õóòîð Çàáðåäêè Íîâî-Ñàíæàðñêàÿ âîëîñòü Êîáåëÿêñêèé óåçä
çäåñü ìîè êîðíè ïî îòöîâñêîé ëèíèè
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà  Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
14 îêòÿáðÿ 2009 19:24 27 ÿíâàðÿ 17:05 õóòîð Çàáðåäêè Íîâî-Ñàíæàðñêàÿ âîëîñòü Êîáåëÿêñêèé óåçä - çäåñü ìîè êîðíè ïî îòöîâñêîé ëèíèè.  Âîåííî-òîïîãðàôè÷åñêàÿ êàðòà Ðîññèéñêîé Èìïåðèè 1846-1863 ãã., ñîçäàííàÿ ïîä ðóêîâîäñòâîì Ô.Ô. Øóáåðòà è Ï.À. Òó÷êîâà. Ìàñøòàá: 3 âåðñòû íà äþéì. Ðÿä: XXIV, ëèñò: 12. ×òî ïðèìå÷àòåëüíî: ðÿäîì õóòîðà Áàæàíû, Ñîëîãóáû, Ëåëþõè, ïðåäñòàâèòåëè ýòèõ ôàìèëèé áðàëè çàìóæ äåâóøåê Ïîíîìàðåíêî. È åùå ðÿäîì õóòîð Ïîíîìàðè. Âñ¸-òàêè áûëî ó ïðàäåäà 70 ãà çåìëè è 10 ãà ëåñà. ÐÎÄÎÂÎÉ ÕÓÒÎÐ??? Óòî÷íèòü ïîêà íå ïîëó÷àåòñÿ...
1860 - õ. Çàáðèäêè, õ. Ïîíîìàðè - áåç óêàçàíèÿ ÷èñëà äâîðîâ. Èñòî÷íèê - êàðòà Øóáåðòà, ëèñò 24-12, 1860 ã. 1869 - õ. Çàáðèäêè 83 äâîðà, õ. Ïîíîìàðè 7 äâîðîâ. Èñòî÷íèê - êàðòà Øóáåðòà, ëèñò 24-12, 1869 ã. 1885 - õ. Çàáðîäêè 113 äâîðîâ, 666 æèòåëåé, 12 âåòðÿíûõ ìåëüíèö. Èñòî÷íèê - Âîëîñòè è âàæíåéøèå ñåëåíèÿ Åâðîïåéñêîé Ðîññèè. Âûïóñê III. Ãóáåðíèè Ìàëîðîññèéñêèå è Þãî-Çàïàäíûå. ÑàíêòÏåòåðáóðã, 1885 ã. 1912 - õ. Çàáðîäêè 468 ì., 419 æ. = 887 æèòåëåé Èñòî÷íèê - Ñïèñîê íàñåë¸ííûõ ìåñò Ïîëòàâñêîé ãóáåðíèè ñ êðàòêèì ãåîãðàôè÷åñêèì î÷åðêîì ãóáåðíèè. – Ïë.: èçä.ãóá.ñòàò.êîìèòåòà, 1912 ã. 2001 - ñåëî Çàáðîäêè 450 æèòåëåé. Èñòî÷íèê - ïåðåïèñü 2001 ãîäà, ñàéò Âåðõîâíîé Ðàäè Óêðàèíû.
ÓÐÎÆÅÍÖÛ ñ. ÇÀÁÐÅÄÊÈ, Ó×ÀÑÒÍÈÊÈ ÂÅËÈÊÎÉ ÎÒÅ×ÅÑÒÂÅÍÍÎÉ ÂÎÉÍÛ
--- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
11 àïðåëÿ 2012 20:49 14 àâãóñòà 2023 12:34 http://obd-memorial.ru/Íîìåð çàïèñè 55917438 Ôàìèëèÿ ÁîðòÈìÿ ÑåìåíÎò÷åñòâî Ñåðãååâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ __.__.1919Ìåñòî ðîæäåíèÿ Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñàíæàðñêèé ð-íÄàòà è ìåñòî ïðèçûâà __.__.1941, Íîâî-Ñåíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-íÏîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû 32 òàíê. áð.Âîèíñêîå çâàíèå ðÿäîâîéÏðè÷èíà âûáûòèÿ óáèòÄàòà âûáûòèÿ 30.10.1944Íàçâàíèå èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 58 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 18002 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 1388 àâòîìàò÷èê
á/ï
æåíà - Áîðò Äàðüÿ Âàñèëüåâíà
ãäå ïîõîðîíåí - âîñò. îï. ëåñà Âèíäîëû Ëàòâ. ÑÑÐhttps://pamyat-naroda.ru/heroe...ie28136014Áîðò Ñåìåí Ñåðãååâè÷
Îðäåí Ñëàâû III ñòåïåíè
Íàãðàäíîé äîêóìåíò Äàòà ðîæäåíèÿ: __.__.1919 Ìåñòî ïðèçûâà: Íîâî-Ñàíæàðîâñêèé ÐÂÊ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñàíæàðîâñêèé ð-í Äàòà ïîñòóïëåíèÿ íà ñëóæáó: 25.09.1943 Âîèíñêîå çâàíèå: êðàñíîàðìååö Âîèíñêàÿ ÷àñòü: 32 òáð 29 òêÄàòû ïîäâèãà: 05.10.1944-11.10.1944 Íàèìåíîâàíèå íàãðàäû: Îðäåí Ñëàâû III ñòåïåíè Ïðèêàç ïîäðàçäåëåíèÿ ¹: 65/í îò: 21.10.1944 Èçäàí: 29 òê Èíôîðìàöèÿ îá àðõèâå - Àðõèâ: ÖÀÌÎ Ôîíä èñò. èíôîðìàöèè: 33 Îïèñü èñò. èíôîðìàöèè: 686196 Äåëî èñò. èíôîðìàöèè: 5893 https://pamyat-naroda.ru/heroe...ie28136014Áîðò Ñåìåí Ñåðãååâè÷
Ìåäàëü «Çà îòâàãó»
Íàãðàäíîé äîêóìåíò Äàòà ðîæäåíèÿ: __.__.1919 Ìåñòî ïðèçûâà: Íîâî-Ñåíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-í Äàòà ïîñòóïëåíèÿ íà ñëóæáó: 25.09.1943 Âîèíñêîå çâàíèå: êðàñíîàðìååö Âîèíñêàÿ ÷àñòü: 32 òáð 5 ãâ. ÒÀÄàòû ïîäâèãà: 07.08.1944,09.08.1944 Íàèìåíîâàíèå íàãðàäû: Ìåäàëü «Çà îòâàãó» Ïðèêàç ïîäðàçäåëåíèÿ ¹: 13/í îò: 16.08.1944 Èçäàí: 32 òáð Èíôîðìàöèÿ îá àðõèâå - Àðõèâ: ÖÀÌÎ Ôîíä èñò. èíôîðìàöèè: 33 Îïèñü èñò. èíôîðìàöèè: 690155 Äåëî èñò. èíôîðìàöèè: 7222 https://pamyat-naroda.ru/docum...::page%5C2Æóðíàë áîåâûõ äåéñòâèé 32 òáð
Îïèñûâàåò ïåðèîä ñ 01.09.1944 ïî 09.05.1945 ã.
Æóðíàëû áîåâûõ äåéñòâèé. Äàòà ñîçäàíèÿ äîêóìåíòà: 09.05.1945 ã.
Àðõèâ: ÖÀÌÎ, Ôîíä: 3116, Îïèñü: 1, Äåëî: 14, Ëèñò íà÷àëà äîêóìåíòà â äåëå: 1
Àâòîðû äîêóìåíòà: 32 òáðñòð. 26 - 28.10.1944 - 30.10.1944 ñòð. 27 - 31.10.1944 - 04.11.1944 Íàøëà çàõîðîíåíèå, êóäà ìîãëè ïåðåçàõîðîíèòü è íàøåãî âîèíà...https://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=85879356&p=1Èíôîðìàöèÿ î çàõîðîíåíèè ID 85879356 Äîáàâèòü â èçáðàííîå Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ Ëàòâèÿ Ðåãèîí çàõîðîíåíèÿ Ëèåïàéñêèé ð-í Íîìåð çàõîðîíåíèÿ â ÂÌÖ ÇË371-848 Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ ï. Âàéíåäå, óë. ÁðèâèáàñÄàòà ñîçäàíèÿ ñîâðåìåííîãî ìåñòà çàõîðîíåíèÿ __.__.1944 Âèä çàõîðîíåíèÿ âîèíñêîå áðàòñêîå êëàäáèùå Ðàçìåðû ñîâðåìåííîãî ìåñòà çàõîðîíåíèÿ 2000 êâ. ì. Ñîñòîÿíèå çàõîðîíåíèÿ îòëè÷íîå Çàõîðîíåíî âñåãî 6327
Çàõîðîíåíî èçâåñòíûõ 6293
Çàõîðîíåíî íåèçâåñòíûõ 34Îïèñàíèå ïàìÿòíèêà (íàäãðîáèÿ) Íà êëàäáèùå óñòàíîâëåíà ñòåëà ñ íàäïèñüþ «Îò ÃÅÍÅÐÀËÎÂ, ÎÔÈÖÅÐÎÂ, ÑÅÐÆÀÍÒÎÂ È ÁÎÉÖΠ6é ÃÂÀÐÄÅÉÑÊÎÉ ÀÐÌÈÈ». Ïî áîêàì ñòîÿò 2 ïàìÿòíèêà ñ íàäïèñÿìè: «ÂÀØÈ ÑËÀÂÍÛÅ ÈÌÅÍÀ ÑÎÂÅÒÑÊÈÉ ÍÀÐÎÄ ÍÈÊÎÃÄÀ ÍÅ ÇÀÁÓÄÅÒ. ÂÅ×ÍÀß ÑËÀÂÀ ÃÅÐÎßÌ, ÏÀÂØÈÌ Â ÁÎÐÜÁÅ ÇÀ ÑÂÎÁÎÄÓ È ÍÅÇÀÂÈÑÈÌÎÑÒÜ ÍÀØÅÉ ÐÎÄÈÍÛ. ÍÅ ÏÎÌÅÐÊÍÅÒ Â ÂÅÊÀÕ ÑËÀÂÀ ÏÀÂØÈÕ ÃÅÐÎÅ ÂÅËÈÊÎÉ ÂÎÉÍÛ" Îòêóäà ïðîèçâîäèëèñü ïåðåçàõîðîíåíèÿ ã. Âàéíåäå, ã. Âåòðÿé, ã. Âðèñêóëå, ã. Ãðóíòå, ã. Ëèáàâà, ã. Ïðèåêóëå, ã. Òåðïåðè, ã. Óáåëè, ä. Àáàãíèåêè, ä. Àáåëíèåêè, ä. Àáåëíèñåé, ä. Àáåëíèñêè, ä. Àáåëüíèåêè, ä. Àáåëüíèêè, ä. Àáîëíèåêè, ä. Àêìåíòû, ä. Àëêñíèåíû, ä. Àëòóðíà, ä. Àëóïå, ä. Àðàè, ä. Àóãóñòà, ä. Àóãóñòû, ä. Á. Áàòà, ä. Áàãàðåâ, ä. Áàëîæè, ä. Áàëòåíè, ä. Áàëüòè, ä. Áàëü÷è, ä. Áàòà, ä. Áàøêàëè, ä. Áåáðè, ä. Áåãà÷, ä. Áåëòè, ä. Áåðåíè, ä. Áåðøåê, ä. Áåòà, ä. Áåòû, ä. Áèãà÷, ä. Áëåíäàñ, ä. Áîêóæè, ä. Áîëüøèå Áàòû, ä. Áîòè, ä. Áðàíäàâàñ, ä. Áðèåæè, ä. Áðèçæè, ä. Áðèíòè, ä. Áðèöàéêè, ä. Áðèöàéíå, ä. Áðèöàéíè, ä. Áðèöàéøè, ä. Áðèöàíøè, ä. Áðóâåðè, ä. Áðóâè, ä. Áóãè÷, ä. Áóäàñ, ä. Áóêà, ä. Áýëòýíè, ä. Âàéíåäå, ä. Âàéñëàéñ, ä. Âàëêè, ä. Âàðìà, ä. Âàðìå, ä. Âàðìñ, ä. Âàðîíè, ä. Âàðòà, ä. Âàðòå, ä. Âàðòû, ä. Âåéñïàëè, ä. Âåëäå, ä. Âåëüåì, ä. Âåíäåëû, ä. Âåíçî, ä. Âåðãîâå, ä. Âåðêàóñ, ä. Âåðòî, ä. Âåðòû, ä. Âåðøû, ä. Âåòåëàé÷è, ä. Âåòñãàéëè, ä. Âåòñêàéëè, ä. Âåòñïàéëè, ä. Âåòñïàñèí, ä. Âåöâàãàðè, ä. Âåöâàãîðè, ä. Âåöãàéëè, ä. Âåöíàðêè, ä. Âåöïàêóëè, ä. Âèáëèí, ä. Âèáðèêàÿ, ä. Âèäìåæè, ä. Âèíäîëè, ä. Âèíäîòû, ä. Âèðòå, ä. Âèñìàíû, ä. Âèñòèíè, ä. Âèöïàêóëè, ä. Âêîòå, ä. Âíóíàêóëè, ä. Âîñëåíè, ä. Âýèìêà, ä. Ãàéäèøòå, ä. Ãàéëèøè, ä. Ãàéëèøòå, ä. Ãàéëèøòû, ä. Ãàéëòòå, ä. Ãàðíè, ä. Ãåãåðè, ä. Ãåíàâè, ä. Ãîáçåìè, ä. Ãîìåíè, ä. Ãîðêè, ä. Ãðàâè, ä. Ãðàâíèåêè, ä. Ãðåæè, ä. Ãóëáåíå, ä. Ãóëáüè, ä. Ãóñòîçè, ä. Äàêøåíè, ä. Äàìáåëèçêè, ä. Äàìáåíèåêè, ä. Äåäè, ä. Äåøàóñâàñ, ä. Äçèðíàâêðîãñ, ä. Äèæìàêóæè, ä. Äèòýíèåêè, ä. Äîáåñ, ä. Äîãìèíè, ä. Äîìáàéíåçêè, ä. Äðóíêè, ä. Äðóñêè, ä. Äóáåíè, ä. Äóáðèêàñ, ä. Äóçåíè, ä. Äÿêè, ä. Åàëü÷è, ä. Åäèíåñ, ä. Åäèíè, ä. Åìî÷è, ä. Æàãðà, ä. Çàðèíè, ä. Çâåêèå, ä. Çâåÿñ, ä. Çãëèåíè, ä. Çåìãàëè, ä. Çèáðèêàÿ, ä. Çèäàðè, ä. Çèëíèåêè, ä. Çèëýñ, ä. Çèìàðè, ä. Çîñëåíè, ä. Çóáðèêàñ, ä. Èëåíè, ä. Èììà, ä. Èììåðè, ä. Èííè, ä. Èñåê, ä. Êàçáàðè, ä. Êàèðè, ä. Êàéðè, ä. Êàéðèøè, ä. Êàéðû, ä. Êàëåéìóéæà, ä. Êàëíàìóéæà, ä. Êàëíè, ä. Êàëíèåêè, ä. Êàëíìóéæà, ä. Êàëíû, ä. Êàëíûíè, ä. Êàëïè, ä. Êàëøè, ä. Êàïè (Êàëè), ä. Êàïðè, ä. Êàïøìåäû, ä. Êàðèëèíû, ä. Êàðìåäû, ä. Êàðîòìàäà, ä. Êàðòèîäû, ä. Êàðòìàäû, ä. Êàðòìåäû, ä. Êàðòïèäû, ä. Êàóïóæè, ä. Êàóïüè, ä. Êàøìóéæà, ä. Êâèåøè, ä. Êåëíìóéæà, ä. Êèëæè, ä. Êèëýòè, ä. Êèîðè, ä. Êëàâà, ä. Êëèåâè, ä. Êëþ÷è, ä. Êëÿâè, ä. Êîëìåæà, ä. Êîëíåìóéæà, ä. Êîðåëè, ä. Êîðòìåäè, ä. Êðàçèøòè, ä. Êðàçèøòû, ä. Êðàéíåìóéòå, ä. Êðàéíüìóéæà, ä. Êðàëüìóòñêà, ä. Êðàñíàìóéæà, ä. Êðèåâèíè, ä. Êðèýâèëåí, ä. Êðîäçèíè, ä. Êðîéìóéæà, ä. Êðîíüìóéæà, ä. Êðîòà, ä. Êðóçàñ, ä. Êóïêà, ä. Êóïøè, ä. Êóøêè, ä. Ëàãçäûíè, ä. Ëàçäèíè, ä. Ëàçäûíè, ä. Ëàíêóïè, ä. Ëàíêóòè, ä. Ëàïñåíè, ä. Ëàóãàëè, ä. Ëà÷è, ä. Ëà÷óêè, ä. Ëàøåíèåêè, ä. Ëåäèíè, ä. Ëåçäèíè, ä. Ëåïûæè, ä. Ëèáàñ, ä. Ëè-ãäè, ä. Ëèåêíè, ä. Ëèåëãàóäè, ä. Ëèåëãàóäû, ä. Ëèåëãðàóäû, ä. Ëèåïíèåêè, ä. Ëèåýëãàóäû, ä. Ëèçãåíèýêè, ä. Ëè÷àòêè, ä. Ëèýäãàóäû, ä. Ëèýêãàó, ä. Ëèýëãàóäà, ä. Ëèýëãàóäû, ä. Ëèýëãàóû, ä. Ëèýëãðàóäû, ä. Ëèÿäè, ä. Ëëåíåëü, ä. Ëóáåíèåêè, ä. Ëýéíèåêè, ä. Ì. Áàòà, ä. Ìàæè, ä. Ìàçàÿíè, ä. Ìàçâàðìñàòà, ä. Ìàçãðàìçäà, ä. Ìàéæàðãè, ä. Ìàéæàðèè, ä. Ìàéçíèåêè, ä. Ìàêàéäàðàé, ä. Ìàêàñ, ä. Ìàêóæè, ä. Ìàêóøè, ä. Ìàðêóæè, ä. Ìàñòðåêè, ä. Ìàòæàðàé, ä. Ìàöèåíñêè, ä. Ìàÿóøêè, ä. Ìåæàèíè, ä. Ìåæàéêè, ä. Ìåæàéíè, ä. Ìåæàéíèåêè, ä. Ìåæàíèíè, ä. Ìåæåéíè, ä. Ìåæåéñêå, ä. Ìåæèíè, ä. Ìåæèíèåêè, ä. Ìåæêàëíû, ä. Ìåæìàëè, ä. Ìåæîéíè, ä. Ìåéæàðàè, ä. Ìèæàíèêè, ä. Ìèíêè, ä. Ìèòýíèåêè, ä. Ìèøàñ, ä. Ìèýëãàóòû, ä. Ìîéæàðàí, ä. Ìóæàìóéæà, ä. Ìóéæàðàè, ä. Ìóéæàðàí, ä. Ìóéæåðàè, ä. Ìóéìà-Ìèòüè-Ïåëâå, ä. Ìóöåíèåêè, ä. Ìóöåíèêè, ä. Íåêøíè, ä. Íýëëóêàñ, ä. Îøè, ä. Ïàâà, ä. Ïàâè, ä. Ïàéñàñ, ä. Ïàêóëè, ä. Ïà÷óêè, ä. Ïàþí, ä. Ïåðêîíè, ä. Ïåðõîíè, ä. Ïèåíèø, ä. Ïèëåíè, ä. Ïëåíåíêè, ä. Ïëåíèøêè, ä. Ïëåñóìè, ä. Ïîáåäí, ä. Ïîáåëà, ä. Ïîìóêè, ä. Ïîïàéíå, ä. Ïîïîéíå, ä. Ïîòåëè, ä. Ïî÷óêè, ä. Ïðèåäíèæè, ä. Ïðèåæóêðîãñ, ä. Ïðèòêóðè, ä. Ïðóñà, ä. Ïóäèêè, ä. Ïóäè÷è, ä. Ïóäûêè, ä. Ïóêàéíå, ä. Ïóïåëüóòàé, ä. Ïóñåö, ä. Ïóòíè, ä. Ðàäçèíè, ä. Ðàçèëÿ, ä. Ðåäèíè, ä. Ðîçêíè, ä. Ðóäíÿ, ä. Ðóæêàéíè, ä. Ðóêà, ä. Ðóëè, ä. Ðóíÿ, ä. Ðóíÿñ, ä. Ðóñåéêà, ä. Ðóñåéêè, ä. Ðóóòå, ä. Ðýäèíè, ä. Ñàëíèåêè, ä. Ñâåêëû, ä. Ñåíäåðè, ä. Ñåíäæèýíè, ä. Ñèäè, ä. Ñèëè, ä. Ñêóíäåíèýêè, ä. Ñìèëòçíèýêè, ä. Ñìèëòíèåêè, ä. Ñìèëòýíèåêè, ä. Ñìèëòýíèýêè, ä. Ñîëíèýêè, ä. Ñïðîãè, ä. Ñïðóäå, ä. Ñïðóäè, ä. Ñïðóäèíè, ä. Ñð. Ïëåíèø, ä. Ñòåðâåíè, ä. Ñòðàóòåëè, ä. Ñòðèêè, ä. Ñòðèòè, ä. Ñòðóíêàñ, ä. Ñóäìàëè, ä. Ñóäìàëêàëíè, ä. Ñóäìàëüêàëíè, ä. Ñóäìàëüêàëíû, ä. Ñóäìàëüêåëíû, ä. Ñóíàñ, ä. Ñóíèê, ä. Ñóíèï, ä. Ñóíû, ä. Ñóïû, ä. Ñûíû, ä. Òåäåðè, ä. Òåéñòè, ä. Òåñòåðè, ä. Òåøòè, ä. Òðåéìàíè, ä. Òðóñåëèøòè, ä. Òóáåëè, ä. Òóðóìíüè, ä. Òóñêà, ä. Òóñêè, ä. Òóñêè-Ïðèåêóëå, ä. Òûëòû, ä. Óáåëè, ä. Óêøàíè, ä. Óïåíèåêè, ä. Óïìàëè, ä. Óïøàíè, ä. Óïýíèåêè, ä. Óðáàñ, ä. Óñïåíêà, ä. Õòîáûëû, ä. Öåðåíèåêè, ä. Öåðíèåêè, ä. Öåðïè, ä. Öåðïèíèýêè, ä. Öèìåðè, ä. Öèìëåðè, ä. Öèììåðè, ä. Öèììëåðè, ä. ×àøíàñ, ä. Øèêî, ä. Øêåðâåëè, ä. Øêèåðè, ä. Øêóáåðè, ä. Øìèëóáå, ä. Øòàðâèëè, ä. Øòåðâåëüêðîãñ, ä. Øòåðâåëüêðîñ, ä. Øòåðëüåðêðîãñ, ä. Øòèëóòå, ä. Øòîðüåëüêðîãñ, ä. Ýâåêèñ, ä. Ýãëèåíû, ä. Ýëêàñëèãçäû, ä. Ýëêóçåìå, ä. Ýëüêóçåíå, ä. Ýðãëè, ä. Þêà÷è, ä. Þëèøè, ä. Þìà÷è, ä. Þìîëè, ä. Þìî÷è, ä. Þíàãè, ä. Þðàíû, ä. ßãìåíè, ä. ßãìèíè, ä. ßíàéêè, ä. ßñøèíû, ä. ßóêåòàñ, ä. ßóíàìàÿ, ä. ßóíàìóéæà, ä. ßóíàìóéæà (Òóêàìóéæà), ä. ßóíçàëè, ä. ßóíçåìè, ä. ßóíçåìû, ä. ßóíçåíè, ä. ß÷ìàíè, èìåíèå Áàòà, èìåíèå Áåðòè, èìåíèå Áåòè, èìåíèå Âåðòè, ì. Àáåëíèåêè, ì. Àëåêñíèåíû, ì. Àíîíåìàÿ, ì. Àóãóñòû, ì. Áàêóæè, ì. Áàëáèåðè, ì. Áàëòýíèåêè, ì. Áàëóæè, ì. Áàíòà, ì. Áàòà, ì. Áàòå, ì. Áàòû, ì. Áåçäèáåíè, ì. Áåðçûøêè, ì. Áåðòè, ì. Áåòè, ì. Áåòû, ì. Áîë. Ïðîâ., ì. Áðèíêè, ì. Áðèíüøè, ì. Âàéäåíå, ì. Âàéíåäå, ì. Âàéíåäý, ì. Âàéíîäå, ì. Âàéíîäû, ì. Âàéíüåäå, ì. Âàéíüîäå, ì. Âàðìà, ì. Âàðìå, ì. Âàðòå, ì. Âàðòý, ì. Âåëäà, ì. Âåëäà-Äåêøíè, ì. Âåëäà-Äýêøíè, ì. Âåëäå, ì. Âåëäå-Äåãøíè, ì. Âåñò, ì. Âåñòûíè, ì. Âåöáàòà, ì. Ãàéëèøòå, ì. Ãàðêàä, ì. Ãîðêàé, ì. Ãóëüáåíå (Ãëÿðè), ì. Äàãøíè, ì. Äàòà, ì. Äàøíåêè, ì. Äåãèíè, ì. Äåêøíè, ì. Äèæäîìàñ, ì. Äèêäàíå, ì. Äèíçäóðáå, ì. Äóêàéøè, ì. Äóíèêàñ, ì. Æèäèêÿé, ì. Çóáðèêàñ, ì. Èñöû, ì. Êàäèêè, ì. Êàéðè, ì. Êàëíàìóéæà, ì. Êàëíèíè, ì. Êàííû, ì. Êëèíòè, ì. Êëèíòû, ì. Êîñòà, ì. Êðèíèïÿê, ì. Êðîíüìóéæà, ì. Ëàóêè, ì. Ëåãîòíè, ì. Ëåçäèíè, ì. Ëåíêèìàé, ì. Ëèãàíòà, ì. Ìàçâàðìñàòà, ì. Ìàéëåñ, ì. Ìàëèíè, ì. Ìàíãóæè, ì. Ìåæàéíè, ì. Ìåæâèäû, ì. Ìåæìàëè, ì. Ìîäõèí, ì. Íàäåíè, ì. Íèêðàöå, ì. Îçîëåé, ì. Îçîëè, ì. Îçîëèíè, ì. Ïàâàðè, ì. Ïàìïàëè, ì. Ïàòà, ì. Ïàóçåðè, ì. Ïåðçêîíè, ì. Ïëåìüè, ì. ÏËÌÇ, ì. Ïîêàìåé, ì. Ïî÷óêè, ì. Ïðèåêóëå, ì. Ïðèñêóëå, ì. Ïðèýêóëå, ì. Ïóíàëàÿ, ì. Ðàóâàñ, ì. Ðóäíÿ, ì. Ðóêàìàÿ, ì. Ðóíè, ì. Ðóíÿ, ì. Ðóíÿñ, ì. Ñàóêàíòû, ì. Ñåëãè, ì. Ñèëàíüè, ì. Ñèëèìáåðöû (Ñàëîìáåçèðè), ì. Ñëåíàñ, ì. Ñóäìàëè, ì. Ñóíàñ, ì. Ñóíêà, ì. Òèêåëÿé, ì. Òóáåëè, ì. Òýíèýêó, ì. Óáåëè, ì. Óñèíè, ì. Õàòà, ì. Öåëÿ-Áàÿíøåí, ì. Öèììåðè, ì. Öóêîðû, ì. Öóêóðû, ì. Øóíàñ, ì. Ýçåðå, ì. Ýëêóçåìå, ì. Ýìáóòå, ì. Þðìàëãåí, ì. Þòêî÷àé, ì. ßãìèíè, ì. ßóêàìóéæà, ì. ßóíà, ì. ßóíàìàÿ, ì. ßóíàìóéæà, ì. ßóíáðåäû, ì. ßóíçåìè, ìç Áàêóæè, ìç Áàíäæè, ìç Áàòà, ìç Áåëíà, ìç Áåëüäà, ìç Áåðçóêðîãñ, ìç Áèðçè, ìç Áðèíäæè, ìç Áðèíåâ, ìç Áðèíòè, ìç Áðèíüêè, ìç Áðèíüòè, ìç Áðîøòû, ìç Âàäèñ, ìç Âàéíåäå, ìç Âàëäå, ìç Âàðêà, ìç Âàðìå, ìç Âàðíå, ìç Âàðòà, ìç Âàðòý, ìç Âåëäà, ìç Âåëäå, ìç Âåíäà, ìç Âåöáàòà, ìç Âåöáàòå, ìç Âèçè, ìç Âèíäîëû, þæíåå, 200 ì., ìç Ãàéëèòå, ìç Ãàéëèøòå, ìç Ãàéëèøòû, ìç Ãóëáåíå, ìç Äàãàíè, ìç Äàêøíè, ìç Äåãìèíè, ìç Äåñåëå, ìç Äçåëçãàëý, ìç Äèæãðàìçäà, ìç Äîñåëå, ìç Çîëäå, ìç Êàñè, ìç Êðîíüêàëíû, ìç Ëàêøíè, ìç Ëèåëáàòà, ìç Ìàçäçåëäå, ìç Ìàçÿäçåëäà, ìç Ìèêðà÷, ìç Íèêðàöå, ìç Îðäàíãà, ìç Ïàäàìáè, ìç Ïàäàìáüè, ìç Ïàäàìáüÿ, ìç Ïèàëüè, ìç Ïëàíîâà, ìç Ðóòåíáåðãè, ìç Ñàëèåíý, ìç Ñìàéæè, ìç Òóêóì, ìç Ýëêóçåìå, ìç Ýìáóòå, ìç Ýîòåè, ìç ßãìèíè, ìç. Áàâà, ìç. Áàêóæè, ìç. Áàòà, ìç. Âàéäçåëè, ìç. Âàéíåäå, ìç. Âàðìà, ìç. Âàðòà, ìç. Âåëäà, ìç. Âåöáàòà, ìç. Äçåëäý, ìç. Äèíæäóðáå, ìç. Äèíñäóðáå, ìç. Êðóñòêàëíå, ìç. Ìàçðåâåëüäû, ìç. Ìåæàéíè, ìç. Ìåëüäçåðå, ìç. Ìåíòäçåðå, ìç. Îìáóòå, ìç. Ïèåíñòàâà, ìç. Ðàöè, ìç. Ðóíÿ, ìç. Öåïëèíèåêè, ìç. Øóíåñè, ìç. Ýëêóçåìå, ìç. Ýìáóòå, í/ï Áàòà, í/ï Áðóêñíèåêè, í/ï Âàéíåäå, í/ï Âàðìå, í/ï Âåöìàêóæè, í/ï Âèíäàëè, í/ï Âèíäîëè, í/ï Âèíäîëû, í/ï Âîëäåðè, í/ï Ãàéëèøè, í/ï Äèíçäóðáå, í/ï Äèøëåðè, í/ï Äóáåíè, í/ï Çåäèíå, í/ï Çèëåñ, í/ï Êàëíìóéæà, í/ï Êàëíûíè, í/ï Êàóëèíè, í/ï Ëåéìåò, í/ï Ëåéíèåêè, í/ï Ëèñàáóíöû-Ñèëàáóíöû, í/ï Ìàçâàéöåíè, í/ï Ìèòýíèýêè, í/ï Ìè÷êàñû, í/ï Íèêðàöå, í/ï Îñèíè, í/ï Ïàëüèíå, í/ï Ïèìòîíè, í/ï Ïðèåêóëå, í/ï Ïóëüâåðàíêè, í/ï Ðèìåéêàñ, í/ï Ñòîðâåíè, í/ï Ñóäìàëè, í/ï Óäìîëêîëêè, í/ï Óïåíèåêè, í/ï Óòðè, í/ï Ýëêîñòðåéêè, í/ï ßóíàìàÿ, ï. Áàòà, ï. Áóêè, ï. Áóöè, ï. Âàéíåäå, ï. Âåëëåíðèäîðô, ï. Âèíäîëû, ï. Ãåëüñóøè, ï. Ãìèí, ï. Äàíè, ï. Äçåëçöåëè, ï. Äðóèêè, ï. Çàìãóðè, ï. Êàëåòû, ï. Êðóëåâà-Êìåçëî, ï. Ëåíêà, ï. Ëèåïèåíà, ï. Ëèåïèåíè, ï. Ëèñàáóêè, ï. Ìàíãàëè, ï. Ìèòýëíèýêè, ï. Ìîíãàëè, ï. Ìîíãàìåëåñ, ï. Ìóéæíèåêè, ï. ïëîùàäêà, ï. Ðóäà, ï. Ñëîæàñ, ï. Òàìóæè, ï. Òèìçåí, ï. Òèìóæè, ï. Òèìóëà, ï. Òèìóëè, ï. Òèìóëî, ï. Òèìóøè, ï. Òèíäëè, ï. Òèíóøè, ï. Òóíàñ, ï. Òóíåêî, ï. Òóíèä, ï. Òóíèñ, ï. Òóïèñ, ï. Óïìàëè, ï. Ôàíãà, ï. Öåðïåñ, ï. ßãèèíè, ï. ßãèíû, ï. ßãêèíî, ï. ßãìàíà, ï. ßãìåíè, ï. ßãìèí, ï. ßãìèíå, ï. ßãìèíç, ï. ßãìèíè, ï. ßãìèíî, ï. ßãìèíý, ï. ßãíèíà, ï. ßìèíý, ï. ßóíàìàÿ, ï.ã.ò. Âàéíåäå, ï.ã.ò. Âàéíîäå, ñ. Àáåëüíèåêè, ñ. Àáîëíèåêè, ñ. Àêìåíäðóâà, ñ. Àêìåíòèíè, ñ. Àêìåíüäðóâà, ñ. Áàëàæè, ñ. Áàòà, ñ. Áàóâåðè, ñ. Áåæàñ, ñ. Áåòû, ñ. Áîáðû, ñ. Áîæåñ, ñ. Áîêóè÷, ñ. Áðàæè, ñ. Áðóâåðè, ñ. Âàéíåäå, ñ. Âàðìñ, ñ. Âàðòà, ñ. Âàðòå, ñ. Âåëñòðèòè, ñ. Âåöâàãàð, ñ. Âåöâàãàðè, ñ. Âåöãàéëè, ñ. Âèáèíþêðîãñ, ñ. Ãàéëèøòè, ñ. Ãàëåíè, ñ. Ãðàâû, ñ. Ãðàìçäà, ñ. Äàêøó Êðîêàñ, ñ. Äàêøó Êðîêîñ, ñ. Äåêøíî Êðîãñ, ñ. Äåñåëå, ñ. Äîâåéäè, ñ. Äîâëè÷àíè, ñ. Äîêøó Êðîêîñ, ñ. Äðóíüêè, ñ. Æóíåñà, ñ. Çàâÿäè, ñ. Çàèñàíêî, ñ. Çâåÿñ, ñ. Çîñëåíè, ñ. Èííû, ñ. Èóíêè, ñ. Êàëêè, ñ. Êàëíèåêè, ñ. Êàëíñèëîêè, ñ. Êàëøè, ñ. Êàðêëèíè, ñ. Êàðëèìà, ñ. Êàðïàíè, ñ. Êàðïîíè, ñ. Êîðíåëèí, ñ. Êðîíüìóéæà, ñ. Êðóçàñ, ñ. Ëèåëãàóäû, ñ. Ëèòè, ñ. Ëóçåíè, ñ. Ìàæà, ñ. Ìàíåìóéæà, ñ. Ìàóöèíåíè, ñ. Ìåæàðàè, ñ. Ìèãäà, ñ. Ìóéæàðàè, ñ. Ìóëè, ñ. Ìóðûíîñ Ñàöîäåâ, ñ. Ìóöåíèåêè, ñ. Ìó÷è, ñ. Íèêðàöå, ñ. Íèêðîöå, ñ. Îçîëèíû, ñ. Ïàóëè, ñ. Ïåðêîíè, ñ. Ïå÷è-Äóðáå, ñ. Ïîäàìáû, ñ. Ïóìïàéæè, ñ. Ïóíäî÷è, ñ. Ðóçàéêè, ñ. Ðóñåéêè, ñ. Ðóñåëêà, ñ. Ðóñåíêè, ñ. Ðóñèíè, ñ. Ñåíàòíèåêè, ñ. Ñìèëòåíèåêè, ñ. Ñìèëòýíèåêè, ñ. Ñìèëòýíèýêè, ñ. Ñòðåëè, ñ. Ñòðèòè, ñ. Òóñêè, ñ. Óáåëè, ñ. óåçä, ñ. Óæäèí, ñ. Óëìàÿ, ñ. Óïìàëè, ñ. Öàáåëè, ñ. Øèáåéêè, ñ. Øìèãñòåðè, ñ. Ýãëèåíè, ñ. Ýëêóçåìå, ñ. Þìà÷è, ñ. ßãìàíè, ñ. ßóíàåìå, ñ. ßóíàìóéæà, ñ. ßóíçåìè, ñ. ßóíçåìèñ, ñ. ßóíìóèæà, ñ. ßóíìóéæà, ñò. Âàéíåäå, ñò. Âàéíîäå, ñò. Âàéíîäû, ñò. Âàéíüîäå, ñò. Âàéíüîäý, ñò. Âàíåäû, ñò. Âåéïåäå, ñò. Âåöáàòà, ñò. Âåöáèíà, ñò. Âèëüäå, ñò. Âéíåäå, ñò. Çàêóçåãà, ñò. Êàçáàðè, ñò. Êàíè, ñò. Êàñáàðû, ñò. Ëóêîòû, ñò. Ëóøà, ñò. Ìå÷è, ñò. Ïàíå, ñò. Ðóøè, ñò. Ñàíüáîðè, ñò. Ñåëèò÷àíû, ñò. Ýëêóçåìå, ñò. Ýëêóçåíå, ñò. Ýëêóçñèñ, ñò. Ýëêóìåìå, ñò. Ýëüêóçåìå, ñò. ßëêóçåìå, ñò. ßóíàìóéæà, óñàäüáà Êàðêëûøè, óñàäüáà Óêìàëè, "õ. ""Ëà÷è""", "õ. ""Ïóøíè""", õ. Àáåëíèåêè, õ. Àáåëíèñêè, õ. Àáåëüíèåêè, õ. Àáåëüíèñêè, õ. Àáîëíèåêè, õ. Àêèñóòíûé, õ. Àêìåéðñ, õ. Àêìåíãå, õ. Àêìåíðå, õ. Àêìåíòà, õ. Àêìåíòå, õ. Àêìåíòèíè, õ. Àêìåíòû, õ. Àêìåíòûíè, õ. Àëêîíèåíû, õ. Àëêñíåíèåêè, õ. Àëêñíèåíû, õ. Àëêñíòåíû, õ. Àðàè, õ. Àðàé, õ. Àðçè, õ. Àóãñòêàëíû, õ. Àóãóñòû, õ. Áàäàæè, õ. Áàêóæè, õ. Áàêóøè, õ. Áàëàäèè, õ. Áàëàæè, õ. Áàëàóâè, õ. Áàëàøè, õ. Áàëåæè, õ. Áàëîæè, õ. Áàëîíè, õ. Áàðáàðè-1, õ. Áàðîäåìè, õ. Áàðòè, õ. Áàñèìåæè, õ. Áàòà, õ. Áàòàñ Áðèíäè, õ. Áàòû, õ. Áàòýñ, õ. Áåçûìÿííûé, õ. Áåëàøè, õ. Áåðåçèêè, õ. Áåðçèíè, õ. Áåðêàóñ, õ. Áåòû, õ. Áèðçíèåêè, õ. Áèòåñ, õ. Áðàæè, õ. Áðåëè, õ. Áðèåæè, õ. Áðîíõà, õ. Áðóâåðè, õ. Áðóæè, õ. Áóäðèíè, õ. Áóêà, õ. Áóêàéíè, õ. Áóêàñ, õ. Áóíêè, õ. Âàãà-Îñèòåç, õ. Âàéâàäå, õ. Âàéíåäå, õ. Âàëäåêè, õ. Âàëòèð-ìóéæà, õ. Âàðìå, õ. Âàðòà, õ. Âàðòå, õ. Âåëâà, õ. Âåïðàêóëè, õ. Âåðíèö, õ. Âåöïàêóëå, õ. Âåöïàêóëè, õ. Âåöóìíèåêè, õ. Âèáèíè, õ. Âèáèíüêðîãñ, õ. Âèëè, õ. Âèëêè, õ. Âèíäåëè, õ. Âèíäîëû, õ. Âèíçîëû, õ. Âîñëåíè, õ. Âóàá, õ. Âûáèíè, õ. Ãàéëèïòå, õ. Ãàéëèòåñ, õ. Ãàéëèòèñ, õ. Ãàéëèøòå, õ. Ãàéëèøòè, õ. Ãàéëèøòî, õ. Ãàéëèøòû, õ. Ãàéëèþòû, õ. Ãàðåçàñ, õ. Ãàðîçàñ, õ. Ãàóçåðè, õ. Ãåëãåí, õ. Ãîáçåìëè, õ. Ãïàâè, õ. Ãðàâà, õ. Ãðàâè, õ. Ãóáåíè, õ. Ãÿéëèøòå, õ. Äàâòîðû, õ. Äàêòåðíèåêè, õ. Äàêòîðå, õ. Äàêøè, õ. Äåãøíè, õ. Äåäè, õ. Äåêëîäû, õ. Äåêøíè, õ. Äåìîíè, õ. Äçåðêàíòå, õ. Äçèðíàâêðîãñ, õ. Äîâòîðû, õ. Äîâøàðû, õ. Äóáåíè, õ. Äóáýíè, õ. Äóêàòû, õ. Äóêòå, õ. Äóê÷å, õ. Äóíèøè, õ. Äóí÷à, õ. Äóí÷å, õ. Äýãøíè, õ. Äýêøíè, õ. Äýñåëå, õ. Æëüâóáåéêà, õ. Æëüóäåéêà, õ. Çàëíîãóðè, õ. Çàÿíàãóðè, õ. Çâàÿñ, õ. Çåòèøêè, õ. Ççåðå, õ. Çëóäåéêè, õ. Çîñëåíè, õ. Çîñëåíû, õ. Çóáðèêàé, õ. Çóáðèêàñ, õ. Çóáðèíè, õ. Èëãàñ, õ. Èëüãàñ, õ. Èííè, õ. Èøêîòû, õ. Êàáëàñ, õ. Êàäûðè, õ. Êàéðè, õ. Êàëçè, õ. Êàëíà Ïàìïàëè, õ. Êàëíàìóéæà, õ. Êàëíà-Ïåëóäè, õ. Êàëíèíè, õ. Êàëíû, õ. Êàëüòè, õ. Êàïè, õ. Êàïðè, õ. Êàòè, õ. Êåëíåí, õ. Êëàáðèè, õ. Êëàæåíè, õ. Êëÿâè, õ. Êðàáüè, õ. Êðàçèåêè, õ. Êðàçèêèøòè, õ. Êðàçèøíè, õ. Êðàçèøòè, õ. Êðàçèøòû, õ. Êðàçøèòè, õ. Êðàííòè, õ. Êðèåâèíè, õ. Êðèìïàñ, õ. Êðèøåíè, õ. Êðûìïà, õ. Êóðâàó, õ. Ëà÷è, õ. Ëàøè, õ. Ëåéíèýêè, õ. Ëåëãåí, õ. Ëåëååí, õ. Ëåëüãåí, õ. Ëåí÷åí, õ. Ëåïíèåêè, õ. Ëå÷è, õ. Ëåÿñ Ïëîñòìåæè, õ. Ëèáàñ, õ. Ëèãàéíè, õ. Ëèãàòíû, õ. Ëèãîòíè, õ. Ëèåêíè, õ. Ëèåëãàóäû, õ. Ëèåïíèåêè, õ. Ëèëáèãà÷è, õ. Ëèýëãàóäû, õ. Ëèýïíèåêè, õ. Ëîëãåí, õ. Ëóáåíñêè, õ. Ëóáèíèåêè, õ. Ëóáèíèñêè, õ. Ëóáèíñêè, õ. Ëûãóòå, õ. Ëþáàñ, õ. Ëþáèíèåêè, õ. Ëþáèíèññêèé, õ. Ìàäðè, õ. Ìàæà, õ. Ìàæè, õ. Ìàçðóçåéêè, õ. Ìàéñèíè, õ. Ìàòåñ-Ìàòåðè-Ìåäçå, õ. Ìàòè, õ. Ìàòû, õ. Ìà÷è, õ. Ìåäçåñ, õ. Ìåæëàóæà, õ. Ìåæëàóêà, õ. Ìåæìàëà, õ. Ìåæìàëè, õ. Ìåæìóéæà, õ. Ìåæòàëè, õ. Ìåêåéêàñ, õ. Ìåòåëè, õ. Ìèçåíè, õ. Ìèëëåð, õ. Ìîäîòè, õ. Ìîæìàëè, õ. Ìóéæàðàè, õ. Íàëàóñû, õ. Íàìèêè, õ. Íàõèëè, õ. Íåóçåðþ, õ. Îçîëáóíöû, õ. Îçîëèíè, õ. Îçîëèíèí, õ. Îëâóäåéêà, õ. Îõîëèíè, õ. Ïàâè, õ. Ïàíè, õ. Ïàñòîð Äîëè÷, õ. Ïàóçåðè, õ. Ïàóëè, õ. Ïåëåíè, õ. Ïåðêîíè, õ. Ïèëñêàëíñ, õ. Ïëåíäèøêè, õ. Ïëåíäóøêè, õ. Ïëåíäûøêè, õ. Ïðóíòàëñ, õ. Ïóäàëè, õ. Ïóäèêè, õ. Ïóäûêè, õ. Ïóäûíè, õ. Ïóäûøè, õ. Ïóêàéíè, õ. Ïóëüêè, õ. Ïóíåéíè, õ. Ïóïàéíè, õ. Ïóðâåíèåêè, õ. Ïóòèé, õ. Ïóòíè, õ. Ïóøêè, õ. Ïóøíè, õ. Ðåïíèåêè, õ. Ðîäíîæè, õ. Ðóíè, õ. Ðóíÿ, õ. Ðóñèíè, õ. Ðóñêà, õ. Ðóññåéêè, õ. Ðóøà, õ. Ðóøè, õ. Ðóøíè, õ. Ñàëàíòè, õ. Ñàëìèíè, õ. Ñàëüòè, õ. Ñàðìàñ, õ. Ñàóêàíòû, õ. Ñàóëèøè, õ. Ñàóëêàëíû, õ. Ñåëèìàòèí, õ. Ñèëåíèåêè, õ. Ñèëåíèåêè-Àáåëíèåêè, õ. Ñèëýíèåêè, õ. Ñèðèòè, õ. Ñíåäçåñ, õ. Ñîâêàëåéí, õ. Ñîâêàøëû, õ. Ñïîðãøè, õ. Ñïóëêàëíî, õ. Ñòåðâèíè, õ. Ñòîããè, õ. Ñòîèêè, õ. Ñòðàçäû, õ. Ñòðàóìåíå, õ. Ñòðàóòûíè, õ. Ñòðèæêè, õ. Ñòðèêè, õ. Ñòðèòè, õ. Ñòðîòêà, õ. Ñóäìàëè, õ. Ñóíàñ, õ. Òàóòèíè, õ. Òàóòûíè, õ. Òàóòûíöå, õ. Òàóòûíÿñ, õ. Òàøêèíè, õ. Òåäýðû, õ. Òåìàëå, õ. Òåíäûøêè, õ. Òèëòè, õ. Òèñìåðè, õ. Òðåìèíè, õ. Òóáåëè, õ. Òóëü÷à, õ. Òóñêè, õ. Óáåëè, õ. Óïýíèåêè, õ. Óðìàëíèåêè, õ. Óøè, õ. Õîëóïøè, õ. Öåðïè, õ. Öèìêåðè, õ. Öèìëåðè, õ. Öèììåðè, õ. Öèíè, õ. Öóäûêè, õ. Öóïåíè, õ. ×óê÷å, õ. ×óíáå, õ. Øîêñáåðã, õ. Øòåéáåëü, õ. Øòîëüöìàíè, õ. Ýãíèçíè, õ. Ýçåðãàëè, õ. Ýçåðãàëû, õ. Ýêøíè, õ. Ýëêóäåéêè, õ. Ýëêóäåéíè, õ. Ýëüäåéêè, õ. Ýëüêóäåéêà, õ. Ýëüêóäåéêè, õ. Ýëüóäåéêà, õ. Ýëüóäåéêè, õ. Ýíäðóøè, õ. Ýðãëè, õ. Þãâè, õ. Þëîñ Ìóéæà, õ. Þìà÷è, õ. ßãëèíè, õ. ßëóàëïû, õ. ßóíàìàÿ, õ. ßóíàìóéæà, õ. ßóíçåìå, õ. ßóíçåìè, õ. ßóíìàÿ, õ. ßóíìóéæà https://www.sgvavia.ru/forum/632-5091-1
Äëÿ âíåñåíèÿ âîèíà íà ìåìîðèàë èëè èñïðàâëåíèå îøèáêè, íóæíî îáðàòèòüñÿ â Êîìèòåò áðàòñêèõ êëàäáèù (Brāļu kapu komiteja), îôèöèàëüíàÿ îðãàíèçàöèÿ íà òåððèòîðèè Ëàòâèéñêîé Ðåñïóáëèêè, êîòîðàÿ çàíèìàåòñÿ âíåñåíèåì èçìåíåíèé íà âîèíñêèå áðàòñêèå çàõîðîíåíèÿ:
Krustabaznīcas iela 9, Rīga, LV-1006
òåëåôîí: +371 67611640, +371 29489076, ôàêñ: +371 6761225
ý-ïî÷òà: bkkomiteja@apollo.lv , âåá-ñàéò: bkkomiteja.lv
Êîíñóëüñêèé îêðóã Ïîñîëüñòâà ÐÔ
LV-1050, óë. Ñìèëøó, 3, Ðèãà, Ëàòâèéñêàÿ Ðåñïóáëèêà
òåëåôîí: +371 67212579 (äëÿ ñîåäèíåíèÿ íàæàòü «0»)
ý-ïî÷òà: ruskons@apollo.lv , âåá-ñàéò: latvia.mid.ru
http://www.nashapobeda.lv/2324.html
      --- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
11 àïðåëÿ 2012 22:33 15 àâãóñòà 2023 22:20 http://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=54986704Ôàìèëèÿ ÄîëÿÈìÿ ÑòåïàíÎò÷åñòâî Íèêèôîðîâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ/Âîçðàñò __.__.1909 Ìåñòî ðîæäåíèÿ Ïîëòàâñêàÿ îáë., ñ. Çàáðåäêè Äàòà è ìåñòî ïðèçûâà Íîâî-Ñåíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-í Ïîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû 10 ãâ. âää 19 âäãñï Âîèíñêîå çâàíèå ðÿäîâîé Ïðè÷èíà âûáûòèÿ óáèò Äàòà âûáûòèÿ 30.01.1944 Ïåðâè÷íîå ìåñòî çàõîðîíåíèÿ Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Äíåïðîïåòðîâñêàÿ îáë., Êðèâîðîæñêèé ð-í, ñ/ç Âåñåëûå Òåðíû Íàçâàíèå èñòî÷íèêà äîíåñåíèÿ ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 58 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 18002 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 119 Íîìåð çàïèñè 83584707 Ôàìèëèÿ ÄîëÿÈìÿ ÑòåïàíÎò÷åñòâî Íèêèôîðîâè÷Âîèíñêîå çâàíèå ðÿäîâîéÄàòà ñìåðòè 30.01.1944Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ ÓêðàèíàÐåãèîí çàõîðîíåíèÿ Äíåïðîïåòðîâñêàÿ îáë.Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ ã. Êðèâîé Ðîã, Òåðíîâñêèé ð-í, (ï.ã.ò. Âåñåëûå Òåðíû)Ìîãèëà ìîãèëà 1667Íîìåð çàõîðîíåíèÿ ÇÓ380-04-670Âèä çàõîðîíåíèÿ áðàòñêàÿ ìîãèëàÑîñòîÿíèå çàõîðîíåíèÿ óäîâëåòâîðòåëüíîåÊîëè÷åñòâî ìîãèë 1 Çàõîðîíåíî 563Çàõîðîíåíî èçâåñòíûõ 563
  --- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
11 àïðåëÿ 2012 23:14 15 àâãóñòà 2023 22:16 http://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=52916425Ôàìèëèÿ ÄûðÿæíûéÈìÿ ÌàêñèìÎò÷åñòâî Âàñèëüåâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ/Âîçðàñò __.__.1904 Ìåñòî ðîæäåíèÿ Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñàíæàðñêèé ð-í, ñ. ÇàáðèäêèíîÄàòà è ìåñòî ïðèçûâà Íîâî-Ñåíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-í Ïîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû 58 ñäÂîèíñêîå çâàíèå êðàñíîàðìååö Ïðè÷èíà âûáûòèÿ óáèò Äàòà âûáûòèÿ 04.05.1943 Ïåðâè÷íîå ìåñòî çàõîðîíåíèÿ Ñìîëåíñêàÿ îáë., Áàðÿòèíñêèé ð-í, ä. Ëèïîâàÿ Ðîùà Íàçâàíèå èñòî÷íèêà äîíåñåíèÿ ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 58 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 18001 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 33 æåíà - Äðÿæíàÿ Åëåíà Ðîìàíîâíàhttp://obd-memorial.ru/Íîìåð çàïèñè 260555099 Ôàìèëèÿ ÄåðÿæíûéÈìÿ ÌàêñèìÎò÷åñòâî Âàñèëüåâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ/Âîçðàñò __.__.1904Âîèíñêîå çâàíèå ðÿäîâîéÄàòà ñìåðòè 04.05.1943Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ ÐîññèÿÐåãèîí çàõîðîíåíèÿ Êàëóæñêàÿ îáë.Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ ñ. Ñïàñ-ÄåìåíñêÎòêóäà ïåðåçàõîðîíåí ä. Ëèïîâàÿ ðîùàhttp://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=90298334&p=25Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ Ðîññèÿ Ðåãèîí çàõîðîíåíèÿ Êàëóæñêàÿ îáë. Íîìåð çàõîðîíåíèÿ â ÂÌÖ 40-353/2014 Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ Ñïàñ-Äåìåíñêèé ð-í, ã. Ñïàñ-Äåìåíñê, âîèíñêîå êëàäáèùå Äàòà ñîçäàíèÿ ñîâðåìåííîãî ìåñòà çàõîðîíåíèÿ __.__.1955 Äàòà ïîñëåäíåãî çàõîðîíåíèÿ __.__.1955 Âèä çàõîðîíåíèÿ áðàòñêàÿ ìîãèëà Ñîñòîÿíèå çàõîðîíåíèÿ áëàãîóñòðîåíà Êîëè÷åñòâî ìîãèë 1 Çàõîðîíåíî âñåãî 6115 Çàõîðîíåíî èçâåñòíûõ 3140 Çàõîðîíåíî íåèçâåñòíûõ 2975 Êòî øåôñòâóåò íàä çàõîðîíåíèåì ÌÓÏ "Áëàãîóñòðîéñòâî", ÌÊÎÓ "ÑÎØ ¹2"
  --- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
12 àïðåëÿ 2012 23:41 14 àâãóñòà 2023 17:54 http://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=62569337Ôàìèëèÿ ÁóíåöêèéÈìÿ ÑàâåëèéÎò÷åñòâî Àðñåíòüåâè÷Ïîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû 6 ï Âîèíñêîå çâàíèå ðÿäîâîé Ïðè÷èíà âûáûòèÿ óìåð îò ðàí Äàòà âûáûòèÿ 17.03.1944 Ïåðâè÷íîå ìåñòî çàõîðîíåíèÿ Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Êèðîâîãðàäñêàÿ îáë., Çíàìåíñêèé ð-í, ñò. Õèðîâêà, ñåâåðî-âîñòî÷íåå, ðîùà, ãîñïèòàëüíîå êëàäáèùå Ãîñïèòàëü ÏÏà 4366 Íàçâàíèå èñòî÷íèêà äîíåñåíèÿ ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 58 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè À-83627 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 6688 Íîìåð çàïèñè 56243640 Ôàìèëèÿ Áóíåëêèé (Áóíåöêèé)Èìÿ ÑàâåëèéÎò÷åñòâî Àðñåíòüåâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ __.__.1904 Ìåñòî ðîæäåíèÿ Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñàíæàðñêèé ð-í, õ. ÇàáðåäêèÄàòà è ìåñòî ïðèçûâà Íîâî-Ñåíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-íÏîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû 53 Àðì. 6 ÏÂîèíñêîå çâàíèå ðÿäîâîéÏðè÷èíà âûáûòèÿ óìåð îò ðàíÄàòà âûáûòèÿ 17.03.1944Íàçâàíèå èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 58 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 18002 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 231 ñòðåëîê, ðàíåíèå 26.02.1944
æåíà - Áóíåöêàÿ Ìàðèÿ Åìåëüÿíîâíàïîõîðîíåí íà ãîñïèòàëüíîì êëàäáèùå â ðîùå ñåâ-âîñò îò Õèðîâêà
Çíàìåíñêîãî ðàéîíà Êèðîâîãðàäñêîé îáëàñòè, ìîãèëà ¹ 17http://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=83749185Ôàìèëèÿ ÁóíåöêèéÈìÿ ÑàâåëèéÎò÷åñòâî Àðñåíòüåâè÷Âîèíñêîå çâàíèå ðÿäîâîé Äàòà ñìåðòè 14.01.1944 Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ Óêðàèíà Ðåãèîí çàõîðîíåíèÿ Êèðîâîãðàäñêàÿ îáë. Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ Çíàìåíñêèé ð-í, ñ. Áîãäàíîâêà, öåíòð ñåëà Ìîãèëà ìîãèëà 152 http://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=83749139&p=4Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ Óêðàèíà Ðåãèîí çàõîðîíåíèÿ Êèðîâîãðàäñêàÿ îáë. Íîìåð çàõîðîíåíèÿ â ÂÌÖ ÇÓ380-12-648 Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ Çíàìåíñêèé ð-í, ñ. Áîãäàíîâêà, öåíòð ñåëàÄàòà ñîçäàíèÿ ñîâðåìåííîãî ìåñòà çàõîðîíåíèÿ __.__.1950 Äàòà ïîñëåäíåãî çàõîðîíåíèÿ __.__.1950 Âèä çàõîðîíåíèÿ áðàòñêàÿ ìîãèëà Ñîñòîÿíèå çàõîðîíåíèÿ õîðîøåå Êîëè÷åñòâî ìîãèë 1 Çàõîðîíåíî âñåãî 430 Çàõîðîíåíî èçâåñòíûõ 430 Çàõîðîíåíî íåèçâåñòíûõ 0 Êòî øåôñòâóåò íàä çàõîðîíåíèåì èñïîëêîì Áîãäàíîâñêîãî ñåëüñêîãî ñîâåòà, ó÷àùèåñÿ ñðåäíåé øêîëû 1
  --- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
13 àïðåëÿ 2012 0:28 15 àâãóñòà 2023 21:58 Íà ïàìÿòíèêå èìÿ íå óïîìèíàåòñÿ!
http://www.obd-memorial.ru/Íîìåð çàïèñè 6555500 Ôàìèëèÿ ÃàëóøêîÈìÿ ÏåòðÎò÷åñòâî Èâàíîâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ __.__.1914Ìåñòî ðîæäåíèÿ Ïîëòàâñêàÿ îáë., ñ. ÇàáðåäêèÄàòà è ìåñòî ïðèçûâà ïîëåâîé ÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë.Ïîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû 10 âîçäóøíî-äåñàíò. Ãâ. äèâèçèÿÂîèíñêîå çâàíèå ðÿäîâîéÏðè÷èíà âûáûòèÿ óáèòÄàòà âûáûòèÿ 21.11.1943Íàçâàíèå èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 58 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 18001 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 1193 æåíà - Ãàëóøêî Åëåíà Ñòåïàíîâíàhttps://pamyat-naroda.ru/heroe...nie6555500Ãàëóøêî Ïåòð Èâàíîâè÷Ïîèìåííûé ñïèñîê çàõîðîíåíèÿ Âîèíñêîå çâàíèå: ìë. ëåéòåíàíò Äàòà âûáûòèÿ: 19.11.1943 Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ: Óêðàèíà Ðåãèîí çàõîðîíåíèÿ: Äíåïðîïåòðîâñêàÿ îáë. Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ: Ñîôèåâñêèé ð-í, ñ. ËþáèìîâêàÌîãèëà: ìîãèëà 3à Çàõîðîíåíèå: 83619025 http://samsv.narod.ru/Div/Vdd/gvdd010/default.htmlÁîåâîé ïóòü 10-é ãâàðäåéñêîé Êðèâîðîæñêîé îðäåíà Ñóâîðîâà 2 ñòåïåíè âîçäóøíî-äåñàíòíîé äèâèçèè. (Ìàòåðèàëû ïî èñòîðèè äèâèçèè ïðåäîñòàâèë Âëàäèñëàâ Êîðîáêîâ) 10 ãâàðäåéñêàÿ âîçäóøíî-äåñàíòíàÿ äèâèçèÿ ñôîðìèðîâàíà â äåêàáðå 1942 ãîäà â ñîîòâåòñòâèè ñ ïðèêàçîì ÍÊÎ îò 8.12.1942 ã. Äèâèçèÿ ôîðìèðîâàëàñü çà ñ÷åò 3-é è 4-é ìàíåâðåííûõ âîçäóøíî-äåñàíòíûõ áðèãàä è ìîðÿêîâ Òèõîîêåàíñêîãî ôëîòà, ìåñòîì ôîðìèðîâàíèÿ áûëè ã. Äìèòðîâ, ßõðîìà, Êàòóàð, Îðóäüåâî. Çâàíèå "ãâàðäåéñêàÿ" äèâèçèè áûëî ïðèñâîåíî â òîì æå ãîäó.
Ôîðìèðîâàë äèâèçèþ íàçíà÷åííûé åå êîìàíäèðîì ãåíåðàë-ìàéîð Èâàíîâ Âàñèëèé Ïîëèêàðïîâè÷.  ïîñëåäóþùåì äèâèçèåé êîìàíäîâàëè ãåíåðàë-ìàéîð Ìèêåëàäçå Ì.Ã. è Ïåòðóøèí À.Í.
Ñëîæèâøàÿñÿ îáñòàíîâêà íà ôðîíòàõ â 1942 ãîäó áûëà áëàãîïðèÿòíîé. Ñîâåòñêàÿ Àðìèÿ âåëà íàñòóïàòåëüíûå äåéñòâèÿ, èçãîíÿÿ ôàøèñòñêóþ îðäó ñ íàøåé çåìëè è áûëî ÿñíî, ÷òî äèâèçèÿ äîëæíà çà êîðîòêèé ñðîê ïîäãîòîâèòüñÿ ê âåäåíèþ áîåâûõ äåéñòâèé.
Êîìàíäîâàíèå äèâèçèè è ïîëêîâ, ïîëèòè÷åñêèé îòäåë, âåñü îôèöåðñêèé ñîñòàâ ïîíèìàë, ÷òî ïðåäñòîèò ðåøèòü â êîðîòêèå ñðîêè ñëîæíóþ çàäà÷ó, èç ðàçðîçíåííûõ ïîäðàçäåëåíèé ïîäãîòîâèòü ñëàæåííûå ðîòû, áàòàëüîíû, ïîëêè, óìåþùèå âåñòè íàñòóïàòåëüíûå è áîåâûå äåéñòâèÿ â ñîîòâåòñòâèè ñ ñîâðåìåííûìè òðåáîâàíèÿìè, ïðåäúÿâëÿåìûìè ê Ñîâåòñêîé Àðìèè.
Êîìàíäîâàíèå äèâèçèè, ïîëêîâ âî ãëàâå ñ ãåíåðàëîì Èâàíîâûì Âàñèëèåì Ïîëèêàðïîâè÷åì, öåëûìè äíÿìè áûëè â ïîäðàçäåëåíèÿõ, ïðîâîäÿ, ðîòíûå è áàòàëüîííûå ó÷åíèÿ, à âå÷åðîì ãîòîâèëî øòàá äèâèçèè è ïîëêîâ ê óïðàâëåíèþ âîéñêàìè.  ïîäðàçäåëåíèÿõ, ãäå áû, îíè íå íàõîäèëèñü, ïàðòèéíûå è êîìñîìîëüñêèå îðãàíèçàöèè âî ãëàâå ñ ïîëèòîòäåëîì, ïîñòîÿííî ïðîâîäèëè ïîëèòèêî-âîñïèòàòåëüíóþ ðàáîòó, ãîòîâÿ ëè÷íûé ñîñòàâ ê ïðåäñòîÿùèì áîåâûì äåéñòâèÿì, íå òîëüêî êàê ñòðåëêîâîå ïîäðàçäåëåíèå, íî è êàê äåñàíòíîå ïîäðàçäåëåíèå. Íî íå äîëãî äèâèçèÿ çàíèìàëàñü áîåâîé ïîäãîòîâêîé, 5.02.1943 ã. íà àâòîìàøèíàõ âûñòóïèëà ïî ìàðøðóòó: Äìèòðîâ, Êàëèíèí, Âîëîäàðñêîå è âîøëà â ñîñòàâ 68-é àðìèè Ñåâåðî-Çàïàäíîãî ôðîíòà , ê 15 ôåâðàëÿ 1943 ã. äèâèçèÿ ñîñðåäîòî÷èëàñü â Âîëîäàðñêîì, ñîâåðøèâ ìàðø àâòîòðàíñïîðòîì ïðîòÿæåííîñòüþ 600 êì.
Çàòåì äèâèçèÿ ñîâåðøàåò òÿæåëûé è ñëîæíûé â ïîãîäíûõ óñëîâèÿõ ìàðø ïðîòÿæåííîñòüþ â 350 êì, çà ïåðèîä ìàðøà òðèæäû ôîðñèðóåò ð.Ëîâàòü.  ïåðèîä ñîâåðøåíèÿ ìàðøà 27 ôåâðàëÿ â ðàéîíå ä. Ãðèõíåâî ÷ëåí Âîåííîãî Ñîâåòà 68-é àðìèè ãåíåðàë-ìàéîð Íîâèêîâ âðó÷èë êîìàíäèðó äèâèçèè ãåíåðàëó Èâàíîâó ãâàðäåéñêîå Êðàñíîå Çíàìÿ.
Íàõîäÿñü â ðåçåðâå êîìàíäóþùåãî ôðîíòà, äèâèçèÿ ïðèñòóïèëà ê ñòðîèòåëüñòâó Ëîâàòñêîãî îáîðîíèòåëüíîãî ðóáåæà, 1-é ðóáåæ Ëîâàòü, 2-é Ïîëà, îäíîâðåìåííî ïðîâîäÿòñÿ ó÷åíèÿ áàòàëüîíîâ, øòàáîâ ïîëêîâ è äèâèçèè.
11 àïðåëÿ 1943 ã. äèâèçèÿ ïîëó÷àåò ïðèêàç î ïîäãîòîâêå ê âûõîäó â ðàéîí îáîðîíû è 16.04.43 ã. âûñòóïàåò â ðàéîí Ðàìóøåâî ñ çàäà÷åé, ñ âûõîäîì â ðàéîí ñîñðåäîòî÷åíèÿ, ñ ïîñëåäóþùèì ïåðåõîäîì ê îáîðîíå íà ôðîíòå (èñê.) Ìèõàëêèíî, (èñê.) îòì.21,5, (èñê.) Ïëåøàêîâî. Ñîñðåäîòî÷èâøèñü â ëåñó ñåâåðî-âîñòî÷íåå Ðàìóøåâî, ïðèñòóïèëè ê ñòðîèòåëüñòâó ìîñòà ÷åðåç ð. Ëîâàòü â ïóíêòå Ñòàðî-Ðàìóøåâî-Ðàìóøåâî.
19-é è 30-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûå ñòðåëêîâûå ïîëêè, âûéäÿ â ðàéîí ñîñðåäîòî÷åíèÿ, ãîòîâèëèñü ê ñìåíå îáîðîíÿþùèõñÿ ÷àñòåé.
19-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê èìåë çàäà÷ó îáîðîíÿòü: (èñê.) Ìèõàëêèíî, Ìàë. Ãîðáû, (èñê.) Êóäðîâî, îòì.35,9, ëåñ 1,5 êì, âîñò. ßçâû.
30-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê èìåë çàäà÷ó îáîðîíÿòü Êóäðîâî, îòì.43,9, îòì.29,1, îòì.30,9.
24-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê âòîðîé ýøåëîí ñîçäàåò ïðîòèâîòàíêîâûå ðàéîíû â ãîòîâíîñòè ê êîíòðàòàêàì â íàïðàâëåíèè Ìèõàëêèíî, Êóäðîâî, îòì.43,9.
Äèâèçèÿ ñìåíèëà â îáîðîíå 3 äèâèçèè è 2 áðèãàäû, îáîðîíà áûëà ïîñòðîåíà îñòðîâêàìè íà áîëîòàõ, ïðè òàêîé îáîðîíå, íåëüçÿ áûëî äóìàòü î åå íåïðèñòóïíîñòè. Áûëî ïðèíÿòî ðåøåíèå îáîðîíó ïîñòðîèòü ñèñòåìîé òðàíøåé è õîäîâ ñîîáùåíèé, ñîåäèíèâ îáîðîíó ïîëêîâ òðàíøååé. Òðàíøåþ ðûëè ïî áîëîòèñòîé ìåñòíîñòè, áûë îòäàí ïðèêàç, ïåðåäâèæåíèå ñîâåðøàòü ïî òðàíøåÿì è õîäàì ñîîáùåíèÿ, è ïðèìåðîì áûë ãåíåðàë Èâàíîâ, áûëî íåïðèÿòíî ïåðåäâèãàòüñÿ â âîäå, íî ýòà ìåðà ïîçâîëèëà ñîõðàíèòü ìíîãèå æèçíè.
Ñòðîèòåëüñòâî òðàíøåé âåëè èç ëåñîìàòåðèàëà, äåëàÿ êàê áû äâîéíîé çàáîð â ðîñò ÷åëîâåêà, ïðîìåæóòêè ìåæäó çàáîðàìè çàáèâàëè çåìëåé, òîðôîì, êàìíÿìè. Íå áûëî äîðîãè, òîëüêî "êóêóðóçíèê" ïîä îãíåì íåìöåâ ñáðàñûâàë ìåøêè ñ ñóõàðÿìè (Ñ.Ï.Ñàëåõ, âåòåðàí ÂÎÂ, àâòîìàò÷èê 24-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà, ãàçåòà "Âîñòî÷íî-Ñèáèðñêàÿ ÏÐÀÂÄÀ").
Îáîðîíà íàøà áûëà àêòèâíîé, ãèòëåðîâöû íå çíàëè ïîêîÿ íè äíåì, íè íî÷üþ, íà îõîòó âûøëè íàøè ñíàéïåðû, êîòîðûå çàñòàâèëè ìîë÷àòü ôàøèñòñêèå ïóëåìåòû, åãî ñíàéïåðîâ òåïåðü ìû çàñòàâèëè ñïðÿòàòüñÿ â òðàíøåþ. Ñ 10 ìàÿ 1943 ã. 10-ÿ ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíàÿ äèâèçèÿ âîøëà â ïîä÷èíåíèå 12 ãâ. ñòðåëêîâîãî êîðïóñà 34-é àðìèè. Çà ïåðèîä 3-õ ìåñÿöåâ íàøèìè ñíàéïåðàìè óáèòî ôàøèñòîâ äî 508 ÷åëîâåê. Ëó÷øèå ñíàéïåðû: ñåðæàíòû Ìàíóéëîâ, Ìèíàåâ, Áåñïàëîâ, Ñîêîëîâ, Ìèêîâ è äðóãèå èìåëè íà ñâîåì ñ÷åòó ïî 20-28 óáèòûõ ãèòëåðîâöåâ.
Íàõîäÿñü â îáîðîíå, äèâèçèåé îðãàíèçîâûâàëîñü ïðîâåäåíèå ðàçâåäêè áîåì è â ðÿäå ñëó÷àåâ íå áåçóñïåøíî, äèâèçèîííûå ðàçâåä÷èêè íåîäíîêðàòíî áðàëè ÿçûêà, óñïåõè ðàçâåä÷èêîâ áûëè, áëàãîäàðÿ èõ êîìàíäèðó, ëåéòåíàíòó Ëåáåäåâó.
Âîò ÷òî îá ýòîì ðàññêàçûâàåò Á.Ê.Ñàòàðîâ, âåòåðàí ÂÎÂ, àâòîìàò÷èê 19 ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà: íà Ñåâåðî-Çàïàäíîì ôðîíòå ìíå ïðèõîäèëîñü áûâàòü â áîåâîì îõðàíåíèè ãðóïïû çàõâàòà. Ðàçâåä÷èêè õîäèëè ê íåìöàì çà ÿçûêîì, à ìû èõ ïðèêðûâàëè. Ïðè èõ îòõîäå êðåïêî äîñòàâàëîñü è íàì. Èç ïÿòè âûõîäîâ ãðóïïû òîëüêî â îäíîé ðàçâåä÷èêè ñìîãëè ïðèâåñòè îáåð-åôðåéòîðà. Íåìöû áûëè åùå ñèëüíû, âçÿòü ÿçûêà áûëî íåïðîñòî. "Îáåð" æå îêàçàëñÿ âàæíîé ïåðñîíîé, èìåë íàãðàäó "Æåëåçíûé êðåñò". Õîäèëè ìû è â ðàçâåäêó áîåì. Ïîìíþ, ïîòåðè áûëè áîëüøèå, îäíàæäû íàñ óøëî 72 ÷åëîâåêà, à âåðíóëîñü òîëüêî 28.
Àðòèëëåðèñòû 5-ãî ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíîãî àðòïîëêà îðãàíèçîâàëè õîðîøóþ ñèñòåìó íàáëþäåíèÿ, ñâîåâðåìåííî îáíàðóæèâàëè è ïîäàâëÿëè îãíåâûå òî÷êè ïðîòèâíèêà.
Òàê, çà ïåðèîä äåéñòâèÿ â îáîðîíå, àðòèëëåðèÿ íàíåñëà îùóòèìûå ïîòåðè ïðîòèâíèêó: ïîäàâëåíî äî 30 ÄÇÎÒîâ, äî 30 àðò. è ìèíîìåòíûõ áàòàðåé, âûâåäåíî èç ñòðîÿ îãíåì àðòèëëåðèè è ìèíîìåòîâ äî 600 ãèòëåðîâöåâ.
Øòàá äèâèçèè è ïîëêîâ îðãàíèçîâûâàëè áîåâóþ ïîäãîòîâêó, ñ ðîòàìè áûëè ïðîâåäåíû ó÷åíèÿ ñ áîåâîé ñòðåëüáîé è ïðåäîñòàâëåíà âîçìîæíîñòü îòäûõà ñîëäàòàì è îôèöåðàì.
 õîäå áîåâ ðîñëî âîåííîå ìàñòåðñòâî îôèöåðñêîãî ñîñòàâà, òàêèõ êàê ìàéîð ßöåíêî, êàïèòàí Ïàâëîâñêèé, ñòàðøèé ëåéòåíàíò Ñåðåäèí, ñòàðøèé ëåéòåíàíò Ìàëûøåâ, êàïèòàí Àíòîøèí, Äåì÷åíêî è äðóãèõ.
20.05.43 ã. áîéöû è îôèöåðû 19-ãî è 24-ãî ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ñòðåëêîâîãî ïîëêà íàáëþäàëè, êàê íàø "Èë-2" â ðàéîíå Îæåäîâî óíè÷òîæèë àýðîñòàò ïðîòèâíèêà, ïî ñàìîëåòó áûë ñîñðåäîòî÷åí îãîíü èç âñåõ âèäîâ îðóæèÿ, âíåçàïíî â ðàéîíå ïîÿâèëñÿ "Ôîêêå-âóëüô", åìó óäàëîñü ïîäáèòü íàø ñàìîëåò, íî ëåò÷èêè êàïèòàí Íàãîðíûé è ëåéòåíàíò Çàðóáèí áóäó÷è ðàíåíûìè, óñïåøíî ïîñàäèëè ñàìîëåò â íàøåé îáîðîíå â ðàéîíå ßçâû. Èì áûëà íåìåäëåííî îêàçàíà ìåäèöèíñêàÿ ïîìîùü.
Çà êîðîòêèé ñðîê, íàõîäÿñü â îáîðîíå, äèâèçèÿ íàíåñëà âðàãó îùóòèìûé óðîí, âûâåëà èç ñòðîÿ 8-þ ëåãêóþ ïåõîòíóþ äèâèçèþ äóáîâîãî ëèñòà (ïðèì. óòî÷íèòü íàçâàíèå äèâèçèè!).
Ìû íåîäíîêðàòíî ïîëó÷àëè ëèñòîâêè, â êîòîðûõ ãèòëåðîâöû ïîñûëàëè óãðîçû: "Ñòàëèíñêèå ãîëîâîðåçû, ïîìíèòå, ñòðàøíûå ìóêè æäóò âàñ".
Ïîòåðè âðàãà çà ïåðèîä íàõîæäåíèÿ â îáîðîíå ñîñòàâèëè: óáèòûìè 2.861, ðàññåÿíî äî 1500 ÷åëîâåê, óíè÷òîæåíî: ïóëåìåòîâ - 57, êóõîíü -2, ïîâîçîê - 16, àðò. áàòàðåé - 2, ÄÇÎÒîâ - 47, ìèíîìåòíûõ áàòàðåé - 7, áëèíäàæåé - 69, îòä. îðóäèé - 4, ñêëàäîâ áîåïðèïàñîâ - 2, ïðîäîâîëüñòâåííûõ - 2, ÍÏ - 8, àâòîìàøèíû - 16.
22 èþíÿ 1943 ã. äèâèçèÿ ñäàåò îáîðîíó è íà÷èíàåò ïîäãîòîâêó ê íàñòóïàòåëüíûì áîÿì þæíåå ã. Ñòàðàÿ Ðóññà, ïðîâîäÿ áàòàëüîííûå ó÷åíèÿ.
17 àâãóñòà äèâèçèÿ ñîñðåäîòî÷èëàñü â èñõîäíîì ðàéîíå, à â 18 àâãóñòà íà÷àëîñü íàñòóïëåíèå Ñåâåðî-Çàïàäíîãî ôðîíòà íà Ñòàðóþ Ðóññó.
Äèâèçèÿ íàõîäèëàñü âî âòîðîì ýøåëîíå, èìåëà çàäà÷ó â ãîòîâíîñòè è ðàçâèòü óñïåõ 1-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíîé äèâèçèè è 26-é ñòðåëêîâîé äèâèçèè. Ê 16.30 áûë ââåäåí â áîé èç-çà ëåâîãî ôëàíãà 1 ãâ. âää - 19 ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê ñ çàäà÷åé îâëàäåòü Äåðåâêîâî, â õîäå êîíòðíàñòóïëåíèÿ ïîëê áûë êîíòðàòàêîâàí ïåõîòîé è òàíêàìè.
Êîíòðàòàêà áûëà îòáèòà, ïðîòèâíèê ïîíåñ áîëüøèå ïîòåðè. Ê èñõîäó äíÿ 1-é áàòàëüîí ïîëêà îâëàäåë Äåðåâêîâî, íî áûë êîíòðàòàêîâàí è, îòîéäÿ, çàêðåïèëñÿ ó âîñò. äîðîãè.
24-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê, íàñòóïàÿ íà ×èðèêîâî, âñòðåòèë ñèëüíîå îãíåâîå ñîïðîòèâëåíèå, çàêðåïèëñÿ ó âîñò. äîðîãè ×èðèêîâî.
30-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê - 2-é ýøåëîí äèâèçèè.
 òå÷åíèå 19 àâãóñòà äèâèçèÿ âåëà áîé ïî îâëàäåíèþ ×èðèêîâî, Äåðåíêîâî, óñïåõà íå èìåëà, ïðîòèâíèê îêàçàë ñèëüíîå îãíåâîå ñîïðîòèâëåíèå.
20 è 21 àâãóñòà äèâèçèÿ ïðîèçâîäèò ïåðåãðóïïèðîâêó è ïîïîëíåíèå ëè÷íûì ñîñòàâîì ÷àñòåé, ïîäòÿíóòà ïîëêîâàÿ àðòèëëåðèÿ íà ïðÿìóþ íàâîäêó. 19-é è 24-é ïîëêè óñèëèâàþòñÿ èíæåíåðíûìè áàòàëüîíàìè èç ÷èñëà 161-ãî èíæåíåðíîãî ïîëêà.
Ïîñëå 30 ìèíóòíîé àðòïîäãîòîâêè â 16.00 22.08.43 ã. 24-é ïîëê àòàêîâàë ×èðèêîâî, â õîäå áîÿ ïîëê áûë êîíòðàòàêîâàí ïðîòèâíèêîì ñèëîþ äî áàòàëüîíà ïåõîòû ïðè ïîääåðæêå 5 òàíêîâ, ïîäðàçäåëåíèÿ ïîëêà âåëè óïîðíûé áîé íà âîñòî÷íîé îêðàèíå ×èðèêîâî. Îòîéäÿ â èñõîäíîå ïîëîæåíèå, îí â òå÷åíèå äíÿ îòðàçèë 11 êîíòðàòàê ïðîòèâíèêà, óíè÷òîæèë 2 òàíêà è íàíåñ áîëüøîé óðîí æèâîé ñèëå.
Àòàêà 19-ãî ïîëêà íà Äåðåâêîâî áûëà âñòðå÷åíà ñèëüíûì àðòìèíîìåòíûì îãíåì èç Ãëóøèöû, Ïåíà è îãíåì "Ôåðäèíàíäîâ", îäíîâðåìåííî êîíòðàòàêîâàí ïåõîòîé äî 150 ÷åëîâåê ïðè ïîääåðæêå òàíêîâ.
Íåìöû èñïîëüçîâàëè â áîÿõ äàæå íàøè òàíêè Ò-34 (íà áàøíÿõ áûëè íàðèñîâàíû êðåñòû), âèäèìî, çàõâà÷åííûå â ïðåäûäóùèõ áîÿõ (ñâèäåòåëüñòâî íà÷àëüíèêà ðàçâåäêè 10-é ãâ. âää Êîðîáêîâà À.À.).
Ââåäåííûé 30-é ïîëê äëÿ ðàçâèòèÿ óñïåõà 19-ãî ïîëêà óñïåõà íå èìåë.
65-é òàíêîâûé ïîëê, êîòîðûé äîëæåí áûë ïîääåðæàòü íàñòóïëåíèå ïîëêîâ, íå ñìîã ïðåîäîëåòü ñèëüíî çàáîëî÷åííûé ðàéîí è íå îêàçàë ïîìîùè íàñòóïàþùèì ïîëêàì.
 òå÷åíèå ïîñëåäóþùèõ ñóòîê ïîëêè ïðîäîëæàëè âåñòè áîé ïî óëó÷øåíèþ ñâîèõ ðóáåæåé, îòðàæàÿ êîíòðàòàêè ïðîòèâíèêà.
24.08.43 ã. ÷àñòÿì äèâèçèè áûë îòäàí ïðèêàç, ïðî÷íî îáîðîíÿòü çàíèìàåìûé ðóáåæ. 24-ìó ïîëêó 300 ì âîñò. ×èðèêîâî, 19-é ïîëê 600 ì âîñò. Äåðåâêîâî, 30-é ïîëê, â ñòûêå ìåæäó 24-ì è 19-ì ïîëêàìè îñåäëàë øîññåéíóþ äîðîãó Ñòàðàÿ Ðóññà - Ðàìóøåâî.
Ïîñëåäóþùèå äíè ïîëêè ïðîäîëæàëè óñîâåðøåíñòâîâàòü çàíèìàåìûé ðóáåæ â èíæåíåðíîì îòíîøåíèè, îòðàæàÿ êîíòðàòàêè.
2.00 26 àâãóñòà 1943 ã. äèâèçèÿ ñäàëà çàíèìàåìûé ðóáåæ îáîðîíû è íà÷àëà ñîñðåäîòà÷èâàòüñÿ íà ñòàíöèè Ïàðôèíî.
 áîÿõ çà Ñòàðóþ Ðóññó îòäàëè ñâîþ æèçíü íàøè çàìå÷àòåëüíûå, áîåâûå òîâàðèùè: ïîëêîâíèê Äüÿ÷åíêî, ìàéîð ßöåíêî, êàïèòàíû Ìàçèòîâ, Àíòîøèí, ñò. ëåéòåíàíò Áåðåñíåâ, ëåéòåíàíò Ïîïîâ è ìíîãèå äðóãèå.
 õîäå íàñòóïëåíèÿ äèâèçèè óäàëîñü ïðåîäîëåòü çàáîëî÷åííóþ ìåñòíîñòü, ïðîðâàòü îáîðîíó ïðîòèâíèêà, ñîñòîÿùóþ èç äâóõ âûñîêî íàñûïàííûõ òðàíøåé ñ æåëåçîáåòîííûìè îãíåâûìè òî÷êàìè.
Ãèòëåðîâöåâ ïðèõîäèëîñü âûêóðèâàòü èç îêîïîâ ãðàíàòîé è øòûêîì, ýòî ïðîèçîøëî ïîòîìó, ÷òî â õîäå àðòïîäãîòîâêè îãíåâûå òî÷êè íå áûëè ïîäàâëåíû, íå áûëà âûäâèíóòà íà ïðÿìóþ íàâîäêó àðòèëëåðèÿ äëÿ ðàçðóøåíèÿ íàñûïåé.
 õîäå áîÿ, ïîñëå ïðîðûâà îáîðîíû, ïîëêîâàÿ àðòèëëåðèÿ îòñòàâàëà, òàê êàê ðàñ÷åòû ïðîäåëûâàëè ïðîõîäû â íàñûïè è òàùèëè îðóäèÿ íà ðóêàõ ïî çàáîëî÷åííîé ìåñòíîñòè. Òàíêè òàêæå íå ìîãëè ïîääåðæàòü íàñòóïàþùèå ïîëêè, îíè çàñòðÿëè â áîëîòå. Òàêîâà ïðè÷èíà íåóäà÷è â âûïîëíåíèè çàäà÷è ïîëêàìè ïî çàõâàòó ×èðèêîâî, Äåðåâêîâî.
Âîò êàê îõàðàêòåðèçîâàë òå ñîáûòèÿ ïîìîùíèê íà÷àëüíèêà øòàáà 24-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà Â.Íèêèôîðîâñêèé: "Îáåñêðîâëåííàÿ è èçìîòàííàÿ âñåãî çà íåäåëþ áåçäàðíîãî íàñòóïëåíèÿ ïîä Ñòàðîé Ðóññîé 10-ÿ âää áûëà âûâåäåíà èç áîÿ è ïåðåäèñëîöèðîâàíà ïî æåëåçíîé äîðîãå ïîä Õàðüêîâ" ×èñëåííûé ñîñòàâ äèâèçèè ïîñëå âûâîäà èç áîåâ Íèêèôîðîâñêèé ïðèâîäèò êàê 3469 ÷åëîâåê. Ìîæíî ñäåëàòü âûâîä î òîì, ÷òî ïîòåðè áûëè çíà÷èòåëüíûìè.
Çà ïåðèîä áîåâûõ äåéñòâèé íà Ñåâåðî-Çàïàäíîì ôðîíòå äèâèçèÿ íàíåñëà óðîí âðàãó â æèâîé ñèëå è òåõíèêå, òîëüêî óíè÷òîæåíî:
îôèöåðîâ è ñîëäàò - 4562
òàíêîâ - 6
îðóäèé ðàçíûõ êàëèáðîâ - 19
ñò. ïóëåìåòîâ - 43
ìèíîìåòîâ - 37
àâòîìàøèí - 16
ÄÇÎÒîâ - 47
Áëèíäàæåé - 69
 ñîîòâåòñòâèè ñ äèðåêòèâîé Ãåíåðàëüíîãî Øòàáà îò 24.08.43 ã. äèâèçèÿ âûõîäèò èç ñîñòàâà 12-ãî ãâ. ñòðåëêîâîãî êîðïóñà, 34-é àðìèè Ñåâåðî-Çàïàäíîãî ôðîíòà è âõîäèò â ñîñòàâ 82-ãî ñòðåëêîâîãî êîðïóñà 37-é àðìèè. Êîìàíäèð êîðïóñà ãåíåðàë-ìàéîð Êóçíåöîâ, êîìàíäóþùèé àðìèåé ãåíåðàë-ëåéòåíàíò Øàðîõèí Ì.Í.
Ê 27.08.43 ã. äèâèçèÿ ñîñðåäîòî÷èëàñü íà ñò. Ïàðôèíî, à â 19.00 óáûâàåò 19-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê ïîä ãîðîä Õàðüêîâ, çà äâà äíÿ áûëî îòïðàâëåíî ñî ñò. Ïàðôèíî 7 æåëåçíîäîðîæíûõ ýøåëîíîâ.
Ïåðâûé ýøåëîí 19 ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâîãî ïîëêà ïðèáûë íà ñò. Ñëàòèíî 3.09.43 ã., â ýòîò äåíü ïîä Õàðüêîâ ïðèáûâàåò åùå òðè ýøåëîíà.
6.09.43 ã. âñÿ äèâèçèÿ ïðèáûëà è ñîñðåäîòî÷èëàñü:
19-é ïîëê â ðàéîíå Êóðàæàíêà âîñò. Õàðüêîâà
24-é ïîëê Ñåìåíîâêà ñåâ. Õàðüêîâà
30-é ïîëê â ëåñó ñåâ. Õàðüêîâà
5-é ãâ. àðòïîëê ñâõ. Ñåâ. Êóðàæàíêè
Øòàäèâ - Ìàë. Äàíèëîâêà, óïðàâëåíèå äèâèçèè, ÌÑÁ, ñàïåðíûé áàòàëüîí - ëåñ ñåâ. Ìàë. Äàíèëîâêà, òûëû - Êàðàâàí.
Ñ 3.09.43 ã. ïî 17.09.43 ã. ÷àñòè äèâèçèè äîóêîìïëåêòîâûâàþòñÿ: ëè÷íûì ñîñòàâîì (ïîïîëíåíèå ñîñòàâèëî 2299 ÷åëîâåê - äàííûå Â.Íèêèôîðîâñêîãî), àðòèëëåðèåé, âîîðóæåíèåì, áîåïðèïàñàìè, ïîëó÷àåì íîâûå àâòîìàøèíû.
Îäíîâðåìåííî âåäÿ äîóêîìïëåêòîâàíèå, â ïîäðàçäåëåíèÿõ ïðîâîäèòñÿ ñêîëà÷èâàíèå âçâîäîâ, ðîò, äåëàÿ îñíîâíîé óïîð íà îáó÷åíèè ëè÷íîãî ñîñòàâà ôîðñèðîâàíèþ âîäíîé ïðåãðàäû.
17 ñåíòÿáðÿ äèâèçèÿ âûñòóïàåò íà ìàðø ê ðåêå Äíåïð. Ìàðø ïðîõîäèë â ñëîæíûõ ïîãîäíûõ óñëîâèÿõ, â ðàñïóòèöó; ëèïêàÿ òÿæåëàÿ ãðÿçü, äâèæåíèå äíåì è íî÷üþ, ñèëüíî ñêàçàëîñü íà ìîëîäîì ïîïîëíåíèè, íà ìàëü÷èøêàõ, êîòîðûì áûëî 18-19 ëåò.
Ñ îðóæèåì è áîåïðèïàñàìè íà ñåáå äåñàíòíèêè ïðåîäîëåâàëè äî 50 êì â ñóòêè (Â.Íèêèôîðîâñêèé).
Íî íè÷òî íå ìîãëî îñòàíîâèòü íàñ, ìû çíàëè, ÷òî òàì çà ðåêîé æäóò íàñ îòöû, ìàòåðè, áðàòüÿ, ñåñòðû, òîìÿùèåñÿ â ôàøèñòñêîé íåâîëå.
29 ñåíòÿáðÿ äèâèçèÿ ñîñðåäîòî÷èëàñü â ðàéîíå Ïðîñÿíèêîâêà, Áðà÷êîâêà è ïðèñòóïèëà ê ïîäãîòîâêå ê ôîðñèðîâàíèþ ðåêè Äíåïð, ñðåäè ñîëäàò, ñåðæàíòîâ, îôèöåðîâ öàðèë âûñîêèé áîåâîé äóõ, ýòî òðóäíî ïåðåäàòü ñëîâàìè, â ïîäãîòîâêå ê ïåðåïðàâå íàì ìíîãî ïîìîãëî íàñåëåíèå Ïåðåâîëî÷íîé.
Ïåðåä äèâèçèåé êîìàíäóþùèé 37 àðìèè ãåíåðàë-ëåéòåíàíò Øàðîõèí Ì.Í. ïîñòàâèë çàäà÷ó â íî÷ü ñ 30 ñåíòÿáðÿ íà 1 îêòÿáðÿ ïåðåïðàâèòüñÿ ÷åðåç Äíåïð â ðàéîíå Ïåðåâîëî÷íàÿ Âåðõíåäíåïðîâñêîãî ðàéîíà è îâëàäåòü Ìèøóðèíûì Ðîãîì, Äíåïðîâîêàìåíêîé Âåðõíåäíåïðîâñêîãî ðàéîíà, ãäå çàíÿòü îáîðîíó ñ öåëüþ îáåñïå÷åíèÿ ëåâîãî ôëàíãà àðìèè îò êîíòðàòàê ïåõîòû è òàíêîâ ïðîòèâíèêà.
Âîò êàêèå èíòåðåñíûå ôàêòû èç âîñïîìèíàíèé ó÷àñòíèêîâ òåõ ñîáûòèé óäàëîñü íàéòè.
Âñïîìèíàåò êîìàíäèð 24-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà 10-é ãâ. âää Æåðåáöîâ Ìèõàèë ßêîâëåâè÷: " òî âðåìÿ ÿ áûë çàìåñòèòåëåì êîìàíäèðà ïîëêà. À êîìàíäèðîì ïðèåõàë ïîäïîëêîâíèê Ïóòàõèí. È ñ õîäó ðàñïîðÿäèëñÿ: "Íåìåäëåííî ôîðñèðîâàòü Äíåïð". ß âîçìóòèëñÿ: ðåêà øèðèíîé â âîñåìüñîò ìåòðîâ ñ òå÷åíèåì ìåòð â ñåêóíäó! À îí ìíå: "Èäèòå â òûë è òàì óïðàâëÿéòå âîéñêàìè. ß àêàäåìèþ îêîí÷èë". Ïóñòèëè â âîäó ïåðâûé áàòàëüîí â ïîëíîì ñîñòàâå. Êòî óìåë ïëàâàòü, êòî íå óìåë... Ñëîâîì, èç ñåìèñîò ÷åëîâåê îñòàëîñü òîëüêî òðèíàäöàòü.
Ïî ñëîâàì âåòåðàíà, "ãîðÿ÷åãî" ïîäïîëêîâíèêà Ïóòàõèíà â òîò æå äåíü àðåñòîâàëè "îñîáèñòû". Ôîðñèðîâàòü Äíåïð îòïðàâèëèñü òîëüêî äîáðîâîëüöû, óìåþùèå ïëàâàòü.
Íàáðàëîñü òàêèõ 43 ÷åëîâåêà. Îäåòûì ïëûòü òÿæåëî, ìû ðàçäåëèñü è âäîáàâîê îáðåçàëè êàëüñîíû - âñå ëåã÷å áóäåò. Ñîîðóäèëè ïëîòèêè ïîä ïóëåìåò, ñíàðÿäû. Ïîïëûëè íî÷üþ".
 âîåííî-èñòîðè÷åñêîé ëèòåðàòóðå óïîìèíàíèé îá ýòîì ýïèçîäå íàéòè íå óäàëîñü.
Èç âîñïîìèíàíèé ïîìîùíèêà íà÷àëüíèêà øòàáà 24-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà Â.Íèêèôîðîâñêîãî: "Íà Ñåâåðî-Çàïàäíîì ôðîíòå ó íàñ ïîêàçàë ñåáÿ ëó÷øèì 30-é ïîëê ìàéîðà Ïøåíè÷íîãî, à â íåì - áàòàëüîí Ìàðòóñåíêî. Êîìàíäèð äèâèçèè Èâàíîâ ðåøèë ñíà÷àëà ïåðåáðîñèòü ÷åðåç Äíåïð îäèí áàòàëüîí Ìàðòóñåíêî è îòäàë îá ýòîì ïðèêàç".
Âîò ÷òî íàïèñàë îá ýòîì â ñâîåé êíèãå "Äíè áîåâûå" êîìàíäèð 82-ãî ñòðåëêîâîãî êîðïóñà (êóäà âõîäèëà 10 âää) Êóçíåöîâ Ï.Ã.: "Èç 10-é ãâàðäåéñêîé âîçäóøíî-äåñàíòíîé äèâèçèè áûë âçÿò 30-é âîçäóøíî-äåñàíòíûé ïîëê ïîäïîëêîâíèêà Ïøåíè÷íîãî.  áîÿõ íà Ñåâåðî-Çàïàäíîì ôðîíòå Ïøåíè÷íûé ïîêàçàë ñåáÿ âîëåâûì è èíèöèàòèâíûì êîìàíäèðîì, à ïîëê åãî ãåíåðàë Èâàíîâ ñ÷èòàë ëó÷øèì â äèâèçèè. Íàèáîëåå ïîäãîòîâëåííûì áàòàëüîíîì â ïîëêó ñ÷èòàëñÿ òðåòèé êàïèòàíà Ïåðåâåðñòîâà. Êîìáàò èìåë áîëüøîé áîåâîé îïûò, áûë äâàæäû ðàíåí è çà îòëè÷èÿ íàãðàæäåí äâóìÿ îðäåíàìè. Ýòîò áàòàëüîí è áûëî ðåøåíî ïåðåïðàâèòü ïåðâûì". ßâíàÿ íå ñîñòûêîâêà ôàêòîâ: ó Íèêèôîðîâñêîãî ïåðâûì ïåðåïðàâëÿåòñÿ áàòàëüîí Ìàðòóñåíêî, ó Êóçíåöîâà - Ïåðåâåðñòîâà. Êñòàòè, â ìåìóàðàõ Êóçíåöîâà î ãèáåëè áàòàëüîíà 24-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà ïî âèíå Ïóòàõèíà íè ñëîâà.
Ñ ïîëó÷åíèåì çàäà÷è ïîëèòîòäåë, íà÷àëüíèê îòäåëà ïîëêîâíèê Âîðîíöîâ, êîìàíäèðû-ïîëèòðàáîòíèêè âåëè àêòèâíóþ ïàðòèéíî-ïîëèòè÷åñêóþ ðàáîòó, íàïðàâëåííóþ íà óñïåøíîå âûïîëíåíèå áîåâîãî ïðèêàçà.  ïîäðàçäåëåíèÿõ íà ïàðòèéíûõ è êîìñîìîëüñêèõ ñîáðàíèÿõ áûëè îáñóæäåíû ïðåäñòîÿùèå çàäà÷è êîììóíèñòîâ è êîìñîìîëüöåâ.
 ïåðèîä ñ 30 ñåíòÿáðÿ ïî 2 ñåíòÿáðÿ 69 ÷ëåíîâ ÂËÊÑÌ áûëè ïðèíÿòû êàíäèäàòàìè â ÷ëåíû ïàðòèè, à 94 â ÷ëåíû ÂËÊÑÌ. Âîò ÷òî ïèñàë êîìñîðã 1-é ìèíîìåòíîé ðîòû19-ãî ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ñòðåëêîâîãî ïîëêà Øèøêèí: "Õî÷ó èäòè â áîé ÷ëåíîì áîëüøåâèñòñêîé ïàðòèè. Æèçíè íå ïîæàëåþ äëÿ ïîëíîé ïîáåäû íàä âðàãîì". Òàêèõ çàÿâëåíèé ìíîãî.
Ìåðîïðèÿòèÿ, ïðîâîäèìûå êîìàíäèðàìè, ïîëèòðàáîòíèêàìè, ïàðòèéíûìè è êîìñîìîëüñêèìè îðãàíèçàöèÿìè, åùå áîëåå ïîâûñèëè áîåâîé äóõ ñîëäàò è îôèöåðîâ. Ïåðâîìó, êîìó âûïàëà ÷åñòü ôîðñèðîâàíèÿ, ïðèøëàñü íà äîëþ 30-ãî ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ñòðåëêîâîãî ïîëêà, óñèëåííîãî áàòàðååé è âçâîäîì ÏÒÐ 9 ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíîãî èñòðåáèòåëüíî-ïðîòèâîòàíêîâîãî äèâèçèîíà, êîìàíäèð ïîäïîëêîâíèê Ïøåíè÷íûé À.Å., ýòîò ïîëê ñ÷èòàëñÿ ëó÷øèì â äèâèçèè. Ïðîòèâíèê çíàë î ãîòîâÿùåéñÿ ïåðåïðàâå, âñþ íî÷ü îí âåë àðòèëëåðèéñêèé îãîíü, ÷åðåç 10-15 ìèíóò ïðîèçâîäÿ îãíåâûå íàëåòû.
Âìåñòå ñ ïîëêîì íàõîäèëñÿ ðàçâåäâçîä 11-é ãâ. îòäåëüíîé ðàçâåäðîòû ( ñâèäåòåëüñòâî íà÷àëüíèêà ðàçâåäêè Êîðîáêîâà À.À.). Ôîðñèðîâàëè â ëåäÿíîé âîäå, íà ïîäðó÷íûõ ñðåäñòâàõ. Ìèøóðèí Ðîã àòàêîâàëè ñ õîäó, â æåñòîêîé ðóêîïàøíîé âûáèâàëè íåìöåâ èç ñåëà. Âíåçàïíîñòü ôîðñèðîâàíèÿ áûëà ñîõðàíåíà, è óæå ê ðàññâåòó 1 îêòÿáðÿ ïîëê îâëàäåë ñåâåðíîé îêðàèíîé Ìèøóðèí Ðîã, à â 6 ÷àñîâ óòðà 12 òàíêîâ è çíà÷èòåëüíûå ñèëû ïåõîòû ïðîòèâíèêà ïðîðâàëèñü þæíåå Ìèøóðèíà Ðîãà.
Êîìàíäèð äèâèçèè ïðèíÿë ðåøåíèå 30-ì ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûì ïîëêîì è 313-ì ñòðåëêîâûì ïîëêîì 110-é ñòðåëêîâîé äèâèçèè óíè÷òîæèòü ïðîðâàâøèåñÿ òàíêè è ïåõîòó. Äèâèçèîííàÿ àðòèëëåðèÿ, íàõîäÿñü íà ëåâîì áåðåãó, ïîääåðæèâàÿ íàñòóïëåíèå ïîëêîâ, íàíåñëà óäàð ïî òàíêàì è ïåõîòå, à çàòåì ïîÿâèâøàÿñÿ ýñêàäðèëüÿ øòóðìîâèêîâ íà÷àëà îáðàáàòûâàòü áîåâûå ïîðÿäêè, íàíåñÿ íåìöó çíà÷èòåëüíûé óðîí.
 ðåçóëüòàòå àòàêè íàøèõ ïîëêîâ, ïðîðâàâøèåñÿ ïîäðàçäåëåíèÿ ïðîòèâíèêà áûëè óíè÷òîæåíû è ê âå÷åðó íàøè ÷àñòè îâëàäåëè þãî-âîñòî÷íîé îêðàèíîé Ìèøóðèí Ðîã Âåðõíåäíåïðîâñêîãî ðàéîíà.
 òî âðåìÿ êàê 30-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ïîëê âåë óïîðíûé áîé çà óäåðæàíèå è ðàñøèðåíèå ïëàöäàðìà, ÷àñòè äèâèçèè, íåñìîòðÿ íà íàëåòû àâèàöèè ïðîòèâíèêà, ïðîäîëæàëè ïåðåïðàâó è ðàñøèðåíèå ïëàöäàðìà â íàïðàâëåíèè Êàëóæèíî - Äíåïðîâîêàìåíêà. Ê óòðó 3 îêòÿáðÿ âñÿ äèâèçèÿ çà èñêëþ÷åíèåì àðòèëëåðèè ïåðåïðàâèëàñü íà ïðàâûé áåðåã Äíåïðà.
Ñ 1 ïî 7 îêòÿáðÿ äèâèçèÿ âåäåò óïîðíûå, îæåñòî÷åííûå è êðîâîïðîëèòíûå íàñòóïàòåëüíûå áîè, ðàñøèðÿÿ, óãëóáëÿÿ è óêðåïëÿÿ Äíåïðîâñêèé ïëàöäàðì. Åæåäíåâíî îòáèâàåò ïî 4-5 ÿðîñòíûõ êîíòðàòàê âðàæåñêîé ïåõîòû, ïîääåðæàííîé òàíêàìè, ñàìîõîäíûìè îðóäèÿìè è àðòèëëåðèåé. Ïî÷òè åæåäíåâíî ôàøèñòñêàÿ àâèàöèÿ áîìáèëà áîåâûå ïîðÿäêè ïîëêîâ, äåëàÿ ïî 60-150 ñàìîëåòîâûëåòîâ â äåíü.
8 îêòÿáðÿ äèâèçèÿ âåäåò íî÷íûå, áîåâûå äåéñòâèÿ è îâëàäåâàåò ñåâåðíîé îêðàèíîé Àííîâêè è òðåìÿ êóðãàíàìè + 1,5 è âûõîäèò íà äîðîãó Àííîâêà - Áîðîäàåâêà.
Îáîðîíà 24-ãî è 30-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíûõ ñòðåëêîâûõ ïîëêîâ áûëà àòàêîâàíà 60 òàíêàìè, 20 ñàìîõîäíûìè îðóäèÿìè è ïîëêîì ïåõîòû.
Êóçíåöîâ "Äíè áîåâûå": íàèáîëåå íàïðÿæåííûå áîè ðàçãîðåëèñü 7-9 îêòÿáðÿ. Äâà äíÿ ïîäðÿä ïðåäïðèíèìàë ïðîòèâíèê ÿðîñòíûå êîíòðàòàêè, ñòðåìÿñü âîññòàíîâèòü óòðà÷åííîå ïîëîæåíèå. Êîìàíäèð 24-ãî ïîëêà ïîäïîëêîâíèê Äâîðíèêîâ, îêðóæåííûé íà ñâîåì ÍÏ òàíêàìè ïðîòèâíèêà, äâàæäû âûçûâàë îãîíü íà ñåáÿ. Çàìåñòèòåëü êîìàíäèðà ïîëêà ïî ïîëèòè÷åñêîé ÷àñòè êàïèòàí Øàïêèí ñ âîçãëàñàìè "Çà ïàðòèþ, çà Ðîäèíó, çà Ñîâåòñêóþ Óêðàèíó, âïåðåä!" íåîäíîêðàòíî áðîñàëñÿ íà âðàãà â àòàêó è óâëåêàë çà ñîáîé ëè÷íûé ñîñòàâ ïîëêà.
Ñòîéêîñòü è âûäåðæêó ïðè îòðàæåíèè êîíòðàòàê ïîêàçàëè ãâàðäåéöû ñòðåëêîâûõ áàòàëüîíîâ êàïèòàíà Ïîðòíîãî è êàïèòàíà Ëèòâèíîâà. Áðîíåáîéùèêè ñåðæàíò Àøàðàõìåòîâ è ãâàðäèè ðÿäîâîé Åðøîâ ïîäáèëè èç ïðîòèâîòàíêîâûõ ðóæåé ïî òðè òàíêà. Âçâîä ïðîòèâîòàíêîâûõ îðóäèé îôèöåðà Óòêèíà âûâåë èç ñòðîÿ 15 âðàæåñêèõ òàíêîâ. Òðè êóðãàíà + 1,5 íåîäíîêðàòíî äíåì çàíèìàëèñü òàíêàìè ïðîòèâíèêà, íî íî÷üþ ïîäðàçäåëåíèÿ 30 ïîëêà âíåçàïíûìè àòàêàìè âîññòàíàâëèâàëè ïîëîæåíèå.
8 îêòÿáðÿ 3 áàòàëüîí 19-ãî ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ñòðåëêîâîãî ïîëêà ïîä êîìàíäîâàíèåì ãâ. êàïèòàíà Ïàâëîâñêîãî âåë óïîðíûé áîé â ðàéîíå âûñîò + 2,0 è + 1,5 , êóäà îí îòîøåë, ïðîðâàâ êîëüöî îêðóæåíèÿ. Ïðîòèâíèê äî áàòàëüîíà ïåõîòû ïðè ïîääåðæêå 46 òàíêîâ àòàêîâàë ëåâîãî ñîñåäà, ïîòåñíèë åãî îáîðîíó è, îáîéäÿ ñ ëåâîãî ôëàíãà, îêðóæèë áàòàëüîí Ïàâëîâñêîãî.  òå÷åíèå äíÿ áàòàëüîí âåë óïîðíûé áîé â îêðóæåíèè, óíè÷òîæèâ äî 17 òàíêîâ ïðîòèâíèêà è, êîãäà âñÿ àðòèëëåðèÿ ïðÿìîé íàâîäêîé áûëà ïîäàâëåíà, îñòàâøóþñÿ ãðóïïó ñîëäàò, âìåñòå ñ êîíòóæåíûì êàïèòàíîì Ïàâëîâñêèì, ïðîòèâíèê çàõâàòèë, çâåðñêè çàìó÷èë è ñæåã æèâüåì. Óêàçîì Ïðåçèäèóìà Âåðõîâíîãî Ñîâåòà ÑÑÑÐ îò 20.12.43 ã. Ïàâëîâñêîìó À.À. áûëî ïðèñâîåíî çâàíèå Ãåðîÿ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà ïîñìåðòíî.
Áûëî ïðèíÿòî ðåøåíèå âñþ äèâèçèîííóþ àðòèëëåðèþ âûäâèíóòü íà ïðÿìóþ íàâîäêó, óñèëèâ ïðîòèâîòàíêîâóþ îáîðîíó ïîëêîâ, íå äîïóñòèòü ïðîðûâà ïðîòèâíèêà ê Äíåïðó è îòñòîÿòü ãîñïîäñòâóþùèå âûñîòû ïëàöäàðìà.
 ïåðèîä ñ 10 ïî 13 îêòÿáðÿ áîè íà ïëàöäàðìå âåëèñü ïðîòèâíèêîì íå ñ òàêèì îæåñòî÷åíèåì, îñëàáëà óäàðíàÿ ñèëà òàíêîâûõ ñîåäèíåíèé, êîòîðûå áûëè èçìîòàíû îáîðîíîé íàøèõ ÷àñòåé, äåéñòâîâàâøèõ íà ïëàöäàðìå.
Íåîáõîäèìî îòìåòèòü, ÷òî îïûòà áîåâ ñ òàíêàìè äåñàíòíèêè íå èìåëè. Íà Ñåâåðî-Çàïàäíîì ôðîíòå òàíêè èç-çà çàáîëî÷åííîé ìåñòíîñòè ïðàêòè÷åñêè íå èñïîëüçîâàëèñü. Óìåíèåì èñòðåáëÿòü òàíêè ïðèøëîñü îâëàäåâàòü íåïîñðåäñòâåííî â áîÿõ, è äåñàíòíèêè ñ ÷åñòüþ âûäåðæàëè èñïûòàíèå.
Ñàìûì òÿæåëûì äëÿ äèâèçèè áûë äåíü 14 îêòÿáðÿ, ê 6 ÷àñàì óòðà ïðîòèâíèê ïåðåä íàøèì ïåðåäíèì êðàåì ñîñðåäîòî÷èë 100 òàíêîâ è ïåõîòó. Ïîñëå ÷àñîâîãî ñèëüíîãî àðòèëëåðèéñêîãî è ìèíîìåòíîãî îãíÿ, ïðîòèâíèê â 7.00 áàòàëüîíîì ïåõîòû ïðè ïîääåðæêå 86 òàíêîâ àòàêîâàë 19-é âîçäóøíî-äåñàíòíûé ïîëê è 213-þ ñòðåëêîâóþ äèâèçèþ, îäíîâðåìåííî àòàêîâàë ïåðåäíèé êðàé îáîðîíû 30-ãî è 24-ãî ïîëêîâ ïåõîòîé è 20 òàíêàìè.  òå÷åíèå 3-õ ÷àñîâ ïðîòèâíèê ïðåäïðèíÿë 4 àòàêè, íî óñïåõà íå èìåë, îáîðîíÿþùèåñÿ ïðî÷íî óäåðæèâàëè ðóáåæè. Ïðîòèâíèê ïåðåãðóïïèðîâàë ñâîè ñèëû.  11.00 ãëàâíûé óäàð îí íàíåñ â ñòûê 19-ãî ïîëêà è 213-é ñòðåëêîâîé äèâèçèè, ïîòåñíèë îáîðîíó ïðàâîãî ôëàíãà 213-é äèâèçèè è, ïðèêðûâøèñü, ÷àñòüþ ñèë ñïðàâà, îñíîâíûìè ñèëàìè óäàð íàíåñ ïî 19-ìó ïîëêó.  òå÷åíèå ÷àñà ïîëê îòðàæàë àòàêè ïåõîòû è òàíêîâ, íî, èìåÿ ïðåâîñõîäñòâî â òàíêàõ, ïðîòèâíèêó óäàëîñü óíè÷òîæèòü âñþ àðòèëëåðèþ ïðÿìîé íàâîäêîé è íà÷àòü îáõîä îáîðîíû ïîëêà. Ïðîòèâíèêó óäàëîñü îêðóæèòü îáîðîíÿþùèåñÿ ïîäðàçäåëåíèÿ. Îêðóæåííûå äî 19 ÷àñîâ âåëè íåðàâíûé áîé, âåñü îáîðîíÿåìûé ïëàöäàðì íàõîäèëñÿ â äûìó. Êîãäà 30 òàíêîâ íà÷àëè "óòþæèòü" îáîðîíó ïîäðàçäåëåíèé 24-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà, çàìåñòèòåëü êîìàíäèðà ïîëêà ìàéîð Ñòåïàíîâ À.Ñ., âûçâàë îãîíü íà ñåáÿ. Óêàçîì Ïðåçèäèóìà Âåðõîâíîãî Ñîâåòà ÑÑÑÐ À.Ñ.Ñòåïàíîâó ïîñìåðòíî ïðèñâîåíî çâàíèå Ãåðîÿ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà.
 19.00 6 òèãðîâ ïûòàëèñü ïðîðâàòüñÿ ê Äíåïðîâîêàìåíêå, íî ïóòü èì ïðåãðàäèëà 8-ÿ áàòàðåÿ 5-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî àðòïîëêà. 5 òàíêîâ áûëî ñîææåíî, íî ïðè ýòîì 2 èç 3-õ 122 ìì ãàóáèö áûëè óíè÷òîæåíû. Êîìàíäèðó îðóäèÿ ãâ. ñåðæàíòó Êóçüìåíêî Ãðèãîðèþ Ïàâëîâè÷ó áûëî ïðèñâîåíî çâàíèå Ãåðîÿ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà.
Àðòèëëåðèñòû â óïîð ðàññòðåëèâàëè íåìåöêèå òàíêè, à òàíêè â óïîð ðàññòðåëèâàëè íàøè ðàñ÷åòû.
Çà òàíêàìè øëè ñàìîõîäêè è áðîíåòðàíñïîðòåðû ñ äåñàíòîì. Ñïëîøíîé îãîíü è ãðîõîò áûëè íà ïîëå áîÿ. Íàâîä÷èê îðóäèÿ ãâ. ñåðæàíò À.Â.Ïîâåðåííûé ñ áîéöîì Êðèâåíêî (îñòàëüíûå áûëè óáèòû) ðàññòðåëèâàëè øåäøèå íà íèõ áðîíèðîâàííûå ìàøèíû. Âîò óæå ïîäáèëè ïÿòü òàíêîâ, à îíè âñå èäóò. Êàçàëîñü, ÷òî ÷åëîâå÷åñêèå íåðâû íå âûäåðæàò. Íî ãâàðäåéöû âûñòîÿëè. È ýòà àòàêà áûëà îòáèòà. Òîëüêî çà îäèí äåíü áîåâ îðóäèå Ïîâåðåííîãî ïîäáèëî 7 âðàæåñêèõ òàíêîâ. À.Â.Ïîâåðåííîìó áûëî ïðèñâîåíî çâàíèå Ãåðîÿ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà.
Àãèòàòîð 30-ãî ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà êàïèòàí Ðþêèí Ìèõàèë Íèêîëàåâè÷ â áîþ çà Ìèøóðèí Ðîã 3 ðàçà âîäèë áàòàëüîí â àòàêó. Çàêðåïèâøèñü íà þãî-çàïàäíîé îêðàèíå ñåëà, îòáèë 5 êîíòðàòàê, ëè÷íî óíè÷òîæèë äî 47 ãèòëåðîâöåâ è 1 áðîíåìàøèíó.  ýòîì áîþ áûë òÿæåëî ðàíåí, íî íå óøåë ñ ïîëÿ áîÿ, ïðîäîëæàë ðóêîâîäèòü ãðóïïîé áîéöîâ â îêðóæåíèè. Ïðè âòîðè÷íîì ðàíåíèè Ðþêèí ïîãèá ñìåðòüþ õðàáðûõ. Åìó ïîñìåðòíî ïðèñâîåíî çâàíèå Ãåðîÿ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà.
Èíòåðåñíûå ïîäðîáíîñòè î áîå 14 îêòÿáðÿ ñîäåðæàòñÿ ó Êóçíåöîâà ("Äíè áîåâûå"). Ýòî îòðûâîê öèòèðóåòñÿ äîñëîâíî, ïîñêîëüêó â íåì äåòàëüíî îõàðàêòåðèçîâàíà îïåðàòèâíàÿ îáñòàíîâêà íà ïëàöäàðìå.
"Óòðîì 14 îêòÿáðÿ, çà ñóòêè äî ïåðåõîäà íàøèõ âîéñê â íàñòóïëåíèå, ôàøèñòû íàíåñëè íà ýòîì ó÷àñòêå ñèëüíûé óäàð. Ìû åëå-åëå, ñ âåëè÷àéøèì íàïðÿæåíèåì îòðàçèëè åãî.
Íàêàíóíå ïðîòèâíèêó óäàëîñü íåñêîëüêî ïîòåñíèòü 213-þ ñòðåëêîâóþ äèâèçèþ Áóñëàåâà. Ñòûê ñ íåé åùå áîëüøå îãîëèëñÿ. Äëÿ åãî îáåñïå÷åíèÿ ãåíåðàë Èâàíîâ íàïðàâèë íî÷üþ áàòàëüîí êàïèòàíà Ïåðåâåðñòîâà.
È âîò óòðîì âðàã íàíåñ â ýòîò ñòûê óäàð êðóïíûìè òàíêîâûìè ñèëàìè. Ïîñëå êîðîòêîé àðòïîäãîòîâêè ôàøèñòû áðîñèëè â àòàêó ñâûøå 100 òàíêîâ è ñàìîõîäíûõ îðóäèé, èç íèõ îêîëî 30 òÿæåëûõ òèïà "òèãð". Çà òàíêàìè äâèãàëîñü íå ìåíåå ïîëêà ïåõîòû. Âñêîðå íåñêîëüêî òàíêîâ ïåðåñåêëè ãðåáåíü è ïîÿâèëèñü íà åãî çàïàäíûõ ñêàòàõ, îáðàùåííûõ ê Êàëóæèíî. Ïåõîòà 30-ãî è 24-ãî ãâàðäåéñêèõ âîçäóøíî-äåñàíòíûõ ïîëêîâ, çàíèìàâøàÿ ïëàòî ñ òðåìÿ þæíûìè êóðãàíàìè, îêàçàëàñü îòðåçàííîé îò ñâîèõ øòàáîâ.
Òàíêè óòþæèëè òðàíøåè, çàñûïàëè èõ, äàâèëè ïåõîòó è, ñðàæåííûå îãíåì, çàìèðàëè íà ìåñòå. Ãóñòûå ñòîëáû ÷åðíîãî äûìà ïîòÿíóëèñü â íåáî. Ãðåáåíü êëîêîòàë îò âçðûâîâ, çàõëåáûâàëñÿ àâòîìàòíûì îãíåì. Âñå ýòî ïðîèñõîäèëî ó íàñ íà ãëàçàõ, íî ìû íå ìîãëè âåñòè àðòèëëåðèéñêèé è ìèíîìåòíûé îãîíü ñ çàêðûòûõ ïîçèöèé: âåëèê áûë ðèñê ïîðàçèòü ñâîèõ â ýòîì ñëîåíîì ïèðîãå.
Âûáèòü ïðîòèâíèêà ñ ïëàòî ìîæíî áûëî òîëüêî ìîùíîé êîíòðàòàêîé, íî ñèë äëÿ ýòîãî ìû íå èìåëè. Íè÷åì íå ìîãëè ïîìî÷ü è ìîè ñîñåäè.
 ýòè òÿæåëûå ìèíóòû, èñïîëüçóÿ íåáîëüøîå çàòèøüå, ÿ ðåøèë ïîáûâàòü ñðåäè çàùèòíèêîâ ãðåáíÿ. Îñòàâèâ íà ñâîåì ÍÏ ïîëêîâíèêà Ìóôåëÿ, ÿ ïðîñêî÷èë íà ìàøèíå â Äíåïðîâîêàìåíêó, à îòòóäà ïîäíÿëñÿ ïî ñåâåðíîìó ñêàòó íà ïåðåãèá, ãäå íà÷èíàëèñü ïëàòî ñ ïÿòüþ êóðãàíàìè, çà êîòîðîå è øåë áîé. Çäåñü íà ïåðåãèáå, ðÿäîì ñ îáðûâèñòûì îâðàãîì, ðàçìåùàëèñü âðåçàííûå â íåáîëüøîé êóðãàí÷èê íàáëþäàòåëüíûå ïóíêòû Áóñëàåâà è êîìàíäèðà íàøåãî ëåâîôëàíãîâîãî 19-ãî ãâàðäåéñêîãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà ïîëêîâíèêà Ãðèíåâà.
Ïîñëå ðàçãîâîðà ñ êîìàíäèðîì ïîëêà è Áóñëàåâûì ó ìåíÿ çàðîäèëîñü ñîìíåíèå - âûñëàë ëè íà ñàìîì äåëå êîìàíäèð äèâèçèè Ïåðåâåðñòîâà èëè òîëüêî äîëîæèë ìíå îá ýòîì? Âûÿñíèòü íàäî áûëî ó ãåíåðàëà Èâàíîâà.
Âñêîðå ïðîòèâíèê ïðåäïðèíÿë íîâóþ àòàêó. Òåïåðü åãî ãëàâíûé óäàð ïåðåìåñòèëñÿ íà ñåâåð, íà Äíåïðîâîêàìåíêó, îòêóäà ÿ òîëüêî ÷òî ïðèáûë. Âíîâü çàãðîõîòàëî, è âñå ïëàòî çàâîëîêëîñü îáëàêîì ðàçðûâîâ, äûìà è ïûëè. Íà ýòîò ðàç ïðîòèâíèêó óäàëîñü ñìÿòü ïåðåäíèé êðàé, î÷èñòèòü ñåâåðíóþ ÷àñòü ãðåáíÿ ñ äâóìÿ êóðãàíàìè è âûéòè íà ïåðåãèá, ãäå íà÷èíàëñÿ ñêàò ê Äíåïðîâîêàìåíêå. Íåñêîëüêî "òèãðîâ" ïðîðâàëîñü íà îêðàèíó íàñåëåííîãî ïóíêòà, è òîëüêî çàãðàäèòåëüíûé îãîíü àðòèëëåðèè, â òîì ÷èñëå è ãàóáè÷íûõ áàòàðåé, ñïåøíî âûäâèíóòûõ íà ïðÿìóþ íàâîäêó, âûíóäèë èõ îòîéòè îáðàòíî. Âðàæåñêàÿ ïåõîòà, îñëàáëåííàÿ áîëüøèìè ïîòåðÿìè, îñîáîé àêòèâíîñòè íå ïðîÿâèëà è ïîääåðæàòü ïðîðûâ ñâîèõ òàíêîâ íå ñìîãëà. È âñå-òàêè íàä íàìè íàâèñëà ñòðàøíàÿ óãðîçà. Îò ìûñëè, ÷òî ïðîòèâíèê ìîæåò ñáðîñèòü íàñ ñ áóãðîâ, ïðîðâàòüñÿ ê ïëàâíÿì è ñîðâàòü çàìûñëû íàøåãî êîìàíäîâàíèÿ, ñæèìàëîñü ñåðäöå. Ýòîãî íåëüçÿ áûëî äîïóñòèòü.
Âå÷åðîì, ïîïðîñèâ ó Äàíèëåíêî âûñëàòü â Äíåïðîâîêàìåíêó åãî ðåçåðâ ñòî ÷åëîâåê ó÷åáíîãî áàòàëüîíà, ÿ âûåõàë âìåñòå ñ Ìóôåëåì íà ÍÏ Èâàíîâà. Íàäî áûëî ïðèíèìàòü ñðî÷íûå ìåðû.
Ãâàðäåéñêàÿ âîçäóøíî-äåñàíòíàÿ äèâèçèÿ Èâàíîâà ê êîíöó äíÿ îêàçàëàñü â î÷åíü òÿæåëîì ïîëîæåíèè. Ïî÷òè âñÿ åå ïåõîòà îñòàëàñü íà ãðåáíå, çàõâà÷åííîì ïðîòèâíèêîì. ×àñòü ëþäåé ïîãèáëà òàì, ÷àñòü ïðîäîëæàëà áîðîòüñÿ â íåáîëüøèõ îïîðíûõ ïóíêòàõ âîêðóã êóðãàíîâ. Íàòèñê ñäåðæèâàëñÿ òåïåðü àðòèëëåðèñòàìè, ñâÿçèñòàìè, ñàïåðàìè è îôèöåðàìè øòàáîâ. Ïåðåäíèé êðàé ïðîõîäèë ïî ñêàòàì ãðåáíÿ íà íåïîñðåäñòâåííûõ ïîäñòóïàõ ê Êàëóæèíî è Äíåïðîâîêàìåíêå.
Ãåíåðàëà Èâàíîâà ìû ñ Ìóôåëåì çàñòàëè â ïåñ÷àíîì êàðüåðå íà ñåâåðíîé îêðàèíå Äíåïðîâîêàìåíêè. Îí íàñòîëüêî áûë ïîäàâëåí íåóñïåõàìè, ÷òî ÿ ñ òðóäîì óçíàë åãî.
Äà, áûëà äèâèçèÿ, è íåò åå, ïðîèçíåñ îí çàäóì÷èâî.
Íó, ïîëîæåíèå ó âàñ íå òàêîå óæ ïëîõîå, ïûòàÿñü óñïîêîèòü Èâàíîâà, ñêàçàë Ìóôåëü. Ïðîòèâíèê âåäü íå ïðîðâàëñÿ? À âàøèìè àðòèëëåðèñòàìè ìû ïðîñòî âîñõèùåíû íå ëþäè, à çîëîòî.
Äà è íå òîëüêî àðòèëëåðèñòû! - ïîääåðæàë ÿ ñâîåãî êîìàíäóþùåãî àðòèëëåðèåé. Ïðåêðàñíî äåéñòâîâàëè ñòðåëêè è ïóëåìåò÷èêè. Çà ïðîÿâëåííóþ ñòîéêîñòü, ìóæåñòâî è îòâàãó ïåðåäàéòå ïîëêàì ìîþ áëàãîäàðíîñòü.
Ñïàñèáî! ñðàçó îæèâèëñÿ Èâàíîâ. Äåéñòâèòåëüíî, ëþäè ñåãîäíÿ áûëè êðåï÷å ñòàëè. Áëàãîäàðíîñòü ÿ ïåðåäàì!
À ÷òî ñëûøíî î Ïåðåâåðñòîâå? ñïðîñèë ÿ.
Ïðîïàë, è íå ìîæåì íàéòè, ðàçâåë Èâàíîâ ðóêàìè. È êóäà îí ìîã äåâàòüñÿ? Íå èãîëêà öåëûé áàòàëüîí, à íàéòè íå ìîæåì. Óìà íå ïðèëîæó.
À îñòàëüíûå êîìáàòû æèâû?
Êîìàíäèðû ïîëêîâ æèâû, à î êîìáàòàõ ñâåäåíèé íåò. Ñêîðî äîëæíû ïîäîéòè îôèöåðû øòàáà ñ äîêëàäàìè.
Ñóäüáà áàòàëüîíà Ïåðåâåðñòîâà âûÿñíèëàñü òîëüêî 16 îêòÿáðÿ (ïîñëå íà÷àëà íàøåãî íàñòóïëåíèÿ).  áàëêå þæíåå Ñóñëîâêè îòêðûëàñü òðàãè÷åñêàÿ êàðòèíà: òàì áûëè îáíàðóæåíû ñëåäû ïðîïàâøåãî áåç âåñòè áàòàëüîíà Ïåðåâåðñòîâà.
Áàòàëüîí, âèäèìî, áûë ïëîõî îðèåíòèðîâàí â îáñòàíîâêå. Âûäâèãàÿñü íî÷üþ, äëÿ ïðèêðûòèÿ îãîëåííîãî ñòûêà, îí ñëó÷àéíî ïåðåøåë çà ëèíèþ ïåðåäíåãî êðàÿ, óãëóáèëñÿ â îáîðîíó ïðîòèâíèêà è íåîæèäàííî íàñêî÷èë íà òàíêîâóþ çàñàäó. Ïî âñåì äàííûì, ýòî áûë ðàéîí èñõîäíûõ ïîçèöèé èçãîòîâèâøåéñÿ äëÿ àòàêè òàíêîâîé äèâèçèè ÑÑ "Âåëèêàÿ Ãåðìàíèÿ". Êîëîííà áàòàëüîíà, íå óñïåâ ðàçâåðíóòüñÿ, áûëà ñìÿòà òàíêàìè è èñòðåáëåíà. Ïî ìîåìó òâåðäîìó óáåæäåíèþ, îñíîâíîé ïðè÷èíîé êàòàñòðîôû ÿâèëàñü íåïðàâèëüíàÿ îðèåíòèðîâêà êîìáàòà â îáñòàíîâêå. Ïåðåâåðñòîâ áûë îïûòíûé îôèöåð, óñïåøíî ðåøàâøèé ðàíåå è áîëåå ñëîæíûå çàäà÷è. Íå ìîã æå îí ñîçíàòåëüíî ëåçòü ê âðàãó â îòêðûòóþ ïàñòü? Åãî êòî-òî ïîäâåë. Íî êòî? Êîíêðåòíîãî âèíîâíèêà íàéòè íå óäàëîñü".
 áîåâîì ïóòè 10 âîçäóøíî-äåñàíòíîé äèâèçèè î ãèáåëè áàòàëüîíà Ïåðåâåðñòîâà íè÷åãî íå ñêàçàíî. Î ïðè÷èíàõ ìîæíî òîëüêî äîãàäûâàòüñÿ.
Çà áîè ïî çàõâàòó è óäåðæàíèþ ïëàöäàðìà â ðàéîíå Ìèøóðèí Ðîã, Äíåïðîâîêàìåíêà ñ 1 ïî 14 îêòÿáðÿ 1943 ãîäà è ïðîÿâëåííîå ïðè ýòîì ìóæåñòâî, õðàáðîñòü, îòâàãó è ãåðîèçì Óêàçîì Ïðåçèäèóìà Âåðõîâíîãî Ñîâåòà ÑÑÑÐ, îò 20 äåêàáðÿ 1943 ãîäà 39 ñîëäàò è îôèöåðîâ äèâèçèè áûëè óäîñòîåíû çâàíèÿ Ãåðîÿ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà.
Çà ïåðèîä áîåâûõ äåéñòâèé áûëî íàãðàæäåíî:
- îðäåíîì Ëåíèíà - êîìàíäèð 30-ãî ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà ïîäïîëêîâíèê Ïøåíè÷íûé Àíäðåé Åâäîêèìîâè÷;
- îðäåíîì Êðàñíîãî Çíàìåíè - 18 ÷åë.;
- îðäåíîì Êóòóçîâà - 2 ÷åë.;
- îðäåíîì Àëåêñàíäðà Íåâñêîãî - 1 ÷åë.;
- îðäåíîì Îòå÷åñòâåííîé âîéíû 1 ñò. - 33 ÷åë.;
- îðäåíîì Îòå÷åñòâåííîé âîéíû 2 ñò. - 30 ÷åë.;
- îðäåíîì "Êðàñíàÿ Çâåçäà" - 404 ÷åë.;
- ìåäàëüþ "Çà Îòâàãó" - 1295 ÷åë.;
- ìåäàëüþ "Çà áîåâûå çàñëóãè" - 903 ÷åë.
Ìíîãèõ çàìå÷àòåëüíûõ ñîëäàò, ñåðæàíòîâ, îôèöåðîâ ìû ïîòåðÿëè â áîÿõ çà çàõâàò è óäåðæàíèå ïëàöäàðìà. Î íèõ ìíîãî âîñïåâàë â ñâîèõ ñòèõàõ íàø ïîýò Àëåêñåé Äìèòðèåâè÷ Àðñåíüêèí.
 ïåðèîä çàõâàòà è óäåðæàíèÿ ïëàöäàðìà ïðîòèâíèêó ñ 1 ïî 9 îêòÿáðÿ áûë íàíåñåí óðîí â æèâîé ñèëå è òåõíèêå:
Óíè÷òîæåíî äî 1,5 áàòàëüîíîâ ïåõîòû
Ïîäáèòî è ñîææåíî - 35 òàíêîâ, ÑÓ - 4
Áðîíåòðàíñïîðòåðîâ - 2, ãðóçîâûõ àâòîìàøèí - 14
Ñïåöìàøèí - 1, áåíçîçàïðàâùèêîâ - 3, ïóëåìåòîâ - 24
Ïóøåê - 9, ìèíîìåòîâ - 19.
Ïðîòèâíèê â áîþ 14 îêòÿáðÿ ïîòåðÿë ñâûøå áàòàëüîíà ïåõîòû, 30 òàíêîâ, èç íèõ 13 òèãðîâ è ìíîãî äðóãîé òåõíèêè.
Ñóäÿ ïî ïîòåðÿì ïðîòèâíèêà, ìîæíî ñäåëàòü âûâîä î íàïðÿæåííîñòè è êðîâîïðîëèòíîñòè áîåâ 14 îêòÿáðÿ. Çà 1 äåíü ïîäáèòî ñòîëüêî æå òàíêîâ è óíè÷òîæåíî ïåõîòû, ñêîëüêî çà 13 äíåé ïðåäøåñòâóþùèõ áîåâ. Íî è ïîëêè äèâèçèè ïîòåðÿëè 90% ëè÷íîãî ñîñòàâà. Ïîìîùíèê íà÷àëüíèêà øòàáà 24-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà Â.Íèêèôîðîâñêèé ïðèâîäèò ñëåäóþùèå äàííûå: íà 15 îêòÿáðÿ â 19-ì ïîëêó îñòàëîñü 505 ÷åëîâåê, â 24 - 159, â 30 - 395. Èòîãî â 3-õ ïîëêàõ - 1059. ×èñëåííûé ñîñòàâ äèâèçèè íà ìîìåíò âûõîäà ê Äíåïðó â ðàéîí ôîðñèðîâàíèÿ: 8000 ÷åëîâåê. Ôàêò îãðîìíûõ ïîòåðü ïîäòâåðäèë è êîìàíäèð êîðïóñà Êóçíåöîâ, ïðèâåäÿ â ñâîèõ âîñïîìèíàíèÿõ ñëîâà êîìàíäèðà äèâèçèè ãåíåðàëà Èâàíîâà (ñì. îòðûâîê âûøå).
Íàñåëåíèå Ìèøóðèíà Ðîãà è Äíåïðîâîêàìåíêè ïðîÿâèëè áîëüøóþ çàáîòó î âîèíàõ â ïåðèîä áîåâ, îíè îòðûâàëè ïîñëåäíèé êóñîê õëåáà îò ñâîèõ äåòåé è äåëèëèñü ñ âîèíàìè, îêàçûâàëè ïîìîùü ðàíåíûì, ìíîãèì áûëà ñïàñåíà æèçíü çàáîòîé íàñåëåíèÿ.
Âûïîëíèâ çàäà÷ó ïî óäåðæàíèþ ïëàöäàðìà 16 îêòÿáðÿ 1943 ã., äèâèçèÿ ïåðåøëà â íàñòóïëåíèå íà Êðèâîé Ðîã, â õîäå íàñòóïëåíèÿ îñâîáîæäàåò ìíîãèå íàñåëåííûå ïóíêòû, â òîì ÷èñëå Ýðàñòîâêà, Ì.Àëôåðîâî, ×åðíûé ßð. Çàòåì ñ áîÿìè âûõîäèò íà ðóáåæ ðåêè Ñàêñàãàíü â ðàéîí Íîâî-Ïàâëîâêà, Ñåðãååâêà, Êàìåíîïîëü. Íà ýòîì ðóáåæå ñ 26 ïî 31 îêòÿáðÿ âåäåò îæåñòî÷åííûå áîè ñ ãèòëåðîâöàìè, îòáèâàÿ ìíîãî÷èñëåííûå êîíòðàòàêè ïðîòèâíèêà, êîòîðûé ïûòàëñÿ íàíåñòè êîíòðóäàð ïî âîéñêàì 37-é àðìèè è âíîâü âûéòè ê Äíåïðó. 31 îêòÿáðÿ 24 ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ïîëê, íàõîäÿùèéñÿ â ðåçåðâå êîìàíäóþùåãî 37-é àðìèè íàíåñ êîíòðóäàð ïî íàñòóïàþùèì ïåðåäîâûì ÷àñòÿì ïðîòèâíèêà â ðàéîíå Íåäàéâîäà è îâëàäåë åþ.  òå÷åíèå äíÿ ïîëê óäåðæèâàë âîñòî÷íóþ è þãî-âîñòî÷íóþ îêðàèíó Íåäàéâîäà, îòðàæàÿ àòàêè äî áàòàëüîíà ïåõîòû, ïîääåðæèâàåìîé 55 òàíêàìè. Çàìåñòèòåëü êîìàíäèðà ïîëêà ïî ïîëèò÷àñòè ïîäïîëêîâíèê Ìîðîçîâ è íà÷àëüíèê øòàáà ñò. ëåéòåíàíò Êîéíîâ îòäàëè ïðèêàç ïðî÷íî îáîðîíÿòü çàíèìàåìûé ðóáåæ. Ïîëê áûë îêðóæåí, è âñå îáîðîíÿþùèåñÿ â Íåäàéâîäà ïîãèáëè. Ïîãèá çàìåñòèòåëü êîìàíäèðà äèâèçèè ïîäïîëêîâíèê Âàðòàíüÿí, ïîäïîëêîâíèê Ìîðîçîâ, ñò. ëåéòåíàíò Êîéíîâ.
Ñ 2 íîÿáðÿ 1943 ã. äèâèçèÿ ïåðåøëà ê îáîðîíå íà ðóáåæå: ñîâõîç "Âåñåëûå Òåðíû", Íîâî-Ïàâëîâêà, Êàìåíîïîëü. Íà ýòîì ðóáåæå âåëà àêòèâíûå îáîðîíèòåëüíûå áîè, 6 äåêàáðÿ 19-é âîçäóøíî-äåñàíòíûé ïîëê ñ ÷àñòÿìè óñèëåíèÿ îâëàäåë âàæíîé, â òàêòè÷åñêîì îòíîøåíèè, âûñîòîé Ìîãèëà Áàáà. Ïðè ýòîì ïðîòèâíèê ïîòåðÿë äî 2-õ áàòàëüîíîâ ïåõîòû, ÷òî ñîñòàâëÿåò 600-700 ÷åëîâåê, 11 òàíêîâ, 1 áðîíåòðàíñïîðòåð, 1 áðîíåìàøèíó, 1 ïóëåìåò. Áîåì ðóêîâîäèë ãâ. ïîäïîëêîâíèê Âèòêîâñêèé.
15 äåêàáðÿ 1943 ãîäà Ãåíåðàëüíûì øòàáîì áûë îòîçâàí êîìàíäèð äèâèçèè ãåíåðàë-ìàéîð Èâàíîâ, â êîìàíäîâàíèå âñòóïèë ãåíåðàë-ìàéîð Ìèêåëàäçå Ì.Ã.
Êóçíåöîâ "Äíè áîåâûå":
"Óåõàë ãåíåðàë Èâàíîâ, ïîëó÷èâøèé íîâîå íàçíà÷åíèå. Íàì áûëî æàëêî ðàññòàâàòüñÿ ñ íèì. Ìû ïðèâûêëè ê íåìó, äà è îí ñàì î÷åíü ëþáèë ñâîþ äèâèçèþ.
Âìåñòî Èâàíîâà â êîìàíäîâàíèå 10-é ãâàðäåéñêîé âîçäóøíî-äåñàíòíîé äèâèçèåé âñòóïèë ãåíåðàë-ìàéîð Ìèêåëàäçå. Íîâûé êîìàíäèð äèâèçèè ðåçêî îòëè÷àëñÿ îò ñòàðîãî. Åñëè Èâàíîâ áûë ïðîñò, ïî-ñîëäàòñêè ãðóáîâàò, íî â òî æå âðåìÿ è ïî-ñîëäàòñêè âûíîñëèâ, òî åãî ïðååìíèê îêàçàëñÿ èçûñêàííî âåæëèâ, íî î÷åíü ñëàá çäîðîâüåì. Îí ÷àñòî áîëåë è íà öåëûå íåäåëè âûõîäèë èç ñòðîÿ.
Ìíå ðåäêî ïðèõîäèëîñü èìåòü äåëî ñ Ìèêåëàäçå. Êîãäà áû ÿ íè ïðèåçæàë â äèâèçèþ, îí ëåæàë áîëüíîé. Âñòðå÷àë ìåíÿ è ñîïðîâîæäàë â ïîëêè ìàéîð Êðàâ÷åíêî, ëó÷øå êîòîðîãî íèêòî íå çíàë ðàñïîëîæåíèÿ ÷àñòåé. Çäåñü îí, êàê è íà Äíåïðå, áûë íåóòîìèì. Åãî ïåðåòÿíóòàÿ îôèöåðñêèì ðåìíåì òåëîãðåéêà áûëà çíàêîìà âñþäó è â øòàáàõ, è íà ïåðåäíåì êðàå".
30 ÿíâàðÿ 1944 ã. äèâèçèÿ äâóìÿ ïîëêàìè (19-ì è 24-ì) ïðîðûâàåò îáîðîíó íà âûñîòàõ þæíåå Ìîãèëà Áîáà. Ïîëêè óñïåøíî âûïîëíèëè ïîñòàâëåííóþ çàäà÷ó, è âûøëè íà ðóáåæ âûñîòà 106,8 - Çèíîâüåâ, ãäå çàêðåïèëèñü, îòðàæàÿ êîíòðàòàêè âðàãà. 30 ÿíâàðÿ, ñìåðòüþ õðàáðûõ ïîãèá êîìàíäèð 24-ãî ïîëêà ãâ. ïîäïîëêîâíèê Äâîðíèêîâ Í.È.
17 ôåâðàëÿ 1944 ãîäà äèâèçèÿ ïåðåøëà â íàñòóïëåíèå, à 22 ôåâðàëÿ çàâÿçàëñÿ áîé çà Êðèâîé Ðîã. 23 ôåâðàëÿ Êðèâîé Ðîã áûë î÷èùåí îò ôàøèñòîâ, ê èñõîäó äíÿ äèâèçèÿ âûøëà íà âîñòî÷íûé áåðåã ðåêè Èíãóëåö â ðàéîíå Ëîçîâàòêà-Èíãóëüñêèé.
Æàðêèå áûëè áîè äåñàíòíèêîâ, 4 äíÿ èì ïîòðåáîâàëîñü íà âûõîä ê Êðèâîìó Ðîãó, ôàøèñòîâ øòûêîì è ãðàíàòîé âûáèâàëè èç îïîðíûõ ïóíêòîâ, äîìîâ, ðóäíèêîâ èì. Ôðóíçå, Îêòÿáðüñêèé, Êðèâîðîæñêàÿ ÃÐÝÑ, Äóáðàâêà, Áàæåíîâî, Ñîáà÷åâêà.
Çà óñïåøíûå áîè ïî îñâîáîæäåíèþ Êðèâîãî Ðîãà äèâèçèè áûëî ïðèñâîåíî íàèìåíîâàíèå Êðèâîðîæñêîé. Ñîòíè ñîëäàò, ñåðæàíòîâ, îôèöåðîâ áûëè íàãðàæäåíû îðäåíàìè ÑÑÑÐ.
 áîÿõ çà Êðèâîé Ðîã áûëî óíè÷òîæåíî 1566 ôàøèñòîâ, çàõâà÷åíî â ïëåí 50 ñîëäàò è îôèöåðîâ. Òðîôåè: ïøåíèöû - 80 ò, âèíòîâîê - 350, ïóëåìåòîâ - 61, ñêëàäîâ ñ áîåïðèïàñàìè - 5, ðàöèè - 2, îðóäèé - 2.
27 ôåâðàëÿ 1944 ãîäà äèâèçèÿ ôîðñèðîâàëà ð. Èíãóëåö â ðàéîíå Èíãóëüñêèé-Ðîäèîíîâêà, à 7 ìàðòà, ïåðåéäÿ â íàñòóïëåíèå, ïðåîäîëåâàÿ óïîðíîå ñîïðîòèâëåíèå âðàãà, äèâèçèÿ îñâîáîæäàåò ìíîãèå íàñåëåííûå ïóíêòû, â òîì ÷èñëå ñò. Âèñóíü, Ñîëäàòñêèé. 13-14 ìàðòà ñîâåðøàåò ìàðø: Ñîëäàòñêèé, ñò. Êàçàíêà, Íîâûé Áóã, à 16 ìàðòà ïåðåøëà â íàñòóïëåíèå â íàïðàâëåíèè ã. Âîçíåñåíñêà.
Ïðè ïðåñëåäîâàíèè ïðîòèâíèêà ïîä Âîçíåñåíñêîì áûë òÿæåëî ðàíåí íà÷àëüíèê ðàçâåäêè äèâèçèè ãâ. ìàéîð Êîðîáêîâ Àëåêñàíäð Àíäðååâè÷.
Ðàçâèâàÿ íàñòóïëåíèå, 18 ìàðòà äèâèçèÿ îñâîáîæäàåò Åëàíåö, à 23 ìàðòà â óïîðíûõ áîÿõ îñâîáîæäàåò Âîçíåñåíñê è âûõîäèò íà âîñòî÷íûé áåðåã ð. Þæíûé Áóã.
27 ìàðòà ôîðñèðóåò ðåêó Þæíûé Áóã, â ðàéîíå Áóãñêèå Õóòîðà. Ïðîäîëæàÿ íàñòóïëåíèå è ïðåîäîëåâàÿ íàñòóïëåíèå âðàãà, äèâèçèÿ îñâîáîäèëà áîëüøîå êîëè÷åñòâî íàñåëåííûõ ïóíêòîâ, â èõ ÷èñëå Ìîëäàâêà, Êîòîâñêèé, Îñêàðîâêà, Áîãóíñêîå. 5 àïðåëÿ 1944 ãîäà äèâèçèÿ îâëàäåëà ãîðîäîì Ðàçäåëüíàÿ. Íà ñòàíöèè Ðàçäåëüíàÿ çàõâà÷åíû çíà÷èòåëüíûå âîåííûå òðîôåè. Ýøåëîíîâ ñ âîåííûì èìóùåñòâîì - 22, ïàðîâîçîâ - 56, àâòîìàøèí - 102, îðóäèé ðàçíûõ - 79, áðîíåòðàíñïîðòåðîâ - 7, ñàìîõîäíûõ îðóäèé - 5, àâòîìàòè÷åñêèõ çåíèòíûõ óñòàíîâîê - 3, òàíêîâ - 2, áðîíåïîåçäîâ - 1.
10 ãâ. Êðèâîðîæñêàÿ âîçäóøíî-äåñàíòíàÿ äèâèçèÿ çà îáðàçöîâîå âûïîëíåíèå çàäàíèé êîìàíäîâàíèÿ â áîÿõ ñ íåìåöêèìè çàõâàò÷èêàìè ïðè îñâîáîæäåíèè ãîðîäà è ñòàíöèè Ðàçäåëüíàÿ, íàãðàæäàåòñÿ îðäåíîì Êðàñíîå Çíàìÿ.
 áîÿõ 8 àïðåëÿ áûë òÿæåëî ðàíåí êîìàíäèð äèâèçèè Ìèêåëàäçå Ì.Ã., â äîëæíîñòü êîìàíäèðà âñòóïèë ïîëêîâíèê Ïåòðóøèí À.Í.
Ïðîäîëæàÿ íàñòóïëåíèå, äèâèçèÿ 11 àïðåëÿ âûøëà íà âîñòî÷íûé áåðåã ð. Äíåñòð â ðàéîíå Êàðàãàø, à 12 àïðåëÿ ôîðñèðîâàëà ð. Äíåñòð. Çà ïåðèîä 17 ôåâðàëÿ ïî 12 àïðåëÿ 1944 ã., äèâèçèÿ ïðîøëà ñ áîÿìè îêîëî 300 êì, îñâîáîäèëà 130 êðóïíûõ íàñåëåííûõ ïóíêòîâ. Ñ 12 ïî 18 àïðåëÿ âåäåò óïîðíûå áîè ïî ðàñøèðåíèþ è óêðåïëåíèþ ïëàöäàðìà â ðàéîíå çàïàäíåå Êîöàíêà è âîñòî÷íåå Êèðêàåøòü.
Çà îáðàçöîâîå âûïîëíåíèå áîåâûõ çàäàíèé êîìàíäîâàíèÿ íà ôðîíòàõ áîðüáû ñ íåìåöêèìè çàõâàò÷èêàìè è ïðîÿâëåííîå ìóæåñòâî, îòâàãó ïðè ôîðñèðîâàíèè ð. Äíåñòð áûëî ïðèñâîåíî çâàíèå Ãåðîÿ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà 3-ì âîèíàì 24-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî ïîëêà: ãâ. ñò. ñåðæàíòó Ìàðêèíó Ô.Ä., ãâ. ñò. ëåéòåíàíòó Íàóìîâó È.Å., ãâ. ëåéòåíàíòó Ðó÷èíó À.Ñ.
Ñ 18 - 26 àïðåëÿ ÷àñòè äèâèçèè îòâåäåíû â ðàéîí Áëèæíèå Õóòîðà (Òåðàñïîëü), ãäå äîóêîìïëåêòîâûâàëèñü, ïðèâîäÿ â ïîðÿäîê îðóæèå, ìàòåðèàëüíóþ ÷àñòü è çàíèìàëèñü áîåâîé ïîäãîòîâêîé. 27 àïðåëÿ äèâèçèÿ âíîâü ôîðñèðóåò ð. Äíåñòð â ðàéîíå Âàðíèöà, ñåâåðíåå ã. Áåíäåðû. Ñ 27 àïðåëÿ ïî 5 ìàÿ 1944 ãîäà âåäåò óïîðíûå, îæåñòî÷åííûå è òÿæåëûå áîè çà óäåðæàíèå ïëàöäàðìà. Çà ýòî âðåìÿ äâå ïåðâûå ëèíèè íåìåöêèõ òðàíøåé, íåñêîëüêî ðàç ïåðåõîäèëè èç ðóê â ðóêè.  ýòèõ áîÿõ áûë ðàíåí êîìàíäèð ïîëêà ïîäïîëêîâíèê Ïøåíè÷íûé À.Å., óáèò çàìåñòèòåëü êîìàíäèðà 19-ãî ïîëêà ïî ïîëèò÷àñòè ìàéîð Àäàìåéêî.  ïåðèîä ñ 8 ïî 31 ìàÿ 1944 ã. ÷àñòè â ðàéîíå Áëèæíèå Õóòîðà çàíèìàëèñü áîåâîé ïîäãîòîâêîé, ñêîëà÷èâàíèåì îòäåëåíèé, âçâîäîâ, ðîò, áàòàëüîíîâ, à òàêæå øòàáîâ áàòàëüîíîâ è ïîëêîâ. Ñ 1 ïî 2 èþíÿ ÷àñòè äèâèçèè ïåðåäèñëîöèðîâàëèñü â ðàéîí Êàðàãàø, Ñëîáîäçåÿ Ìîëäàâàíñêàÿ, ãäå äî 15 àâãóñòà çàíèìàëàñü áîåâîé ïîäãîòîâêîé. Ñ ýòîãî âðåìåíè îíà âõîäèò â ñîñòàâ 6 ãâ. ñòðåëêîâîãî êîðïóñà.
Êóçíåöîâ "Äíè áîåâûå":
"Ñ ïåðåõîäîì ê îáîðîíå îò íàñ óøëà 10-ÿ ãâàðäåéñêàÿ Êðèâîðîæñêàÿ âîçäóøíî-äåñàíòíàÿ äèâèçèÿ, î ÷åì ÿ î÷åíü ñîæàëåë".
Îòìåòèì, ÷òî â 82-ì ñòðåëêîâîì êîðïóñå 10-ÿ âîçäóøíî-äåñàíòíàÿ äèâèçèÿ áûëà ãîëîâíîé è ñðàæàëàñü íà ñàìûõ òÿæåëûõ è îïàñíûõ ó÷àñòêàõ ôðîíòà.
20 àâãóñòà 1944 ã. íà÷àëàñü âûäàþùàÿñÿ ßññêî-Êèøèíåâñêàÿ îïåðàöèÿ.  ýòîé îïåðàöèè äèâèçèÿ íàñòóïàëà â ïåðâîì ýøåëîíå íà ëåâîì ôëàíãå 37 àðìèè è ïîñëåäîâàòåëüíî îñâîáîæäàëà: Áåññàðàáêà, ã. Êîìðàò, Ëåîâî.  ðàéîíå Êîòîâñêîå è Ëåîâî áûëà îêðóæåíà, ðàçãðîìëåíà è 27 àâãóñòà ïëåíåíà áîëüøàÿ ãðóïïà âîéñê ïðîòèâíèêà.
Ñ 28 àâãóñòà ïî 6 ñåíòÿáðÿ ÷àñòè äèâèçèè î÷èùàþò ïëàâíè ð. Ïðóò è ïðèáðåæíûå ëåñà îò ãèòëåðîâöåâ, âûëîâèâ èõ áîëåå 4-õ òûñÿ÷.
Çà óñïåøíûå áîåâûå äåéñòâèÿ â ßññêî-Êèøèíåâñêîé îïåðàöèè, 28.09.44 ã. äèâèçèÿ íàãðàæäàåòñÿ Îðäåíîì Ñóâîðîâà 2 ñòåïåíè, è ñòàëà èìåíîâàòüñÿ 10 ãâ. Êðèâîðîæñêàÿ, Êðàñíîçíàìåííàÿ, îðäåíà Ñóâîðîâà 2 ñòåïåíè âîçäóøíî-äåñàíòíàÿ äèâèçèÿ.
Äèâèçèÿ ñîâåðøàåò ìàðø è â ðàéîíå Èñàê÷à 10-11 ñåíòÿáðÿ ïåðåïðàâëÿåòñÿ ÷åðåç ðåêó Äóíàé, ïåðåñåêàåò Ñîâåòñêî-Ðóìûíñêóþ ãðàíèöó è ñîâåðøàåò ìàðø ïî òåððèòîðèè Ðóìûíèè: Èñàê÷à-Ìåäæèäèÿ.  ðàéîíå Ñåðäåìåíò âûõîäèò íà Áîëãàðñêóþ ãðàíèöó, ñîâåðøàåò ìàðø ïî Áîëãàðñêîé òåððèòîðèè: Äîáðû÷, Ïåðåñëàâ, Ñëèâîí è 29 ñåíòÿáðÿ ñîñðåäîòà÷èâàåòñÿ â ðàéîíå ñåëà Ãîëóáèöû, ãäå è ïðîáûëà äî 30.10.44 ã. Ñ 4 íîÿáðÿ 1944 ãîäà äèâèçèÿ ñîâåðøàåò êîìáèíèðîâàííûé ìàðø: ëè÷íûé ñîñòàâ æ.ä. ýøåëîíàìè, à àðòèëëåðèÿ íà ìåõ. òÿãå è âåñü àâòîòðàíñïîðò ñâîèì õîäîì, ñîñðåäîòà÷èâàåòñÿ 9 íîÿáðÿ â ñòîëèöå Þãîñëàâèè ã. Áåëãðàäå. 11 íîÿáðÿ âûñòóïèëà íà ìàðø Áåëãðàä-Íîâèñàä, à 13 íîÿáðÿ ïåðåïðàâëÿåòñÿ ÷åðåç ð. Äóíàé, ñîâåðøàåò ìàðø è ñîñðåäîòà÷èâàåòñÿ â ã. Ñàìáîð.
Ñ ýòîãî âðåìåíè äèâèçèÿ â ñîñòàâå 6 ãâ. ñòðåëêîâîãî êîðïóñà âîøëà â ñîñòàâ 57-é àðìèè, êîìàíäóþùèé ãåíåðàë-ïîëêîâíèê Øàðîõèí. 23 íîÿáðÿ â ðàéîíå Áîòèíî âòîðè÷íî ïåðåïðàâëÿåòñÿ ÷åðåç ð. Äóíàé.  íî÷ü íà 25 íîÿáðÿ âûõîäèò íà ðóáåæ Äóøåâèöà- Êèÿæåâî è 25 íîÿáðÿ ïðîðûâàåò îáîðîíó è â òå÷åíèå 4-õ ñóòîê ïðåñëåäóåò ïðîòèâíèêà è 29 íîÿáðÿ øòóðìîì îâëàäåëà ã. Ïå÷.  õîäå íàñòóïëåíèÿ ÷àñòåé, ïðîòèâíèê íåîäíîêðàòíî êîíòðàòàêàìè ïåõîòû ïðè ïîääåðæêå òàíêîâ è àâèàöèè ïûòàëñÿ èõ îñòàíîâèòü. Àâèàöèÿ ïðîòèâíèêà â ñóòêè äåëàëà ïî 54 ñàìîëåòîâûëåòà.
 ïåðèîä íàñòóïëåíèÿ äèâèçèÿ çà 4 äíÿ óíè÷òîæèëà: òàíêîâ - 2, áðîíåòðàíñïîðòåðîâ - 4, àâòîìàøèí - 290, òÿãà÷åé - 9, îðóäèé ðàçíûõ êàëèáðîâ - 25, ìèí - 18, ïóëåìåòîâ - 57.
Çàõâà÷åíî àâòîìàøèí - 72, òÿãà÷åé - 18, îðóäèé ðàçíûõ - 26, çåíèòíûõ îðóäèé - 12, ìèí - 27, ïóëåìåòîâ - 42, æ.ä. ýøåëîíîâ - 14, ñêëàäîâ ñ âîåííûì èìóùåñòâîì - 9, ñ áîåïðèïàñàìè - 2.
Ïðèêàçîì Âåðõîâíîãî Ãëàâíîêîìàíäóþùåãî âñåìó ëè÷íîìó ñîñòàâó îáúÿâëåíà áëàãîäàðíîñòü çà îâëàäåíèå ã. Ïå÷.
 õîäå äàëüíåéøåãî íàñòóïëåíèÿ, ñëîìèâ ñîïðîòèâëåíèå ïðîòèâíèêà, 2 äåêàáðÿ 1944 ã. ÷àñòè äèâèçèè îâëàäåëè ã. Êàïîøâàð. Ïðèêàçîì Âåðõîâíîãî Ãëàâíîêîìàíäóþùåãî âñåìó ëè÷íîìó ñîñòàâó îáúÿâëåíà áëàãîäàðíîñòü çà îâëàäåíèå ã. Êàïîøâàð.  õîäå íàñòóïëåíèÿ ÷àñòè äèâèçèè îâëàäåëè ñò. Êîøêîïàä è 5.12.44 ã. âûøëè ê Íàäüáàéîì, ãäå è ïåðåøëà ê îáîðîíå, ïðî÷íî óäåðæèâàÿ ðóáåæ: Øàïîíÿé, ×åêîòà, Íàäüáàéîì. Íà ýòîì ðóáåæå ñ 14 äåêàáðÿ ïî 6 ÿíâàðÿ 1945 ã. äèâèçèÿ âåëà óïîðíûå è îæåñòî÷åííûå áîè.
6 ÿíâàðÿ 1945 ã. Óêàçîì Ïðåçèäèóìà Âåðõîâíîãî Ñîâåòà ÑÑÑÐ çà îáðàçöîâîå âûïîëíåíèå çàäàíèé êîìàíäîâàíèÿ â áîÿõ ñ íåìåöêèìè çàõâàò÷èêàìè ïðè ôîðñèðîâàíèè Äóíàÿ è ïðîðûâå îáîðîíû ïðîòèâíèêà è ïðîÿâëåííîå ïðè ýòîì äîáëåñòü è ìóæåñòâî íàãðàäèòü îðäåíîì Êóòóçîâà 3 ñòåïåíè:
19 ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê
24 ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê
Òàê áûëà íàïèñàíà åùå îäíà ñëàâíàÿ ñòðàíèöà â èñòîðèè íàøåé äèâèçèè.
6 ÿíâàðÿ äèâèçèÿ ñäàåò ñâîé ðóáåæ 73-é ñòðåëêîâîé äèâèçèè è çàíèìàåò íîâûé ðóáåæ îáîðîíû ïðîòÿæåííîñòüþ 23 êì, íà ýòîì ðóáåæå ñ 14 ÿíâàðÿ ïî 25 ìàðòà âåäåò òÿæåëûå îáîðîíèòåëüíûå áîè. Ïîñëå íèõ äèâèçèÿ 29 ìàðòà ïåðåøëà â íàñòóïëåíèå è, ïðîðâàâ îáîðîíó âðàãà, íà÷àëà ïðåñëåäîâàòü åãî ê ãðàíèöàì Àâñòðèè. 4.04.1945 ã. ÷àñòè äèâèçèè ïåðåøëè Âåíãåðñêî-Þãîñëàâñêóþ ãðàíèöó â ðàéîíå Êðûæåâöû. 7 àïðåëÿ 1945 ãîäà äèâèçèÿ ïåðåøëà ãðàíèöó Þãîñëàâèè, è âñòóïèëà â ïðåäåëû Àâñòðèè, ãäå âåëà áîè â ãîðíî-ëåñèñòîé ìåñòíîñòè. 8 àïðåëÿ ñîâåðøàåò ìàðø â ðàéîíå Ôåðèíã è, 19 àïðåëÿ çàíèìàåò ðóáåæ îáîðîíû: Ðèòòøòåéí Õàáåð Ðààáàó, è óäåðæèâàåò åãî äî 8 ìàÿ. 8 ìàÿ äèâèçèÿ ïåðåøëà â íàñòóïëåíèå â íàïðàâëåíèè ã. Ãðàö è 9 ìàÿ 1945 ã. îâëàäåëà ã. Ãðàö.
 ã. Ãðàö çàêîí÷èëñÿ òðóäíûé, íî ñëàâíûé è ïîáåäîíîñíûé áîåâîé íàñòóïàòåëüíûé ïóòü 10-é ãâ. Êðèâîðîæñêîé Êðàñíîçíàìåííîé Îðäåíà Ñóâîðîâà 2 ñòåïåíè âîçäóøíî-äåñàíòíîé äèâèçèè.
Èñòèíû ðàäè, ñëåäóåò ñêàçàòü: çà ïåðèîä âîîðóæåííîé áîðüáû ñ íåìåöêî-ôàøèñòñêèìè çàõâàò÷èêàìè äèâèçèÿ ìíîãî ðàç âåëà óïîðíûå, îæåñòî÷åííûå è òÿæåëûå íàñòóïàòåëüíûå è îáîðîíèòåëüíûå áîè, íåñëà â ýòèõ áîÿõ òÿæåëûå ïîòåðè, íî íèêîãäà íå îòñòóïàëà è íå îñòàâëÿëà çàíèìàåìûõ ïîçèöèé; êîìàíäîâàíèå àðìèè íåîäíîêðàòíî íàïðàâëÿëî äèâèçèþ íà îïàñíûå è óãðîæàþùèå ó÷àñòêè ôðîíòà èëè íà òå íàïðàâëåíèÿ, ãäå, íóæíî áûëî ðàçâèòü óñïåõ íàñòóïëåíèÿ, è âñåãäà îíà ñ ÷åñòüþ âûïîëíÿëà ïîñòàâëåííûå çàäà÷è.
Êîììóíèñòû, îôèöåðû, êîìñîìîëüöû äèâèçèè â áîÿõ âñåãäà ïîêàçûâàëè îáðàçöû ñòîéêîñòè, âûäåðæêè, ìóæåñòâà è õðàáðîñòè, îòâàãè è ãåðîèçìà, ñëóæèëè ïðèìåðîì äëÿ áîéöîâ.
Çà ïåðèîä áîåâûõ äåéñòâèé, äèâèçèÿ íàíåñëà âðàãó ïîòåðè: óíè÷òîæåíî ôàøèñòñêèõ ñîëäàò è îôèöåðîâ 38885 ÷åëîâåê, âçÿòî â ïëåí ñîëäàò è îôèöåðîâ âðàãà - 5117.
Óíè÷òîæåíî è ðàçáèòî: âèíòîâîê - 836, àâòîìàòîâ - 436, ïóëåìåòîâ - 312, ìèíîìåòîâ - 42, îðóäèé ðàçíûõ - 140, òàíêîâ è ÑÀÓ - 225, àâòîìàøèí - 345, ñàìîëåòîâ - 5.
Çàõâà÷åíû òðîôåè: âèíòîâîê - 3682, àâòîìàòîâ - 793, ïóëåìåòîâ - 405, ìèíîìåòîâ - 28, îðóäèé - 191, ðàäèîñòàíöèé - 15, òàíêîâ - 23, áðîíåìàøèí - 8, àâòîìàøèí - 312, ñêëàäîâ - 30, æ.ä. ýøåëîíîâ - 50, ïàðîâîçîâ - 56.
Çà âçÿòèå äèâèçèåé ãîðîäîâ Âåðõîâíûì Ãëàâíîêîìàíäóþùèì Âîîðóæåííûõ Ñèë ÑÑÑÐ 9 ðàç îáúÿâëÿëàñü áëàãîäàðíîñòü.
Çà ïðîÿâëåííîå ìóæåñòâî, õðàáðîñòü è ãåðîèçì â áîÿõ ñ ãèòëåðîâñêèìè çàõâàò÷èêàìè 42 ñîëäàòà, ñåðæàíòà è îôèöåðà áûëè óäîñòîåíû âûñîêîãî çâàíèÿ Ãåðîÿ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà, èç íèõ 39 ÷åëîâåê çà ôîðñèðîâàíèå è óäåðæàíèå ïëàöäàðìà íà ïðàâîì áåðåãó Äíåïðà.
 âîåííî-èñòîðè÷åñêîì î÷åðêå "Ñîâåòñêèå âîçäóøíî-äåñàíòíûå" ïî íàãðàæäåííûì ñëåäóþùèå äàííûå: "Çà ðàòíûå ïîäâèãè â õîäå Âåëèêîé Îòå÷åñòâåííîé âîéíû 16201 âîèí 10-é âîçäóøíî-äåñàíòíîé äèâèçèè íàãðàæäåí áîåâûìè îðäåíàìè è ìåäàëÿìè, à 44 èç íèõ óäîñòîåíû çâàíèÿ Ãåðîÿ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà. Ýòî áîëüøå, ÷åì â ëþáîé äðóãîé äèâèçèè èç ñîñòàâà âîçäóøíî-äåñàíòíûõ âîéñê".
Äèâèçèåé êîìàíäîâàëè:
Èâàíîâ Âàñèëèé Ïîëèêàðïîâè÷, ãåíåðàë-ìàéîð
Ìèêåëàäçå Ì.Ã., ãåíåðàë-ìàéîð
Ïåòðóøèí À.Í., ãåíåðàë-ìàéîð
 ñîñòàâ äèâèçèè âõîäèëè:
19-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê,
24-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê,
30-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñòðåëêîâûé ïîëê,
5-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé àðòèëëåðèéñêèé ïîëê,
9-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé èñòðåáèòåëüíî-ïðîòèâîòàíêîâûé äèâèçèîí (ÈÏÒÄ),
2-ÿ ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíàÿ ðîòà ñâÿçè,
1-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ñàïåðíûé áàòàëüîí,
11-ÿ ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíàÿ ðàçâåäðîòà,
3-é ãâ. âîçäóøíî-äåñàíòíûé ìåäèêî-ñàíèòàðíûé áàòàëüîí
  --- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
15 àïðåëÿ 2012 10:13 28 ñåíòÿáðÿ 2023 13:44 Íîìåð çàïèñè 6748733 Ôàìèëèÿ ÁóíåöêèéÈìÿ ÃðèãîðèéÎò÷åñòâî Ïàâëîâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ __.__.1921 Ìåñòî ðîæäåíèÿ Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñàíæàðñêèé ð-í, õ. ÇàáðåäêèÄàòà è ìåñòî ïðèçûâà __.__.1939 Íîâî-Ñàíæàðñêèé ÐÂÊ, Ïîëòàâñêàÿ îáë. Âîèíñêîå çâàíèå êðàñíîàðìååö Ïðè÷èíà âûáûòèÿ ïðîïàë áåç âåñòèÄàòà âûáûòèÿ __.12.1943 Íàçâàíèå èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 58 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 18004 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 1653 Îòåö - Áóíåöêèé Ïàâåë Ìîèñååâè÷https://pamyat-naroda.ru/heroe...s%3D1&Áóíåöêèé Ãðèãîðèé Ïàâëîâè÷Äîêóìåíò î âîåííîïëåííûõ Äàòà ðîæäåíèÿ: 23.08.1920 Ìåñòî ðîæäåíèÿ: Ïîëòàâñêàÿ îáë. Âîèíñêîå çâàíèå: êðàñíîàðìååö|ðÿäîâîé Äàòà âûáûòèÿ: 29.09.1941 Ñóäüáà: Ïîãèá â ïëåíóÌåñòî ïëåíåíèÿ: Ìèíñê Ëàãåðü: øòàëàã 307
Ëàãåðíûé íîìåð: 262789Äàòà ïëåíåíèÿ: 03.07.1941 Èíôîðìàöèÿ îá àðõèâå - Èñòî÷íèê èíôîðìàöèè: ÖÀÌÎ Ôîíä èñò. èíôîðìàöèè: 58 Îïèñü èñò. èíôîðìàöèè: 977524 Äåëî èñò. èíôîðìàöèè: 282 http://www.obd-memorial.ru/Ima...e8425a0ed4Áóíåöêèé Ãðèãîðèé Ïàâëîâè÷23.08.1920 ëàãåðíûé íîìåð 262789 âçÿò â ïëåí 03.07.1941 ìåñòî ïëåíåíèÿ: Ìèíñê ëàãåðü: øòàëàã 307ïîãèá â ïëåíó 29.09.41 ñëóæèë äî ïëåíà:375 (ñîêðàùåíèå íà íåìåöêîì ÿçûêå ëó÷øå óòî÷íèòü) LAP èëè IAP (áûñòðåå âñåãî àðòèëëåðèñò?) http://www.dokst.ru/main/node/1118Áóíåöêèé Ãðèãîðèé Ïàâëîâè÷äàòà ðîæä. 23.08.1920 äàòû ñìåðòè íåò (âîçìîæíî ïåðåâåäåí â äðóãîé ëàãåðü) ìåñòî ðîæä. Ïîëòàâñêàÿ îáëàñòü óêðàèíåö èäåíòèôèêàöèîííûé íîìåð 581823 http://www.dokst.ru/node/1118?suchwort=%D0%91&seite=593Áàçà äàííûõ Âîåííîïëåííûå Öåíòðà äîêóìåíòàöèè ïðè îáúåäèíåíèè "Ñàêñîíñêèå ìåìîðèàëû" ã. Äðåçäåí, Ãåðìàíèÿ
Áóíåöêèé Ãðèãîðèé Ïàâåë 23.08.1920 Èäåíòèôèêàòîð - 581823https://www.sgvavia.ru/forum/928-4334-1Íûíå çàõîðîíåíèå ñîâåòñêèõ ïëåííûõ øòàëàãà 307, óìåðøèõ â Öèòàäåëè Äåìáëèí:Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ ÏîëüøàÐåãèîí çàõîðîíåíèÿ Ëþáåëüñêîå âîåâ.Íîìåð çàõîðîíåíèÿ â ÂÌÖ Ç48-179 Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ ã. Äåìáëèí, óë. ÑàïåðóâÄàòà ñîçäàíèÿ ñîâðåìåííîãî ìåñòà çàõîðîíåíèÿ __.__.1945 Äàòà ïîñëåäíåãî çàõîðîíåíèÿ __.__.1945 Âèä çàõîðîíåíèÿ ìîãèëà ñîâåòñêèõ âîåííîïëåííûõ Ñîñòîÿíèå çàõîðîíåíèÿ õîðîøåå Êîëè÷åñòâî ìîãèë 1 Çàõîðîíåíî âñåãî 60000
Çàõîðîíåíî èçâåñòíûõ 0
Çàõîðîíåíî íåèçâåñòíûõ 60000Êòî øåôñòâóåò íàä çàõîðîíåíèåì Ñîâåò Îõðàíû Ïàìÿòè Áîðüáû è Ìó÷åíè÷åñòâà Ðåñïóáëèêè Ïîëüøè http://www.obd-memorial.ru/html/info.htm?id=86044123
 --- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
15 àïðåëÿ 2012 11:53 19 ñåíòÿáðÿ 2023 18:01 http://obd-memorial.ru/Íîìåð çàïèñè 60602252 Ôàìèëèÿ ÄåðÿæíûéÈìÿ ÀëåêñåéÎò÷åñòâî Àëåêñååâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ __.__.1915Äàòà è ìåñòî ïðèçûâà __.05.1941 Íîâî-Ñåíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-íÂîèíñêîå çâàíèå ñåðæàíòÏðè÷èíà âûáûòèÿ ïîãèá â ïëåíóÄàòà âûáûòèÿ 10.10.1941Íàçâàíèå èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 58 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 977520 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 135 òåëåôîíèñò, á/ï, ñåñòðà - Äåðÿæíàÿ Íàòàëüÿ Àëåêñååâíà
ã. Äåèáëèíã /Ïîëüøà/https://pamyat-naroda.ru/heroe...ie60602252Äåðÿøíûé Àëåêñåé Àëåêñååâè÷Äîêóìåíò, óòî÷íÿþùèé ïîòåðè Äàòà ðîæäåíèÿ: __.__.1915 Ìåñòî ðîæäåíèÿ: Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-í, ñ. ÇàáðåäêèÄàòà è ìåñòî ïðèçûâà: __.05.1941 Íîâî-Ñåíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-í Äàòà ïðèçûâà: __.05.1941 Âîèíñêîå çâàíèå: êðàñíîàðìååö Äàòà âûáûòèÿ: __.11.1943 Ïðè÷èíà âûáûòèÿ: ïðîïàë áåç âåñòèÈíôîðìàöèÿ îá àðõèâå - Èñòî÷íèê èíôîðìàöèè: ÖÀÌÎ Ôîíä èñò. èíôîðìàöèè: 58 Îïèñü èñò. èíôîðìàöèè: 977520 Äåëî èñò. èíôîðìàöèè: 131 ïèñåì íå áûëî
ìàòü Äåðÿæíàÿ Ìàðèÿ ßêîâëåâíàhttps://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=86044126Èíôîðìàöèÿ î çàõîðîíåíèè Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ Ïîëüøà
Ðåãèîí çàõîðîíåíèÿ Ëþáåëüñêîå âîåâ.Íîìåð çàõîðîíåíèÿ â ÂÌÖ Ç48-180 Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ ã. Äåìáëèí, óë. 15 Ï.Ï. ÂèëüêóâÄàòà ñîçäàíèÿ ñîâðåìåííîãî ìåñòà çàõîðîíåíèÿ __.__.1945 Äàòà ïîñëåäíåãî çàõîðîíåíèÿ __.__.1945 Âèä çàõîðîíåíèÿ ó÷àñòîê ñîâåòñêèõ âîåííîïëåííûõ íà êîììóíàëüíîì êëàäáèùå Ñîñòîÿíèå çàõîðîíåíèÿ õîðîøåå Êîëè÷åñòâî ìîãèë 2 Çàõîðîíåíî âñåãî 7000
Çàõîðîíåíî èçâåñòíûõ 0
Çàõîðîíåíî íåèçâåñòíûõ 7000Êòî øåôñòâóåò íàä çàõîðîíåíèåì Ñîâåò Îõðàíû Ïàìÿòè Áîðüáû è Ìó÷åíè÷åñòâà Ðåñïóáëèêè Ïîëüøè
   --- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
15 àïðåëÿ 2012 12:31 16 àâãóñòà 2023 5:46 http://obd-memorial.ru/Íîìåð çàïèñè 56034841 Ôàìèëèÿ Çèí÷åíêîÈìÿ ÀíäðåéÎò÷åñòâî Ìàðêîâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ __.__.1922Ìåñòî ðîæäåíèÿ Ïîëòàâñêàÿ îáë., Ñàíæàðñêèé ð-í, ñ. ÇàáðèòêèÄàòà è ìåñòî ïðèçûâà Ñàíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë.Ïîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû 34 Ãâ. ñäÂîèíñêîå çâàíèå ãâ. êðàñíîàðìååöÏðè÷èíà âûáûòèÿ óáèòÄàòà âûáûòèÿ 20.11.1942Íàçâàíèå èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 58 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 18001 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 1110 ñàïåð
ìàòü - Çèí÷åíêî Äàðüÿ Âàñèëüåâíà
óáèò â áîþ 20.11.1942 â ðàéîíå ä. Õàëõóòà Êàëìûöêîé ÀÑÑÐ
çàõîðîíåí - ä. Õàëõóòà Êàëìûöêîé ÀÑÑÐ34 ãâàðäåéñêàÿ Åíàêèåâñêàÿ, êðàñíîçíàìåííàÿ, îðäåíà Êóòóçîâà, ñòðåëêîâàÿ äèâèçèÿ. (äàííûé ìàòåðèàë ïðåäîñòàâèë Àíäðåé Èñòîìèí) 34 ãâàðäåéñêàÿ ñòðåëêîâàÿ äèâèçèÿ ñôîðìèðîâàíà íà áàçå 7 âîçäóøíî-äåñàíòíîãî êîðïóñà â ã. Ìîñêâå 2 àâãóñòà 1942 ã. ïî Ïîñòàíîâëåíèþ Ãîñóäàðñòâåííîãî êîìèòåòà îáîðîíû îò 29.07.42 â ÷èñëå 8 ïåðåôîðìèðîâàííûõ â ãâàðäåéñêèå ñòðåëêîâûå äèâèçèé âîçäóøíî-äåñàíòíûõ êîðïóñîâ. Îíè ïîëó÷èëè ñðàçó ãâàðäåéñêèå çâàíèÿ î íîìåðà ñ 34-ãî ïî 41-é. Äèðåêòèâàìè ÑÂÃÊ îò 02 è 05.08.42 âñå îíè áûëè íàïðàâëåíû íà þæíûé ó÷àñòîê ôðîíòà, èç íèõ 7 äèâèçèé â ðàéîí Ñòàëèíãðàäà, îäíà (34-ÿ ãâàðäåéñêàÿ ñòðåëêîâàÿ äèâèçèÿ) â ðàñïîðÿæåíèå Ñòàëèíãðàäñêîãî âîåííîãî îêðóãà ñ öåëüþ çàòêíóòü äûðó, îáðàçîâàâøóþñÿ ìåæäó Þãî-Âîñòî÷íûì ôðîíòîì è Ñåâåðíîé ãðóïïîé âîéñê Çàêàâêàçñêîãî ôðîíòà íà òåððèòîðèè Êàëìûöêîé ÀÑÑÐ. Ðåçåðâîâ íà íàïðàâëåíèè Àñòðàõàíü íå áûëî. Òðè ñòðåëêîâûõ ïîëêà 34 ãâàðäåéñêîé ñòðåëêîâîé äèâèçèé ñôîðìèðîâàíû èç òðåõ âîçäóøíî-äåñàíòíûõ áðèãàä 7-ãî âîçäóøíî-äåñàíòíîãî êîðïóñà: 14, 15, 16 âîçäóøíî-äåñàíòíûå áðèãàäû (1-ãî ôîðìèðîâàíèÿ) ïåðåôîðìèðîâàíû â 103-é ãâàðäåéñêèé, 105-é ãâàðäåéñêèé, 107-é ãâàðäåéñêèé ñòðåëêîâûå ïîëêè.  îñíîâíîì ýòî áûëè õîðîøî ïîäãîòîâëåííûå â òå÷åíèå îò ïîëóãîäà äî ãîäà óðîæåíöû ñåâåðíûõ îáëàñòåé 1922 è 1923 ãã. ðîæäåíèÿ. Âñå îíè ïðîøëè îñíîâàòåëüíóþ äåñàíòíóþ ïîäãîòîâêó, íî âîåâàòü ïðèøëîñü êàê îáû÷íîé ïåõîòå â ñòåïÿõ.  ñåíòÿáðå 1942 ã. îíè âîøëè â ñîñòàâ 28-é àðìèè Ñòàëèíãðàäñêîãî ôðîíòà. Íåìöû íàïðàâèëè òóäà 16-þ ìîòîðèçîâàííóþ (ïîëó÷èâøóþ çà áîåâûå çàñëóãè íàçâàíèå "Áîðçàÿ äèâèçèÿ") äëÿ çàõâàòà Àñòðàõàíè. Êðîìå òîãî, íåêîòîðàÿ ÷àñòü êàëìûêîâ ñíà÷àëà èñïîäòèøêà ïîìîãàëè íåìöàì, à çàòåì âûñòóïèëè â îòêðûòóþ, èçáåãàÿ ïðèçûâà â àðìèþ, äåçåðòèðóÿ èç ÷àñòåé, îòêðûâàÿ ôðîíò (çà ýòó ïîìîùü â 1943 ã. áûëè âûñåëåíû). Èç íèõ â Ýëèñòå â ñåíòÿáðå 1942-ãî ãîäà áûë ñôîðìèðîâàí êàâàëåðèéñêèé ýñêàäðîí, íîñèâøåå íàçâàíèå "êàëìûöêîå ñîåäèíåíèå äîêòîðà Äîëëà". Òàêæå íà àñòðàõàíñêîì íàïðàâëåíèè â ïîä÷èíåíèè 16-é ìîòîðèçîâàííîé äèâèçèè íàõîäèëèñü 450-é, 782-é è 811-é òóðêåñòàíñêèå áàòàëüîíû, ñîñðåäîòî÷åííûå çäåñü äëÿ äàëüíåéøåãî ïðîäâèæåíèÿ â Òóðêåñòàí (â ïðèêàçå êîìàíäîâàíèÿ 16-é ìîòîðèçîâàííîé äèâèçèé îò 7 ÿíâàðÿ 1943 ãîäà îòìå÷àëèñü çàñëóãè ýòèõ áàòàëüîíîâ, çàâîåâàâøèõ "ïî÷åòíîå ïðàâî íîñèòü íåìåöêóþ ôîðìó"). Áîåâûå äåéñòâèÿ â Êàëìûêèè.
Ñîâåòñêîå êîìàíäîâàíèå ïðèíÿëî ðåøåíèå ñîçäàòü íà ïðàâîì áåðåãó Âîëãè âîêðóã Àñòðàõàíè øèðîêîé ïîëîñîé äâà îáîðîíèòåëüíûõ îáâîäà. Âñå ýòî äîëæíî áûëî íàäåæíî ïðèêðûòü ãîðîä è äåëüòó Âîëãè îò ïðîðûâà ïðîòèâíèêà êàê ñî ñòîðîíû Ñòàëèíãðàäà, òàê è ñî ñòîðîíû Ýëèñòû.  êà÷åñòâå ïåðâîãî øàãà èç ÷èñëà êóðñàíòîâ àñòðàõàíñêèõ âîåííûõ ó÷èëèù ïðèêàçàíî áûëî ñôîðìèðîâàòü äâà ïîëêà. Ïÿòü ÷àñîâ ñïóñòÿ ïåðâûé êóðñàíòñêèé ïîëê âûñòóïèë â ïîõîä. Îí çàíÿë îáîðîíèòåëüíûé ðóáåæ íà ñåâåðî-çàïàäå Àñòðàõàíè 6 àâãóñòà 1942 ã. Âòîðîé êóðñàíòñêèé ïîëê 7 èþëÿ 1942 ã. ïðèêðûë äîðîãó Ýëèñòà-Àñòðàõàíü (â äàëüíåéøåì íà îñíîâå ýòèõ ïîëêîâ áûëà ðàçâåðíóòà 248-ÿ ñòðåëêîâàÿ äèâèçèÿ). Êàëìûöêèå ñòåïè âñòðåòèëè êóðñàíòñêèå ïîëêè ñòðàøíûì çíîåì. Òåìïåðàòóðà âîçäóõà ïîðîé äîñòèãàëà ñîðîêà ãðàäóñîâ. Ïàëÿùèå ëó÷è ñîëíöà âûæãëè òðàâó. Ñàìûì íåïðèÿòíûì áûë "àñòðàõàíåö" - ÿäîâèòàÿ ïåñ÷àíàÿ ïûëü, êîòîðóþ íåñëè çíîéíûå âåòðû. Âûäâèíóòûå ñëåäîì íà äðóãîé ó÷àñòîê îáîðîíû ñîåäèíåíèÿ 34-ÿ ãâàðäåéñêàÿ ñòðåëêîâàÿ äèâèçèÿ è 78-é óêðåïëåííûé ðàéîí ñòîëêíóëèñü ñ èíûìè ïðîáëåìàìè. Çäåñü ðàñïîëàãàëèñü ñîòíè âîëæñêèõ ïðèäåëüòîâûõ èëüìåíåé è ãðÿçåâûõ îçåð. Îäíîâðåìåííî ñ ñîñðåäîòî÷åíèåì âîéñê íà îáîðîíèòåëüíîì îáâîäå íàøå êîìàíäîâàíèå âûñûëàëî ïåðåäîâûå îòðÿäû ñ öåëüþ ïåðåõâàòà óçëîâ äîðîã â êàëìûöêèõ ñòåïÿõ, ÷òîáû îïåðåäèòü ïðîòèâíèêà  ïîñëåäíèõ ÷èñëàõ àâãóñòà íà àñòðàõàíñêîì íàïðàâëåíèè ðàçâåðíóëèñü îæåñòî÷åííûå áîè. 27 àâãóñòà 16-ÿ íåìåöêàÿ ìåõàíèçèðîâàííàÿ äèâèçèÿ è ÷àñòè 6-ãî ðóìûíñêîãî êîðïóñà íà÷àëè íàñòóïëåíèå íà ßøêóëü, êîòîðûé îáîðîíÿëè 2-îé è 3-èé áàòàëüîíû 107-ãî ãâàðäåéñêîãî ñòðåëêîâîãî ïîëêà ïîä êîìàíäîâàíèåì ïîëêîâíèêà Í. Å. Öûãàíêîâà. 1-ûé áàòàëüîí ñîîðóæàë îáîðîíèòåëüíûé ðóáåæ â ïîñåëêå Óòòà. Ñ þãà ïîñåëîê ßøêóëü ïðèêðûâàë ïåðåäîâîé îòðÿä ñòàðøåãî ëåéòåíàíòà Àëÿáüåâà. 27 àâãóñòà ïîä ïîêðîâîì íî÷è ýòîò ïåðåäîâîé îòðÿä ñîåäèíèëñÿ ñ îñíîâíûìè ñèëàìè 107-ãî ãâàðäåéñêîãî ñòðåëêîâîãî ïîëêà. Íà ñëåäóþùèé äåíü, â ñâÿçè ñ óãðîçîé âûõîäà ïðîòèâíèêà â íàø òûë, êîìàíäîâàíèå Ñòàëèíãðàäñêèì âîåííûì îêðóãîì ðàçðåøèëî ïîäðàçäåëåíèÿì 107-ãî ãâàðäåéñêîãî ñòðåëêîâîãî ïîëêà îòñòóïèòü íà ïîñåëîê Óòòà. 29 àâãóñòà áîè ðàçâåðíóëèñü â ðàéîíå ïîñåëêà Óòòà. Ñ íàñòóïëåíèåì òåìíîòû 107-é ãâàðäåéñêèé ñòðåëêîâûé ïîëê íà÷àë îòõîä íà ïîñåëîê Õàëõóòà. 30 àâãóñòà â ðàéîíå ïîñåëêà Õàëõóòà, ïî âñåé ëèíèè îáîðîíû, äî ãëóáîêîé íî÷è øëè îæåñòî÷åííûå áîè. Ñ ðàçðåøåíèÿ Âîåííîãî Ñîâåòà Ñòàëèíãðàäñêîãî âîåííîãî îêðóãà 107 ãâàðäåéñêèé ñòðåëêîâûé ïîëê â òå÷åíèå íî÷è íà 31 àâãóñòà âûøåë èç áîÿ è ê óòðó ñîñðåäîòî÷èëñÿ â ðàéîíå Äàâåíà Õóäóê è Êðàñíûé Õóäóê. Èç áîåâîãî äîíåñåíèÿ Âîåííîãî ñîâåòà Þãî-Âîñòî÷íîãî ôðîíòà â Ñòàâêó Âåðõîâíîãî Ãëàâíîêîìàíäóþùåãî îá îáñòàíîâêå â ïîëîñå îáîðîíû ôðîíòà: "107-é ãâàðäåéñêèé ñòðåëêîâûé ïîëê, ïîñëå 6 ÷àñîâîãî áîÿ ñ 60-ì ìåõàíèçèðîâàííûì ïîëêîì íåìöåâ ïðè ïîääåðæêå 20 òàíêîâ è äâóõ äèâèçèîíîâ àðòèëåðèé, âûøåë èç áîÿ è ê 9 ÷àñàì 31 àâãóñòà ñîñðåäîòî÷èëñÿ â ðàéîíå Äàâåíà, Êðàñíûé Õóäóê". Èñõîä îáîðîíû ïîñåëêîâ ßøêóëü, Óòòà, Õàëõóòà îêàçàëñÿ íå â íàøó ïîëüçó, ïîòîìó ÷òî âîéñêà Ñòàëèíãðàäñêîãî âîåííîãî îêðóãà ðàñïîëàãàëè âåñüìà ñêðîìíûå ñèëàìè. Ñîâåòñêèå âîéñêà íà àñòðàõàíñêîì íàïðàâëåíèè îñîáåííî îùóùàëè áîëüøîé íåäîñòàòîê â òàíêàõ è òðàíñïîðòå. Âîþÿ â Êàëìûêèè, áîéöû ñòîëêíóëèñü ñ êîëîññàëüíûìè òðóäíîñòÿìè, Îíè âîåâàëà â óñëîâèÿõ ïîëóïóñòûíè, êàêîâîé ïî ñóòè ÿâëÿëàñü Êàëìûöêàÿ ñòåïü Îíè íå ìîãëè äîñûòà íàïèòüñÿ âîäû, òàê êàê ïðîòèâíèê îòðàâëÿë êîëîäöû èëè ñáðàñûâàë â íèõ òðóïû. Åäèíñòâåííûì ñïàñåíèåì áûë äîæäü, îñòàâëÿâøèé â ìàëåíüêèõ ëóæèöàõ ìóòíóþ ñîëåíóþ âîäó. Îòêðûòûé õàðàêòåð ìåñòíîñòè ñèëüíî çàòðóäíÿë ìàñêèðîâêó âîéñê è ïóòåé èõ ñíàáæåíèÿ. Ïî÷âåííûé ïîêðîâ çäåñü òàêæå îäíîîáðàçåí: ãîñïîäñòâóþò ïî÷âû áóðûå, ïåñ÷àíûå, íåðåäêî âåñüìà ñëàáî ñôîðìèðîâàííûå. Ïðè ñèëüíîì âåòðå áóêâàëüíî íà ãëàçàõ ïåðåìåùàëèñü ìàññû ïîäâèæíûõ áóãðèñòî-áàðõàòíûõ ïåñêîâ, êîòîðûå çàñûïàëè âñå íà ñâîåì ïóòè: è îêîïû, è âõîäû â áëèíäàæè, è ëþäåé, è áîåâóþ òåõíèêó. Òðóäíîñòè èñïûòàë è ïðîòèâíèê. Îí ñðàâíèâàë áîè â Êàëìûêèè ñ âîåííûìè äåéñòâèÿìè â Ñåâåðíîé Àôðèêå. Êàê â äîêàçàòåëüñòâî ýòîãî íåìåöêèå çàõâàò÷èêè ïðè âçÿòèè ïîñåëêà ßøêóëü ïðèñâîèëè ìíîãèì óëèöàì íàçâàíèÿ ïóíêòîâ, íàõîäÿùèõñÿ â Ñåâåðíîé Àôðèêå, òàêèõ êàê: Ðîììåëüâåã (Äîðîãà Ðîììåëÿ); Òðèïîëèøòðàññå, Áåíãàçèøòðàññå, Òîáðóãøòðàññå. Íàäî ñêàçàòü, ÷òî ñòàëèíãðàäñêàÿ ïðàêòèêà ðàçìåùåíèÿ øòàáà àðìèè ïî÷òè â áîåâûõ ïîðÿäêàõ, çà÷àñòóþ âïåðåäè øòàáîâ-äèâèçèé è äàæå ïîëêîâ íà àñòðàõàíñêîì ó÷àñòêå ôðîíòà ñåáÿ íå îïðàâäàëà.  ïëåí ïîïàë íà÷àëüíèê ðàçâåäêè îòäåëà øòàáà àðìèè ïîëêîâíèê Ãåðìàí. Îäíàæäû ñëó÷èëîñü, ÷òî øòàá ÷åòûðåæäû âñåì ãåíåðàëèòåòîì ïðîñêàêèâàë íåìåöêèå îêîïû, ïîïàäàÿ â òûë âðàãà, êîãäà ïîäðàçäåëåíèÿ âåëè áîè ñçàäè.  íà÷àëå ñåíòÿáðÿ 1942 ãîäà âñïûõíóëè òÿæåëûå áîè íà ó÷àñòêå Äàâñíà - Êðàñíûé Õóäóê, êîòîðûå îáîðîíÿëè ïîäðàçäåëåíèÿ 34-é ãâàðäåéñêîé ñòðåëêîâîé äèâèçèè è 152-é îòäåëüíîé ñòðåëêîâîé áðèãàäû. Ïîä ïîñåëêîì Õàëõóòà íàñòóïëåíèå íåìåöêî-ðóìûíñêèõ âîéñê íà Àñòðàõàíü áûëî îñòàíîâëåíî (â 150 êèëîìåòðàõ çàïàäíåå è ñåâåðî-çàïàäíåå Àñòðàõàíè, íî äàëüøå âñåõ ïðîäâèíóëñÿ íà âîñòîê 341-é ðàçâåäûâàòåëüíûé áàòàëüîí, 16-é ìåõàíèçèðîâàííîé äèâèçèé - 20 êèëîìåòðîâ íå äîøåë äî Àñòðàõàíè). Íàêàíóíå íàñòóïàòåëüíûõ áîåâ (21 íîÿáðÿ 1942 ã.) â Êàëìûêèè áûëà ñôîðìèðîâàíà 28-ÿ àðìèÿ Þãî-Âîñòî÷íîãî ôðîíòà. Àðìèÿ äèñëîöèðîâàëàñü íà ðóáåæå ñåëà Åíîòàåâêà-Þñòà-Õàëõóòà. Ê 7 ÷àñàì âå÷åðà 19 íîÿáðÿ â øòàáå 28-é àðìèè áûë ïîëó÷åí ïðèêàç ¹ 9 Âîåííîãî Ñîâåòà Ñòàëèíãðàäñêîãî ôðîíòà î íàñòóïëåíèè: "Âîéñêàì Ñòàëèíãðàäñêîãî ôðîíòà ïåðåéòè â ðåøèòåëüíîå íàñòóïëåíèå íà çàêëÿòîãî âðàãà - íåìåöêî-ôàøèñòñêèõ îêêóïàíòîâ, ðàçãðîìèòü èõ è ñ ÷åñòüþ âûïîëíèòü ñâîé äîëã ïåðåä Ðîäèíîé. Ñìåðòü íåìåöêèì îêêóïàíòàì!". Óòðîì 21 íîÿáðÿ 1942 ã. ÷àñòè 28-é àðìèè ïåðåøëè â íàñòóïëåíèå. Ê 8 ÷àñàì óòðà ÷àñòè óäàðíîé ãðóïïû, âçëîìàâ îáîðîíó ïðîòèâíèêà, âîðâàëèñü â ïîñåëîê Õàëõóòà. Óòðîì 22 íîÿáðÿ ÷àñòè 152-é îòäåëüíîé ñòðåëêîâîé áðèãàäû îâëàäåëè ïîñåëîê Óòòà.  òîò äåíü íàøè âîèíû âçÿëè øòóðìîì íåñêîëüêî îáîðîíèòåëüíûõ ïîëîñ ïðîòèâíèêà. 23 íîÿáðÿ 1942 ãîäà âîéñêà 28-é àðìèè, ïðåñëåäóÿ ïðîòèâíèêà, âûøëè íà ðóáåæ â 5-8 êèëîìåòðîâ ñåâåðíåå è ñåâåðî-âîñòî÷íåå ïîñåëêà ßøêóëü. Ñîñðåäîòî÷èâ áîëüøîå êîëè÷åñòâî âîéñê è òåõíèêè, çàíÿâ çàðàíåå ïîäãîòîâëåííóþ ãëóáîêî ýøåëîíèðîâàííóþ îáîðîíó, ïðîòèâíèê, öåíîé áîëüøèõ ïîòåðü óäåðæàë ßøêóëü. Ïîòåðè â ëè÷íîì ñîñòàâå, à òàêæå ñåðüåçíûå ïðîáëåìû ñî ñíàáæåíèåì âîéñê (ëåä íà ð. Âîëãå â ðàéîíå Àñòðàõàíè, ïî ñâèäåòåëüñòâó î÷åâèäöåâ, áûë ñëàáûé, òîãäà êàê ïàðîìíûå è àâòîìîáèëüíûå ïåðåïðàâû óæå íå äåéñòâîâàëè) çàñòàâèëè 27 íîÿáðÿ ïåðåäîâûå ÷àñòè óäàðíîé ãðóïïû âîéñê 28-é àðìèè, âðåìåííî ïåðåéòè ê îáîðîíå íà ðóáåæàõ 10-12 êèëîìåòðîâ ñåâåðíåå ïîñåëêà ßøêóëü è ïî÷òè âåñü äåêàáðü âåëè áîè íà ðóáåæàõ ßøêóëü-Îëèíã-×èëãèð. Íàñòóïëåíèå 24 äåêàáðÿ 1942 ãîäà 2-é ãâàðäåéñêîé è 51-é àðìèé íà ôàøèñòñêèå âîéñêà, îáîðîíÿâøèåñÿ íà ðóáåæàõ ðåê Ìûøêîâà è Àêñàé ðåçêî èçìåíèëî îáùóþ ñòðàòåãè÷åñêóþ ñèòóàöèþ íà þæíîì ó÷àñòêå Ñòàëèíãðàäñêîãî ôðîíòà. Ïðîòèâíèê áûë ðàçãðîìëåí è ñòàë ñïåøíî îòõîäèòü íà þã.  êàëìûöêîé ñòåïè ñíîâà øèðîêèì ôðîíòå ðàçâåðíóëèñü áîëüøèå ñðàæåíèÿ.  ðåçóëüòàòå ñîâìåñòíûõ äåéñòâèé 107-é ãâàðäåéñêèé ñòðåëêîâûé ïîëê, 152-ÿ îòäåëüíàÿ ñòðåëêîâàÿ áðèãàäà è 6-ÿ ãâàðäåéñêàÿ òàíêîâàÿ áðèãàäà ê óòðó 30 äåêàáðÿ îâëàäåëè Óëàí-Ýðãå. 30 äåêàáðÿ òàêæå áûëî îñâîáîæäåíî ñåëî Òðîèöêîå. Ïðîòèâíèê, ïîâñåìåñòíî îêàçûâàÿ ñîïðîòèâëåíèå, îòõîäèë íà çàïàä, ïûòàÿñü ñîçäàòü ãëóáîêî ýøåëîíèðîâàííóþ îáîðîíó íà äàëüíèõ ïîäñòóïàõ ê Ýëèñòå.  9 ÷àñîâ âå÷åðà 31 äåêàáðÿ íà÷àëîñü ðåøàþùåå ñðàæåíèå çà ñòîëèöó Êàëìûöêîé ÀÑÑÐ. Ïåðâûìè â ïðåäìåñòüÿ ãîðîäà âîðâàëèñü âîèíû 105-ãî ãâàðäåéñêîãî ñòðåëêîâîãî ïîëêà. Ñîâèíôîðìáþðî òîãäà ñîîáùèëî: " áîþ çà ãîðîä Ýëèñòó ñîâåòñêèå âîéñêà ðàçãðîìèëè 60-é íåìåöêèé ìîòîïåõîòíûé ïîëê, ñàïåðíûé áàòàëüîí, áàòàëüîí 156-ãî ìîòîïåõîòíîãî ïîëêà è äðóãèå ÷àñòè è ïîäðàçäåëåíèÿ ïðîòèâíèêà. 1 ÿíâàðÿ 1943 ãîäà Ïðèêàçîì Ñòàâêè Âåðõîâíîãî Ãëàâíîêîìàíäîâàíèÿ Ñòàëèíãðàäñêèé ôðîíò áûë ïåðåèìåíîâàí â Þæíûé ôðîíò. Âîåííûé Ñîâåò Þæíîãî ôðîíòà ïîñòàâèë ïåðåä 28-é àðìèåé íîâóþ çàäà÷ó: âîéñêàì ïðàâîãî ôëàíãà (34-ÿ ãâàðäåéñêàÿ ñòðåëêîâàÿ äèâèçèÿ, 152-ÿ îòäåëüíàÿ ñòðåëêîâàÿ áðèãàäà è 6-ÿ ãâàðäåéñêàÿ òàíêîâàÿ áðèãàäà) âåñòè íàñòóïëåíèå âäîëü ñåâåðíîãî áåðåãà Ìàíû÷à íà Ïðîëåòàðñêóþ è Ñàëüñê. Íåìöû çäåñü ñîñðåäîòî÷èëè ñåðüåçíûå ñèëû.  èõ ÷èñëå áûëè 113-ÿ ãðåíàäåðñêàÿ ïåõîòíàÿ è 16-ÿ ìîòîðèçèðîâàííàÿ äèâèçèè, 446-é îõðàííûé ïîëê. Ñèñòåìà îáîðîíû ïðîòèâíèêà áûëà âûñòðîåíà â äâà ýøåëîíà: ïåðâàÿ ïîçèöèÿ ïðèêðûâàëà Ïðàâûé è Ëåâûé îñòðîâà â ïîéìå ðåêè Ìàíû÷, âòîðàÿ - ïîäñòóïû ê ñåëó. 9 ÿíâàðÿ è 13 ÿíâàðÿ 1943 ãîäà íàøèìè âîéñêàìè áûëà ïðåäïðèíÿòà ïîïûòêà ïåðåéòè â íàñòóïëåíèå. Íî ñäåëàòü ýòî îêàçàëîñü íåïðîñòî. Òîëüêî ñ ðàññâåòîì 17 ÿíâàðÿ áëàãîäàðÿ ìóæåñòâó è âûíîñëèâîñòè ñîëäàò (áîéöû âïëàâü, ïîä îãíåì ïðîòèâíèêà, äåðæà îðóæèå íàä ãîëîâîé, ïåðåáèðàëèñü ÷åðåç ïîëóçàìåðçøèé Ìàíû÷) ïîçâîëèëè 248-é ñòðåëêîâîé äèâèçèè è 159-é îòäåëüíîé ñòðåëêîâîé áðèãàäå îâëàäåòü ðàéîíîì Äèâíîå è ñîåäèíèòüñÿ ñ âîéñêàìè ïðàâîãî ôëàíãà 28-é àðìèè â ðàéîíå Ñàëüñêà. Ðàçãðîì âðàãà â êàëìûöêèõ è ñàëüñêèõ ñòåïÿõ áûë óñïåøíî çàâåðøåí. http://samsv.narod.ru/Div/Sd/gvsd034/main.htmlÄèâèçèÿ ñôîðìèðîâàíà â àâãóñòå 1942 ãîäà íà áàçå 7-ãî âîçäóøíî - äåñàíòíîãî êîðïóñà êàê 34-ÿ ãâàðäåéñêàÿ ñòðåëêîâàÿ äèâèçèÿ. Áîåâûå äåéñòâèÿ íà÷àëà 20 àâãóñòà 1942 ãîäà ïîñëå ïðèáûòèÿ åå ïîä Àñòðàõàíü è ïåðåôîðìèðîâàíèÿ èç 7-ãî âäê. Ïðèíèìàëà ó÷àñòèå â Ñòàëèíãðàäñêîé áèòâå, â áîÿõ çà Ðîñòîâ, Äîíáàññ. Áîëåå äâóõ íåäåëü ïðîäîëæàëàñü îæåñòî÷åííàÿ áèòâà ïî ïðîðûâó âðàæåñêîé îáîðîíû íà Ìèóñå. Íåñêîëüêî äíåé äëèëèñü áîè çà Ñàóð-ìîãèëó. Âîèíû-ãâàðäåéöû ñðàæàëèñü ãåðîéñêè. Ìèóñ-ôðîíò áûë ïðîðâàí, çàòåì áûëè áîè çà Ñíåæíîå, Ìèõàéëîâêó. Ïîñëå îñâîáîæäåíèÿ Ìèõàéëîâêè äèâèçèè ïðåäñòîÿëî âûäåëèòü îäèí óñèëåííûé ïîëê â ïåðåäîâîé îòðÿä äëÿ îâëàäåíèÿ Åíàêèåâîì ñõîäó, ÷òîáû ïðåäîòâðàòèòü ðàçðóøåíèå ìåòàëëóðãè÷åñêîãî çàâîäà è äðóãèõ ïðåäïðèÿòèé. Êîãäà ãâàðäåéöû ïðèáëèçèëèñü ê öåíòðó ãîðîäà, îíè óâèäåëè ãîðÿùèé äîì, êîòîðûé ñòîÿë íà ïåðåêðåñòêå è ïðèêðûâàë ïîäñòóïû ê ñëåäóþùèì çäàíèÿì. Ôàøèñòû ïûòàëèñü èñïîëüçîâàòü åãî äëÿ îáîðîíû. Ñåðæàíò Âåíèàìèí Òþðèí ðåøèë, ÷òî ýòèì äîìîì ñëåäóåò îâëàäåòü, âî ÷òî áû òî íè ñòàëî. Îáâÿçàâ ãîëîâó è ðóêè ìîêðûìè òðÿïêàìè è ïîëîòåíöåì, Òþðèí è åãî äâîå òîâàðèùåé êèíóëèñü â ãîðÿùåå çäàíèå, îñòàëüíûå îñòàëèñü ïðèêðûâàòü óëèöó. Èç îêîí çäàíèÿ ãèòëåðîâöû áûëè âèäíû êàê íà ëàäîíè. Ìåòêèìè âûñòðåëàìè ïîäáèëè äâå ïðîòèâîòàíêîâûå ïóøêè, íàõîäèâøèåñÿ çà óãëîì. Ôàøèñòû îòêðûëè ïî äîìó ìèíîìåòíûé îãîíü, íî Òþðèíó è åãî òîâàðèùàì óäàëîñü î÷èñòèòü ïåðåêðåñòîê îò âðàãà. Ê ýòîìó âðåìåíè ãîðîäîì îâëàäåëè 40-ÿ,34-ÿ è 320-ÿ äèâèçèè. Ñòðåìèòåëüíîñòü è óìåëûé ìàíåâð ïðèíåñëè ïîáåäó â ñëîæíîì óëè÷íîì áîþ, ãèòëåðîâöû áåæàëè, îñòàâèâ ìíîãî áîåâîé òåõíèêè è îêîëî 500 óáèòûõ.  áîÿõ çà Äîíáàññ îòëè÷èëèñü ñîòíè, òûñÿ÷è ñîëäàò, ñåðæàíòîâ è îôèöåðîâ, ìíîãèå ïàëè ñìåðòüþ õðàáðûõ. Ñðåäè íèõ ãâàðäèè ìàéîð Àëåêñàíäð Áîðèñîâè÷ Òèóíîâ. Åãî èìåíåì íàçâàíà îäíà èç öåíòðàëüíûõ óëèö íàøåãî ãîðîäà.  íî÷ü íà 7 ñåíòÿáðÿ âñå ÷àñòè äèâèçèè çàâÿçàëè áîè çà ñòàíöèþ ßñèíîâàòóþ. Ê èñõîäó äíÿ ïîëêè áûëè óæå íà ïîäñòóïàõ ê ñòàíöèè Ñòàëèíî (Äîíåöê) è ó÷àñòâîâàëè â îñâîáîæäåíèè øàõòåðñêîé ñòîëèöû. 8 ñåíòÿáðÿ 20 çàëïàìè èç 224 îðóäèé Ìîñêâà ñàëþòîâàëà âîéñêàì Þæíîãî è Þãî-Çàïàäíîãî ôðîíòîâ â ÷åñòü ïîáåäû â Äîíáàññå. Çà áîåâûå çàñëóãè â ñåíòÿáðå 1943 ãîäà äèâèçèÿ óäîñòîåíà ïî÷¸òíîãî íàèìåíîâàíèÿ "Åíàêèåâñêàÿ".  äàëüíåéøåì äèâèçèÿ âåëà áîåâûå äåéñòâèÿ íà Äíåïðå, â ßññêî-Êèøèíåâñêîé îïåðàöèè, îñâîáîæäàëà Ðóìûíèþ, Áîëãàðèþ, Þãîñëàâèþ, Âåíãðèþ è Àâñòðèþ. Äèâèçèÿ íàãðàæäåíà îðäåíîì Êðàñíîãî Çíàìåíè è îðäåíîì Êóòóçîâà. 16 âîèíîâ äèâèçèè óäîñòîåíû çâàíèÿ Ãåðîÿ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà. Äèâèçèåé êîìàíäîâàëè: Ãóáàðåâè÷ Èîñèô Èâàíîâè÷ (06.08.1942 - 07.02.1943), ãåíåðàë-ìàéîð, óìåð îò ðàí 28.02.1943, ïîõîðîíåí â ã. Ðîñòîâ-íà-Äîíó, èç êíèãè "Âîåííûå êàäðû â ÂÎÂ", 1963 ã. Äðÿõëîâ Èâàí Äìèòðèåâè÷ (10.02.1943 - 20.02.1943), ïîëêîâíèê Áðàéëÿí Ôèëèïï Âàñèëüåâè÷ (21.02.1943 - 06.04.1943), ïîëêîâíèê Âåëüìîæèí Àëåêñåé Ñåðãååâè÷ (07.04.1943 - 12.06.1943), ïîäïîëêîâíèê Áðàéëÿí Ôèëèïï Âàñèëüåâè÷ (13.06.1943 - 08.11.1943), ïîëêîâíèê, ñ 15.09.1943 ãåíåðàë-ìàéîð Ïàí÷åíêî Ãðèãîðèé Ôèëèïïîâè÷ (09.11.1943 - 04.12.1943), ãåíåðàë-ìàéîð Ïàðôåíîâ Êóçüìà Äìèòðèåâè÷ (05.12.1943 - 05.01.1944), ïîëêîâíèê Áðàéëÿí Ôèëèïï Âàñèëüåâè÷ (06.01.1944 - 28.05.1944), ãåíåðàë-ìàéîð Ìàêñèìîâè÷ Èîñèô Àíòîíîâè÷ (29.05.1944 - 13.10.1944), ïîëêîâíèê, ñ 13.09.1944 ãåíåðàë-ìàéîð Êóêñ Ãåðàñèì Ñòåïàíîâè÷ (14.10.1944 - 09.05.1945), ïîëêîâíèê 103 ãâ. ñï: Çà ïðîÿâëåííîå ìóæåñòâî è âîèíñêîå ìàñòåðñòâî Óêàçîì Ïðåçèäèóìà Âåðõîâíîãî Ñîâåòà ÑÑÑÐ îò 13 ñåíòÿáðÿ 1944 ãîäà ×å÷óëèíó, Æèëå è Áèðþêîâó áûëî ïðèñâîåíî çâàíèå Ãåðîåâ Ñîâåòñêîãî Ñîþçà. À çà óñïåøíûå áîåâûå äåéñòâèÿ ïî ôîðñèðîâàíèþ ðåêè Äíåñòð, óäåðæàíèå Ðàñêàåöêî-×îáðó÷ñêîãî ïëàöäàðìà 103-é ãâàðäåéñêèé ñòðåëêîâûé ïîëê 34-é ãâàðäåéñêîé Åíàêèåâñêîé Êðàñíîçíàìåííîé ñòðåëêîâîé äèâèçèè ïîëó÷èë íàèìåíîâàíèå "Äíåñòðîâñêèé". Ïîëêîì êîìàíäîâàëè: Âåëüìîæèí Àëåêñåé Ñåðãååâè÷ (06.08.1942 - 31.01.1943) Ëåõìàí Ãåîðãèé Íèêîëàåâè÷ (31.01.1943 - 17.04.1943), ðàíåí 17.04.1943 Ñëèæåâñêèé Èâàí Ñåðãååâè÷ (17.04.1943 - 21.03.1943) (íåïðàâèëüíûå äàòû ?) Êóäðÿâöåâ Ãåîðãèé Íèêîëàåâè÷ (03.05.1943 - 16.06.1943) Çóåâè÷ Àíòîí Âèêòîðîâè÷ (10.07.1943 - 17.07.1943), ïîãèá 17.07.1943 Òèóíîâ Àëåêñàíäð Áîðèñîâè÷ (31.07.1943 - 08.09.1943), ïîãèá 08.09.1943 Ãëàäêîâ Íèêîëàé Íèêèôîðîâè÷ (00.09.1943 - 02.06.1944) Ôåäóí Ìàòâåé Ôåäîðîâè÷ (02.06.1944 - 24.11.1944) Êîçëîâ Àñåíêðèò Èîñèôîâè÷ (30.11.1944 - 05.10.1945) ßêóøåíêî Ôåäîð Àêèìîâè÷ (ñ 05.10.1945) 105 ãâ. ñï: Ìàì÷óð Íèêèôîð Èâàíîâè÷ (06.08.1942 - 09.10.1942) Ïðîøà Èâàí Èâàíîâè÷ (09.10.1942 - 15.02.1943), ïîãèá 15.02.1943 Àðòàìîøèí Èâàí Èâàíîâè÷ (13.12.1943 - 10.08.1944), ðàíåí ×åðíûé Èâàí Äàíèëîâè÷ (ïî 18.09.1943), óìåð îò ðàí Êèì Íèêîëàé Àíäðååâè÷ (04.11.1943 - 28.02.1944) Òêà÷åíêî Àëåêñàíäð Èâàíîâè÷ (20.04.1943 - 27.10.1943), ïîãèá 27.10.1943 Êëèìîâ Ìèõàèë Èëüè÷ (12.08.1944 - 02.07.1946) 107 ãâ. ñï:(107-é ãâ. Áóäàïåøòñêèé îðäåíà Ñóâîðîâà ñòðåëêîâûé ïîëê) Öûãàíêîâ Íèêèòà Åôèìîâè÷ (06.08.1942 - 29.09.1942) Ïðîøà Èâàí Èâàíîâè÷ (27.09.1942 - 09.10.1942) Ìàì÷óð Íèêèôîð Èâàíîâè÷ (09.10.1942 - 25.02.1943) Êóäðÿâöåâ Ãåîðãèé Íèêîëàåâè÷ (16.03.1943 - 16.06.1943) Îâ÷èííèêîâ Àëåêñàíäð Èâàíîâè÷ (20.04.1943 - 01.12.1943), ðàíåí Ùåðáàê Íèêîëàé Ïåòðîâè÷ (13.11.1943 - 26.08.1944), ðàíåí Îñàä÷èé Íèêîëàé Ïàâëîâè÷ (11.09.1944 - 12.11.1944), ðàíåí Ìóñàåëÿí Áîðèñ Àðòåìüåâè÷ (12.11.1944 - 31.03.1945), ðàíåí Íåâîëèí Ìèõàèë Êîíñòàíòèíîâè÷ (07.04.1945 - 02.07.1945) Ñòåïîâîé Àâðàì Ñòåïàíîâè÷ (ñ 02.07.1945) Øòåìïåëü Ìèõàèë Èñààêîâè÷ Îò Àñòðàõàíè äî Âåíû. Êðàòêàÿ èñòîðèÿ áîåâîãî ïóòè 34-é ãâàðäåéñêîé Åíàêèåâñêîé Êðàñíîçíàìåííîé îðäåíà Êóòóçîâà ñòðåëêîâîé äèâèçèè â ãîäû Âåëèêîé Îòå÷åñòâåííîé âîéíû 1941-1945 ãã.
   --- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
15 àïðåëÿ 2012 15:42 16 àâãóñòà 2023 5:58 http://obd-memorial.ru/Íîìåð çàïèñè 73915908 Ôàìèëèÿ ÊëþøíèêÈìÿ ÂàñèëèéÎò÷åñòâî Äìèòðèåâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ __.__.1921Ïîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû 120 ÎÈÏÒÀÏ ÐÃÊÂîèíñêîå çâàíèå êàïèòàíÏðè÷èíà âûáûòèÿ óáèòÄàòà âûáûòèÿ 18.11.1943Íàçâàíèå èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 33 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 11458 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 224 êîìàíäèð áàòàðåè 120 îòäåëüíîãî ïðîòèâî-òàíêîâîãî àðòèëëåðèéñêîãî Íîâãîðîäñêî-Ñåâåðñêîãî ÐÃÊ,
÷ëåí ÂÊÏ/á/, â Êðàñíîé àðìèè ñ 1938 ã.
îòåö - Êëþøíèê Äìèòðèé, ïðîæèâàåò Íîâîñåíæàðñêèé ðàéîíhttp://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=55791740Ôàìèëèÿ ÊëþøíèêÄàòà ðîæäåíèÿ/Âîçðàñò __.__.1921 Ìåñòî ðîæäåíèÿ Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñàíæàðñêèé ð-í, õ. ÇàáðèòêèÄàòà è ìåñòî ïðèçûâà __.09.1938, Íîâî-Ñåíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-í Ïîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû 120 èïòàïÂîèíñêîå çâàíèå êàïèòàí Ïðè÷èíà âûáûòèÿ óáèòÄàòà âûáûòèÿ 18.11.1943Ìåñòî âûáûòèÿ Áåëîðóññêàÿ ÑÑÐ, Ãîìåëüñêàÿ îáë., Ðå÷èöêèé ð-í, ä. Àíäðååâêà Íàçâàíèå èñòî÷íèêà äîíåñåíèÿ ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 33 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 11458 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 303 êîìàíäèð áàòàðåè,
îòåö - Êëþøíèê ÄìèòðèéÍîìåð çàïèñè 261785353 Ôàìèëèÿ ÊëþøíèêÈìÿ ÂàñèëèéÎò÷åñòâî Äìèòðèåâè÷Âîèíñêîå çâàíèå êàïèòàíÄàòà ñìåðòè 18.11.1943Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ ÁåëàðóñüÐåãèîí çàõîðîíåíèÿ Ãîìåëüñêàÿ îáë.Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ Ðå÷èöêèé ð-í, ä. Ðîâåíñêàÿ Ñëîáîäà, â ïàðêå, âîçëå êëóáàÌîãèëà Áðàòñêàÿ ìîãèëàÎòêóäà ïåðåçàõîðîíåí ä. Àíäðååâêàhttp://www.pobeda1945.su/burial/473Àäðåñ çàõîðîíåíèÿ íà ñåãîäíÿøíèé äåíü: Áåëàðóñü, Ãîìåëüñêàÿ îáëàñòü, Ðå÷èöêèé ðàéîí, äåðåâíÿ Ðîâåíñêàÿ Ñëîáîäà, â ïàðêå, âîçëå êëóáà, Áðàòñêàÿ ìîãèëàÍîìåð çàõîðîíåíèÿ â ÂÌÖ: Ç375-554 Àäðåñ çàõîðîíåíèÿ â âîåííûé ïåðèîä: ä.Áåçóåâ(Áåçóåâî), ä.Ðîâíîå, ä.Àíäðååâêà, ä.Èâàíîâêà, ä.Êàëèíîâêà, ä.Ïàñåêà, ï.Õðàáðûé, ï.Áåðåçîâêà, ï.Ñòðàæèíñêèé Äàòà ïåðâîãî çàõîðîíåíèÿ: 11.1943ã. Èíôîðìàöèÿ î ïåðåçàõîðîíåíèÿõ: Äàòà ïîñëåäíåãî çàõîðîíåíèÿ - 11.1964ã. Ïåðåçàõîðîíåíèÿ ïðîèçâîäèëèñü èç ä.Áåçóåâ(Áåçóåâî), ä.Ðîâíîå, ä.Àíäðååâêà, ä.Èâàíîâêà, ä.Êàëèíîâêà, ä.Ïàñåêà, ï.Õðàáðûé, ï.Áåðåçîâêà, ï.Ñòðàæèíñêèé. Ñîñòîÿíèå çàõîðîíåíèÿ: óäîâëåòâîðèòåëüíîå Ïðîáëåìû çàõîðîíåíèÿ: Äîïîëíèòåëüíàÿ èíôîðìàöèÿ: Áðàòñêàÿ ìîãèëà – 1. Ðàçìåð çàõîðîíåíèÿ 6õ9ì. Âñåãî çàõîðîíåíî âîåííîñëóæàùèõ – 243. Èç íèõ èçâåñòíûõ – 243, íåèçâåñòíûõ – 0. Íà áðàòñêîì çàõîðîíåíèè óñòàíîâëåíà ñêóëüïòóðà âîèíà. Ðàçìåð ñêóëüïòóðû 1,1õ1.1õ4,5ì.  1964ã. Ìèíñêèì ñïåö.êîìáèíàòîì áûëà ïðîâåäåíà ðåñòàâðàöèÿ ñêóëüïòóðû. Ôîòîãðàôèÿ ïàìÿòíèêà è ïàñïîðò çàõîðîíåíèÿ â ôîòîàëüáîìå. Êòî øåôñòâóåò: Ðîâåíñêî-Ñëîáîäñêàÿ ñðåäíÿÿ øêîëà; ê/ç èì. Äçåðæèíñêîãî Ìåñòíàÿ àäìèíèñòðàöèÿ: Àäìèíèñòðàöèÿ Ðå÷èöêîãî ð-íà è ä. Ðîâåíñêàÿ Ñëîáîäà
      --- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
PElenaÌîäåðàòîð ðàçäåëà Ëóãàíñê Ñîîáùåíèé: 7144 Íà ñàéòå ñ 2009 ã. Ðåéòèíã: 6074 | Íàâåðõ ##
15 àïðåëÿ 2012 20:01 19 ñåíòÿáðÿ 2023 18:22 http://www.ipc.antat.ru/ Ô.È.Î. ÊËÞØÍÈÊ ÃÐÈÃÎÐÈÉ ÅËÈÑÒÐÀÒÎÂÈ× /ÍÈÑÒÐÀÒÎÂÈ× - íà ïàìÿòíèêå/ Ãîä ðîæäåíèÿ 1926Îáëàñòü ðîæäåíèÿ Ïîëòàâñêàÿ îáë.Ìåñòî ðîæäåíèÿ Hîâîñåíæàðñêèé ð-í, ñ.Çàáðèæêà Ñëóæáà:Ìîáèëèçîâàí ÐÂÊ Hîâîñåíæàðñêèé ÐÂÊ Çâàíèå Ìë. ñåðæàíò Äîëæíîñòü îòäåëåííûé êîì. Ìåñòî ñëóæáû 1097 ÑÏ, 326 ñäÂûáûòèå:Ïðè÷èíà ñìåðòè ïîãèá â áîþÄàòà ñìåðòè 25/02/45 Îáëàñòü âûáûòèÿ Ìåñòî âûáûòèÿ Ïîõîðîíåí:Îáëàñòü çàõîðîíåíèÿ ÏîëüøàÌåñòî çàõîðîíåíèÿ Ãäàíüñêîå âîåâ, ìåñò.ÃíåâÃîñïèòàëü Àðõèâíûå ñâåäåíèÿ:Îïèñü 18003 Äåëî 335 Ëèñò 231 Äîïîëíèòåëüíûå ñâåäåíèÿ: Èñòî÷íèê Ñïèñîê ñîâåòñêèõ âîèíîâ, ïîõîðîíåííûõ â Ïîëüøå (äàííûå ÂÍÈÈÄÀÄ) http://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=1152264607Ôàìèëèÿ ÊëþøíèêÈìÿ ÃðèãîðèéÎò÷åñòâî Åëèñòðàòîâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ/Âîçðàñò __.__.1926 Ìåñòî ðîæäåíèÿ Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-í, ñ. Çàáðèòêè Äàòà è ìåñòî ïðèçûâà Íîâî-Ñåíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-í Ïîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû 1097 ñï 326 ñä Âîèíñêîå çâàíèå ìë. ñåðæàíò Ïðè÷èíà âûáûòèÿ ïîãèá Äàòà âûáûòèÿ 24.02.1945 Ïåðâè÷íîå ìåñòî çàõîðîíåíèÿ Ïîëüøà, ì. Ìåâå, çàïàäíåå, 5 êì, Äàíöèãñêèé êîðèäîð Íàçâàíèå èñòî÷íèêà äîíåñåíèÿ ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 7768 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 364970ñ Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 9 http://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=Èíôîðìàöèÿ èç äîíåñåíèÿ î áåçâîçâðàòíûõ ïîòåðÿõ ID 56494195 Ôàìèëèÿ ÊëþøíèêÈìÿ ÃðèãîðèéÎò÷åñòâî Åëèñòðàòîâè÷Äàòà ðîæäåíèÿ/Âîçðàñò __.__.1926 Ìåñòî ðîæäåíèÿ Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñàíæàðñêèé ð-í, ñ. Çàáðèæêà Äàòà è ìåñòî ïðèçûâà __.__.1944, Íîâî-Ñåíæàðñêèé ÐÂÊ, Óêðàèíñêàÿ ÑÑÐ, Ïîëòàâñêàÿ îáë., Íîâî-Ñåíæàðñêèé ð-í Ïîñëåäíåå ìåñòî ñëóæáû øòàá 326 ñä Âîèíñêîå çâàíèå ìë. ñåðæàíò Ïðè÷èíà âûáûòèÿ óáèò Äàòà âûáûòèÿ 24.02.1945 Ïåðâè÷íîå ìåñòî çàõîðîíåíèÿ Ïîëüøà, Ïîìîðñêîå âîåâ., ì. Ìåâå, çàïàäíåå, 5 êì, Äàíöèãñêèé êîðèäîð Íàçâàíèå èñòî÷íèêà äîíåñåíèÿ ÖÀÌÎ Íîìåð ôîíäà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 58 Íîìåð îïèñè èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 18003 Íîìåð äåëà èñòî÷íèêà èíôîðìàöèè 335 êîìàíäèð ñòðåëêîâîãî îòäåëåíèÿ
ìàòü - Êëþøíèê Òàòüÿíà Ïàâëîâíà
1097 ñòðåëêîâûé ïîëêhttp://www.sgvavia.ru/forum/545-1613-2Ãîðîä Ìåâå,ýòî íûíåøíèé ïîëüñêèé ãîðîä Ãíåâ. Èç Ãíåâà âñå ìîãèëû ïåðåíîñèëè íà ìåìîðèàë Ò÷åâ.
Èíôîðìàöèÿ î çàõîðîíåíèè Ñòðàíà çàõîðîíåíèÿ Ïîëüøà Ðåãèîí çàõîðîíåíèÿ Ïîìîðñêîå âîåâ. Íîìåð çàõîðîíåíèÿ â ÂÌÖ Ç48-524 Ìåñòî çàõîðîíåíèÿ ã. Ò÷åâ, óë. 30 Ñòû÷íÿ Äàòà ñîçäàíèÿ ñîâðåìåííîãî ìåñòà çàõîðîíåíèÿ __.__.1948 Äàòà ïîñëåäíåãî çàõîðîíåíèÿ __.__.1948 Âèä çàõîðîíåíèÿ êëàäáèùå âîèíîâ ÑÀ Ñîñòîÿíèå çàõîðîíåíèÿ õîðîøåå Êîëè÷åñòâî ìîãèë 1 Çàõîðîíåíî âñåãî 469 Çàõîðîíåíî èçâåñòíûõ 112 Çàõîðîíåíî íåèçâåñòíûõ 357 Êòî øåôñòâóåò íàä çàõîðîíåíèåì Ñîâåò Îõðàíû Ïàìÿòè Áîðüáû è Ìó÷åíè÷åñòâà Ðåñïóáëèêè Ïîëüøè Îòêóäà ïðîèçâîäèëèñü ïåðåçàõîðîíåíèÿ Ãíåâà; Áåëüñêî Á.Ï.; Ãíåâ; Ãíåâ; Ò÷åâ; Ãíåâó ðàéîí; Ò÷åâ; Ôîëâàðê "Ëåíóáåðãþí"; Êðóëóâ Ëàñ; Ãíèøåâî; Ãîäçåøåâà ðàéîí; Ìîðçåùèí; ã. Çâàðîæèí; Ò÷åâ ðàéîí (Ïåñêåí); Ò÷åâ; Ïåñêåí; Ðîæåíòàëü; Ìàëåíèí; Áîðêîâî; Ëèïÿ Ãóðà; Äàìàøêà; Ìàëåíèí; Êðóëóâ Ëàñ; Òóæå; Êåðâàëüä; Âàöìåæ; Ëóíàâû; Ìåñöèí; Ãîãîëåâ; Ãíåâ; ïîâÿò Ò÷åâ; ×àòêîâû; Øïðóäîâî; Ðàêîâåö; Êåðâàëüä; Ïÿñå÷íî; Ïÿñå÷íî; Ðàêîâåö; Äàìàøêà; Êåðâàëüä; Ïîìûå; Êåðâàëüä Äëÿ óâåêîâå÷èâàíèÿ ðîäñòâåííèêàì îáðàùàòüñÿ:
Ðîññèéñêèé Êðàñíûé Êðåñò Öåíòð Ðîçûñêà è ÈíôîðìàöèèÒåëåôîí: +7 (495) 621-71-75 Ôàêñ: +7 (495) 623-45-80 (â àâòîìàòè÷åñêîì ðåæèìå) E-mail: ticrrcs@mail.ru Àäðåñ: 107031, Ðîññèÿ, Ìîñêâà, óë. Êóçíåöêèé ìîñò, 18/7 Ïðèåì çàÿâèòåëåé: Ïí-Ïò: 10:00-16:00 (îáåä 12:00-13:00) Ñá-Âñ: âûõîäíûå äíè
  --- Ïîíîìàðåíêî, Ïàñå÷íûå /Ïîëòàâñêàÿ/, Áåðåãîâûå, Âåðâåéêî /Êóðñêàÿ, Áåëãîðîäñêàÿ/
Ìîé äíåâíèê | | |
|
