Узляны, Uzlyany, Uzlany, Uzlion (Белоруссия (Беларусь)) : ВГД

Вільня гістарычны архіў LVIA
Фонд 634 вопіс 3 Справа 499 Інвентары, апісаньне, перапіска, мэтрыкі і г.д. Палянскай царквы. 1761-1783г.
Літоўская Віленская грэка-ўніяцкая кансысторыя
Матар’ялы датычныя Палянскай царквы Ігуменскага дэканату
Паданьне
Царквы Палянскай пад Тытулам Пратэкцыі(Заступніцтва) Найсьвяцейшай Марыі Панны Вялебнаму Ксяндзу Тэадору Дылеўскаму Актуальнаму Яе Параху, Прэзэнтаванаму ад Ясна Вельможнага Ягомосьці ксяндза Масальскага Біскупа Віленскага Року 1770 Дня 8-га Месяца Новэмбра ў Вільні; і мянаванага (прызначанага) ад Ясна Вяльможнага Ягомосьці Ксяндза Валадковіча Мітрапаліта Ўсяе Русі Року 1771 Дня 27 Месяца Фэбруара а Дня 16 Месяца Мая складзенае пры прыняцьці гэтай парахвіі

Ў Мястэчку Палянах

Царква Нова пабеленая, гонтамі крытая, пад двума, Малым і Вялікім Купаламі, з Крыжамі, малым і Вялікім Жалезнымі, на Могілках у Кола апаркаваных, уваход да Могілак праз Званіцу Пабеленую ў два Паверхі, гонтамі Крытую, на Якой Званоў два, пры той жа Званіцы і Куна Жалезная (Жалезны абруч або абручы, якія складаюцца з дзвюх частак, якія замыкаюцца, прымацоўваюцца ланцугом або вяроўкай да слупа, партала ратушы ці касцёла. Яго надзявалі асуджаным на шыю ці рукі і замыкалі на замок. Куна была дапаможнай прыладай пры іншых пакараннях або самастойнай мерай пакарання за дробныя злачынствы. Пакаранне прымянялася аднаразова, а ў меншых мястэчках і вёсках некалькі разоў, падчас большага збору людзей, напрыклад, на царкоўнай службе. У залежнасці ад мясцовага звычаю куну ставілі на рознай вышыні, таму ахвяра стаяла, станавілася на калені, сядзела ці нават ляжала. Здаралася, што побач з кунай ставілі сядзенне для суджанага, але часам яно мацавалася такім чынам, каб суджаны не мог заняць зручнае становішча (выпрастацца, сесці або стаць на калені). Пры больш лёгкіх пакараннях шыйны пярсцёнак не зачыняўся або выкарыстоўвалася толькі ручная куна. Часцей за ўсё каранага суправаджала прылада злачынства або здабыча, напрыклад, сноп збожжа або саламяны вянок. Часам на асуджанага надзявалі шапку блазна або вешалі на шыю запіску з інфармацыяй аб здзейсненым злачынстве -- ад перакладчыка.), Дзьверы да Царквы на Завесах Жалезных падвойныя, з Замком унутраным скрытым з двума Ключамі, з Засаўкамі Жалезнымі пад Хорамі.

АЛТАРЫ

Алтары тры сталярскай работы Цалкам памаляваныя, у Вялікага Алтара Абраз Пратэкцыі (Заступніцтва) Найсьвяцейшай Панны з Засланкай Кітайчанай (Кітайка -- тонкая шчыльная шаўковая тканіна, выкананая палатняным перапляценнем, адзін са старажытных і простых відаў шаўковых тканін), за якім Закрыстыя з Дзьвярамі на Завесах Жалезных, і Зашчапкай, у Закрыстыі для Адзеньня Мэнса (адмысловая мэбля) з Двума Шуфлядамі на паўзунках, у якой вокнаў Малых два, у Царкве вокнаў восем, Лаўкі па Сярэдзіне адна, другія пры Вялікім Алтары разам з Конфэсіяналікамі (мэбля ўжываная ў каталіцкай царкве для споведзі – ад перакладчыка), Амбон Сталярскай работы Маляваны, да Алтароў расьпяцьцяў рэзьбяной работы з каронамі тры, Ліхтароў драўняных Малярскім Срэбрам пакрытых пар тры, тале (?Відаць падсьвечнікі) маляваных пар чатыры, на буйныя Сьвечы парафінавыя. Алтажык перанасны, у якім абраз Найсьвяцейшай Марыі Панны без усялякай прыкметнасці, Крыж Працэсыянальны (выкарыстоўвалі для нашэньня падчас працэсіяў) маляваны стары, Харугвы дзьве Гарусовыя (Га́рус -- (польск. harus ад ням. Arras, Harras) — род старадашнейшай ваўнянай або баваўнянапапяровай пражы двух відаў: 1.баваўнянапапяровая набіўная тканіна з нізкага гатуку бавоўны з дробным друкаваным узорам з абодвух бакоў, трывалая, жосткая і грубая на вобмацак. 2.ваўняная пража для вышываньня, вязаньня і вырабу грубых тканін -- ад перакладчыка.), адна Сьвятой Пол…вы, другая Сьвятога Мікалая, на Вялікім Алтары Цыборум (скрынка для перахоўваньня віна і набажэнства) сталярскай работы маляваны з Замочкам Унутраным, і ключыкам, на бакавых Алтарах для стаўленьня Ліхтароў карнізы (градусікі) маляваныя, над якімі Абразы, адзін Сьвятой Троіцы, а з Другога боку Найсьвяцейшай Панны.

АПАРТАМЭНТА
(АБЗАЦ НЕ ПЕРАКЛАДЗЕНЫ)

ПАРХВІЯ

Вёска Вузьляны, і Азярычына у тых вёсках жылых дамоў 140, …

У Азярычыне Капліца зь Бярвеньняў старая дранкай крытая, на якой Купалы тры з Крыжамі Жалезнымі, на Могілках, вакол апаркаваных, пры Варотах Куніца (глядзі вышэй тлумачэньне значэньня куны ў Палянскай парахвіяльнай царкве) Жалезная і Зашчапка; Дзьверы да Капліцы на Завесах Жалезных з Замочкам Унутраным, у Ёй Алтар у якім Абраз старасьвецкі Найсьвяцейшай Панны, на Мэнсе (від царкоўнай мэблі) Тувальні (шырокі пас далікатнай, тонкай тканіны) тры кужэльныя старыя, Цыборум (скрынка для перахоўваньня віна і набажэнства) стары з зашчапкай, Алтажык перанасны ў Якім Абраз Пратэкцыі (праўдападобна сьвятых Кузьмы і Дзямяна -- ад перакладчыка), Харугвы чатыры дзьве новыя, а дзьве старыя Гарусовыя (глядзі вышэй у апісаньні Палянскай царквы), Арнат Паплінковы ў паскі (паласатая тканіна) з ўсімі Неабходнымі дэталямі/элемэнтамі (гэтыя тры слова напісаныя на лаціне), Келіх з Патынай з Волава, Альба Кужэльная (доўгае белае літургічнае адзенне), Званок Алтарны, на Могілках Звон у Відлах (відэльцы або разьвілках), Ліхтароў драўняных малых пар тры простай работы, вялікіх пара, Крыж Працэцэсыянальны абразкамі наклеяны, Крыж для цалаваньня маляваны.

ДОКУМЭНТА

Фундуш ад Ясна Вяльможнага … Ксяндза Ігнацыя Масальскага Віскупа Віленскага нададзены ў Року 1770 дня 8-го Месяца Новэмбра, у якім … Грунту (зямля) … будуць унесены дзьве зьмены, … першая зьмена пры вёсцы Вузьлянах каля мястэчка Паляны лежачая адным … … бокам пры шнурах Сядзібных Падданых Вузьлянскіх, другім бокам ад Агародаў Жыдоўскіх, і ад Грунту Дворнага(Зямлі Двору), другое зьмяненьне Лежачая ва Ўрочышчы званым Забалацьцем, трэцяя зьмена ва Ўрочышчы Г… за Мастамі(?), усяго Зьменаў тры, у даўжыню і шырыню разцяваюцца таксама са Шнурамі Падданых вёскі Вузьляны, паводле агульнага яе абмежаваньня. На … знову … ў Самым Мястэчку Палянах адразу пры Царкве Грунту аранага і Сенажатнага маргоў Чатырнаццаць у адным обрэмбе (?хіба, кавалку), які абрэмб ляжыць адным Бокам ад гасьцінца з Вушанкі да Палян ідучага, другім бокам ад Ракі Вушанкі, а канцамі адным ад той жа Ракі Вушканкі кругам ідучай, другім да Царквы і да Рова выбітага на балоце.
Плябанія разпачатая мае закончыцца скарбовым коштам.
Гэтае паданьне ўласнай рукою падпісваю … ў Палянах ксёндз Ян Камар Дэкан Ігуменскі

(круглая сургучовая чырвоная пячатка)

(на адвароце дакумэнта)
Паданьне Царквы Палянскай 1771"

Узляны, Uzlyany, Uzlany, Uzlion

История местечка (деревни) Узляны Пуховичского района Минской области (Игуменский уезд Минской губернии), жители, легенды и т.д.