è áèáëèîãðàôèÿ èñòî÷íèêîâ â êíèãå ïðàêòè÷åñêè îòñóòñòâóþò.

---
Ik bun Normalis Archivaris
En ik beitel kronieken in een rots...

Ich fahre hier,
Ich fahre her
Ich habe keine Heimat mehr

R-M198, U7a (FTDNA); R-Z92, U7 (23&Me)
von_nachtigall
Ìîäåðàòîð ðàçäåëà
Ph.D. (Chem.)

von_nachtigall

Ìîñêâà => íå Ìîñêâà
Ñîîáùåíèé: 1978
Íà ñàéòå ñ 2010 ã.
Ðåéòèíã: 2080
Ïîïðîáóåì ðàçîáðàòüñÿ ñ öèòàòîé, ïðèïèñûâàåìîé êàíöëåðó âåëèêîìó ëèòîâñêîìó Ëüâó Ñàïåãå (ïîë. Lew Sapieha, áåë. Ëå¢ Ñàïåãà, 1557-1633). Î÷åâèäíî, ÷òî ñòîèò èñêàòü å¸ íà ïîëüñêîì ÿçûêå.

 êíèãå ïîëüñêîãî ïóáëèöèñòà, èñòîðèêà è îáùåñòâåííîãî äåÿòåëÿ Àëåêñàíäðà Ñâåíòîõîâñêîãî (Aleksander Świętochowski) Historja chłopów polskich w zarysie (Krakow, 1925, òåêñò çäåñü) íàõîäèì ñëåäóþùóþ ôðàçó:

K. Warszewicki w De optimo statu libertatis pisze ze zgrozą: «Spojrzyj na nieznośny ucisk rolników i codzienne drapiestwo, które od panów znoszą. Żyją w ostatniem ubóstwie i nędzy, bez sądu, bez prawa i — co śmiało przydać mogę — bez króla a czasem i bez religji, gdyż jako bydlęta nawet w święte dni w niektórych miejscach do pracy bywają zmuszani. A w tych wszystkich niegodziwościach u samego króla nie śmią prosić obrony od ciemięstwa swych panów». I dodaje głęboką uwagę: «Nikt nie mógłby się nazywać istotnie panem, kogoby nie dźwigali pracą i czynszem chłopi i rolnicy»

Íèæå ñòîèò ñíîñêà:

Do powyższego akapitu odnosi się prawdopodobnie również drugi przypis, który istnieje na stronie, brak jednak oznaczenia jego miejsca w tekście.
«nec quisquam dominus vere appelletur, qui colonorum et agricolarum operis et censu non sustentetur». Wyd. 1598, s. 35. Leon Sapieha, wojewoda wileński i hetman w. lit. mawiał do swoich administratorów: «U was chłop chłopem, a u mnie wielmożnym, jaśnie wielmożnym; bo kiedy ja chłopa mieć nie będę, pewnie jaśnie wielmożnym nie będę» (Niesiecki).


Ñî âñåé î÷åâèäíîñòüþ èìååòñÿ â âèäó óæå çíàêîìûé íàì ãåðáîâíèê Êàñïàðà Íåñåöêîãî.  òîìå 8 ([R-S]. 1841. Lipsk: Breitkopf & Haertel, ìîæíî íàéòè, íàïðèìåð, çäåñü) ÷èòàåì íà ñ. 263-264 â ñòàòüå ïðî ðîä Ñàïåã ïðèìåíèòåëüíî ê êàíöëåðó:

Ubogim poddanym krzywdy czynić, albo oppressyi, nigdy nie dopuścił, skarg ich pilno słuchał, gdy mu co w podarunku przynieśli chętnie przyjmował, a przez swego poufałego pokojowego, ubogim to rozdać kazał. Mawiał więc do swoich administratorów: u was chłop chłopem, a u mnie wielmożnym, jaśnie wielmożnym, bo kiedy ja chłopa mieć nie będę, pewnie ani jaśnie wielmożnym będę.


Àíàëîãè÷íóþ ôðàçó ìîæíî íàéòè â áîëåå ðàííåì èçäàíèè î ðîäå Ñàïåã àâòîðñòâà èñòîðèêà-èåçóèòà Êàçèìèðà Êîãíîâèöêîãî ïîä íàçâàíèåì Zycia Sapiehow y listy od monarchow, książąt y rożnych panujących do tychże pisane, òîì 1 1790 ã. íà ñòð. 159 (çäåñü), à òàêæå â ñàìîì ðàííåì èçäàíèè Êàñïàðà Íåñåöêîãî ïîä íàçâàíèåì Korona Polska Przy Złotey Wolnosci Starożytnemi Rycerstwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego Kleynotami, Naywyższemi Honorami, Heroicznym Męstwem 1743 ãîäà íà ñòð. 28 (çäåñü).

Òàêèì îáðàçîì, êàíöëåð Ñàïåãà, êàê ÷åëîâåê âûñîêî îáðàçîâàííûé äëÿ ñâîåãî âðåìåíè, âåðîÿòíî, áûë çíàêîì ñ ïîëèòè÷åñêèì òðóäîì Êøèøòîôà Âàðøåâèöêîãî De optimo statu libertatis, âîñïðèíÿü ÷àñòü èäåé îòòóäà, ÷òî ïîñëóæèëî áàçîé äëÿ öèòàòû.
---
Ik bun Normalis Archivaris
En ik beitel kronieken in een rots...

Ich fahre hier,
Ich fahre her
Ich habe keine Heimat mehr

R-M198, U7a (FTDNA); R-Z92, U7 (23&Me)
von_nachtigall
Ìîäåðàòîð ðàçäåëà
Ph.D. (Chem.)

von_nachtigall

Ìîñêâà => íå Ìîñêâà
Ñîîáùåíèé: 1978
Íà ñàéòå ñ 2010 ã.
Ðåéòèíã: 2080
Íåîæèäàííî áëàãîäàðÿ íàâîäêå êîëëåã, èíòåðåñóþùèõñÿ ïîõîæåé òåêìîé, óäàëîñü îáíàðóæèòü â êàòàëîãå áèáëèîòåêè Âèëüíþññêîãî óíèâåðñèòåòà âîò òàêîé äîêóìåíò. Çàãîëîâîê ãëàñèò: „Summariusz Prowentow z Maiętnosci...“. Äàòà - 1624 ãîä. Ëèñòîâ - 18.

Ïîëó÷èòü êîïèè óäàëîñü ïðè ïîìîùè äîáðûõ ëþäåé. Ê ñîæàëåíèþ, ïåðåïèñè æèòåëåé â ýòîì äåëå íå îáíàðóæèëîñü, à òîëüêî ëèøü îáùèå ñòàòèñòè÷åñêèå ñâåäåíèÿ. Íî è ýòî èíòåðåñíî äëÿ ïîíèìàíèÿ êîíòåêñòà. Ëèñòû, îòíîñÿùèåñÿ ê ñàìîìó ìåñòå÷êó, ïðèâåäåíû íèæå.

Ðàñøèôðîâêó ñäåëàë ïðè ïîìîùè íåäàâíî çàïóùåííîãî ScribeAI îò MyHeritage - äîâîëüíî íåïëîõî ðàáîòàåò:


Sumariusz Maiętności Tołoczyńskiej

Miasto Tołoczyn

Placow Rynkowych 20 s kazdego po gr 3 Czyni . Kop | 1 | 0 | 0
W tych placach prent 226 . s kazdego po pndzy 6 Kop | 2 | 15 | 6
Placow Ulicznych 312 3/4 . w nich prent 3879 3/4 . S tychze Na kosciol placow 10 . w ktorych prent 160 . Pustych placow 27 1/2 w nich prent 405 . Popowskich placow 6 Na spital plac 1 . w nim prent 10 . Na wygon placow 3 . w nich prent 45 . Płatnych placow 265 1/4 1/8 . w nich prent 3259 3/4 . S kazdego placu po gr 2 Czyni Kop 8 / 50 . A s prentow s kazdego po pndzy 4 . Kop 21 / 43 / 9
Co wszytko Czyni z placow y s prent - Kop | 30 | 33 | 9
Placow Gumiennych 63 w nich prent 722 . s kazdego prenta po pndzy 4 . Czyni - Kop | 4 | 48 | 8
Od Rzeznikow Miesckich 19 od kazdego gr 24 . Czyni Kop | 7 | 36 | 0
Od Rzemieslnikow Miesckich roznych y od Piekarek od Osob 141 . po gr 3 Czyni - - Kop | 7 | 3 | 0
Od Kramnic 60 . po gr 8 Czyni - - Kop | 8 | 0 | 0

Włok Miesckich 90. S tych. Na kościoł włok 5. Popowska 1. Woytowska włok 2. Wolna za listem Je[go] M[iłości] włoki 1/3 Płatnych włok 81 2/3. Płacą z włok z zawszelką powinność po gr 84. A z włok 79 2/3. skodey po gr 84. y owsa kł 1 Czyni - kop 114 | 22 | 0
Owsa kł 79 2/3. Morgow Miesckich Pasznych 48 1/2 S kazde[go] po gr 4 Czyni kop 3 | 14 | 0
Arendy z miasta, Myta, Kapszczyzny, y Młynow : kop 530 | 0 | 0

In Suma z miasta z arendą : Czyni kop 708 / 53 / 3.


Ïðèêðåïëåííûé ôàéë: 34365_07.jpg34365_07ob.jpg, 3146006 áàéò
---
Ik bun Normalis Archivaris
En ik beitel kronieken in een rots...

Ich fahre hier,
Ich fahre her
Ich habe keine Heimat mehr

R-M198, U7a (FTDNA); R-Z92, U7 (23&Me)
← Íàçàä    Âïåðåä →Ñòðàíèöû: 1 *
Ìîäåðàòîð: von_nachtigall
Ââåðõ ⇈