Гайдукова Слободка, Рованичи и окрестности (Белоруссия (Беларусь))

На сайте ВГД собираются люди, увлеченные генеалогией, историей, геральдикой и т.д. Здесь вы найдете собеседников, экспертов, умелых помощников в поисках предков и родственников. Вам подскажут где искать документы о павших в боях и пропавших без вести, в какой архив обратиться при исследовании родословной своей семьи, помогут определить по старой фотографии принадлежность к воинским частям, ведомствам и чину. ВГД - поиск людей в прошлом, настоящем и будущем!

Перепись 1916 года

следующий лист

zymogen написал:

[q]
В 1580-1590-x годах были конфликты и суды между Рованичскими и Шипянскими крестьянами
[/q]

детали этих суд.дел:
1.”У ліпені таго ж 1582 г. павятовы суд разглядаў канфлікт паміж падданымі біскупскага маёнтка Шыпяны і суседняга маёнтка Раванічы (у сучасным Чэрвеньскім раёне), якім валодаў менскі кашталян Ян Глябовіч. Старац віленскага біскупа скардзіўся на раваніцкага старца, які з іншымі сялянамі таго ж маёнтка наехалі на шыпянскія сенажаці ва ўрочышчах Белыя Прыхабы, Годзімля і Іванаў Чарцёж на рацэ Уша, дзе пакасілі сена на 200 вазоў і нясушаным вывезлі да свайго сяла. Адначасова раванічане выдралі мёд з трох борцяў, размешчаных на соснах у Белых Прыхабах” АВК. Т. 36. С. 183 - 184.
2.“У кастрычніку 1594 г. адбыўся новы канфлікт паміж падданымі маёнткаў Шыпяны і Раванічы. Ураднік віленскага біскупа Ян Стахоўскі разам са старцам сяла Шыпяны і жыхарамі таго ж сяла скардзіўся на раваніцкага ўрадніка Мацевуша Раматоўскага за сапраўды дзікія паводзіны пад час копнага суда. Гэты суд быў скліканы з нагоды крадзяжу пчол, учыненага раванічанамі ў шыпянскіх бортных землях. На капу, дарэчы, у якасці трацейскіх суддзяў былі запрошаны падданыя Крыштофа Радзівіла: былы смалявіцкі старац Карп Ворса, асочнік (егер) з Плісы Максім Забашавіч і іншыя.
Раматоўскі, ураднік Яна Глябовіча, паводзіў сябе на капе выключна нахабна: заявіў, што пчолы былі пакрадзены па яго асабістым загадзе, пасля чаго загадаў раванічанам разыходзіцца з капы, а сам пачаў страляць з ручніцы па натоўпе шыпянцаў і параніў трох чалавек. Раз'юшаныя шыпянцы доўга ганяліся за ім па лесе, і каб дагналі, то, напэўна, забілі б на месцы. Замест урадніка яны схапілі толькі аднаго з сялян, што непасрэдна ўдзельнічаў у крадзяжы. Яго сабраліся павесіць і ўжо накінулі на шыю вяроўку, але ён вымаліў жыццё, спасылаючыся на тое, што дзейнічаў не сам па сабе, а па загаду ўрадніка. Пазней раванічане выкупілі яго, выплаціўшы кампенсацыю ў 10 коп грошаў” АВК. Т. 18. С.122 - 127 https://runivers.ru/bookreader/book9562/#page/184/mode/1up
https://vln.by/node/93

"Другая група татар атрымала землі сяла Раванічы, якое папярэдне, відаць, уваходзіла ў склад Барысаўскай воласці. Гэтыя свае ўладанні татары паступова прадалі. Так, у 1535 г. нейкі Сейгал Мінбулатавіч прадаў сваіх сялян-даннікаў з сяла Раванічы пану Альбрыхту Гаштольду (Гаштаўту), на той час віленскаму ваяводзе і найбуйнейшаму магнату ў ВКЛ. Магчыма, гэта была не адзіная купля пана Гаштольда ў Раванічах. Нейкім чынам яму дасталася і частка сяла Драхча (верагодна, тое паселішча, якое на пачатку ХХ стагоддзя называлася Драхча-Паненская, а ў 1964 г. было перайменавана ў Кутузаўку).
Адзначым, што Гаштольды не былі адзінымі ўладальнікамі гэтага абшару. Частка яго яшчэ нейкі час належала татарам. У прыватнасці, сёлы Раванічы і Драхча ад татар пазней купіў шляхціч Лаўрын Ратомскі, пра што ён згадвае ў сваім завяшчанні ў 1594 г.
Альбрэхт Гаштольд спярша прыпісаў нованабытых сялян-даннікаў да маёнтка Геранёны (у сучаснай Гродзенскай вобласці) - сваёй галоўнай рэзідэнцыі. Пазней ён прыпісаў іх да свайго крыху менш аддаленага маёнтка Радашковічы на Меншчыне. У 1539 г. Альбрэхт Гаштольд памёр, а пасля смерці без нашчадкаў яго адзінага сына Станіслава ў 1542 г. вялізныя яго маёнткі перайшлі да вялікага князя. Праз сем год, у 1549 г. быў створаны інвентар дзяржаўнага маёнтка Радашковічы, да якога па-ранейшаму была прылучана аддаленая «воласць Раваніцкая» на рацэ Уша. Яна складалася з буйнога сяла Раванічы, у якім было 68 двароў, і больш дробнага сяла Драхча (Драгуча) з 8 дварамі. На той момант іх жыхары павінны былі выплочваць штогод мядовую даніну ў памеры 80 каменяў мёду (камень - вагавая адзінка ў 6 бязменаў альбо прыкладна 20 кг).
У 1556 г. вялікі князь Жыгімонт пажалаваў Радашковіцкі замак разам з Раваніцкай воласцю, што па-ранейшаму да яго адносілася, у часовае карыстанне «да трох жыватоў» пану Івану Гарнастаю, яго жонцы і старшаму сыну Івану. Гэта азначала, што пасля смерці пана Гарнастая маёнткам магла карыстацца яго ўдава, а затым - іх сын, пасля чаго ўладанне павінна было вярнуцца да вялікага князя. Гэта адбылося даволі хутка: у 1558 г. памёр Іван Гарнастай, праз год - яго ўдава Марыя Заслаўская, а старшы сын Гарнастая Іван Іванавіч памёр у 1566 г."

"Род Агінскіх меў дачыненне не толькі да маёнтка Бакшты, але і да сёл Раванічы і Драхча, некалі далучаных панам Гаштольдам да маёнтка Радашковічы. Нагадаем, што ў ХVI стагоддзі яны былі ў часовым трыманні паноў Гарнастаяў, а потым - Глябовічаў. У далейшым гэтае ўладанне засталося дзяржаўнай уласнасцю - стараствам, якое перадавалася розным асобам у часовае ці пажыццёвае карыстанне. Паводле падымнага тарыфу 1667 г. маёнтак Раванічы ў памеры 33 дымоў быў ва ўладанні Крыштафа Гарабурды, а ў 1690 г. - Яна і Крыштафа Гарабурдаў. У 1700 г. Раванічы і Драхча былі перададзены князю Мікалаю Францішку Агінскаму (унуку Самуэля), які адначасова быў і старастам радашковіцкім. У 1704 г. ён атрымаў дазвол караля на перадачу Радашковіцкага і Раваніцкага старастваў свайму сыну Антонію, які памёр амаль адначасова з бацькам у 1715 г. Пасля гэтага Раваніцкае стараства (якое пазней пачало называцца Ахельніцкім) дасталася князю Міхалу Масальскаму, пазнейшаму гетману ВКЛ, які быў жанаты з дачкой Мікалая Францішка Агінскага, і заставалася ў яго руках да яго смерці ў 1762 г.
Паводле інвентару 1764 г. Ахельніцкае стараства, што папярэдне належала Міхалу Масальскаму, ахоплівала 10 двароў у Драхчы і 6 у Раванічах. У параўнанні з інвентаром Волмы за 1711 г., які ўпамінаўся раней, раваніцкія сяляне мелі значна больш хатняй скаціны. На 6 двароў у Раванічах прыпадала 12 коней і 10 валоў, а на 10 двароў у Драхчы - 21 конь і 18 валоў, прычым толькі адзін двор зусім не меў цяглавай жывёлы. ... У іншых выпадках дзве фактычна асобныя сям'і працягвалі карыстацца агульным надзелам, пазбягаючы афіцыйнага падзелу. Так, у адным раваніцкім двары пазначаны гаспадар Васіль Тамашкевіч з 2 сынамі і 2 пасынкамі, а таксама яго зяць Амеллян са сваімі 5 сынамі - разам 11 чалавек толькі мужчынскага полу. ... Пры гэтым большасць драхчанскіх сялян плаціла чынш у памеры 16 злотых, а раванічане, пры там жа пемеры зямельных надзелаў, занчна меншы - усяго 5 злотых і 3 гроша."

"Іншая частка Раваніч (верагодна, тая, што некалі была набыта ў татар панам Ратомскім) па-ранейшаму была прыватным маёнткам, які ў 1789 г. належаў Андрэю Слатвінскаму. У гэтым годзе адбывалася размежаванне спрэчных зямель паміж Раванічамі і маёнткам Шыпяны, які быў уласнасцю віленскага біскупа. Пры гэтым прыгадваецца возера Святое, да якога сыходзіліся межы трох маёнткаў - біскупскіх Шыпян, Раваніч Слатвінскага і іншай часткі Раваніч - на той час уладання пана Ваньковіча. Ва ўладаннях Слатвінскага ўпамінаецца і сяло Раваніцкая Слабада. ...Пра стан Чэрыеншчыны ў гэты час сведчаць матэрыялы падушнага перапісу (так званай рэвізіі), праведзенага расійскімі ўладамі ў 1795 г., з удакладненнямі па стану на 1800 г. ... Пану Антону Слатвінскаму ў той час належалі цалкам сёлы Раванічы (13 дв.) і Драхча (28), абодва з уніяцкімі цэрквамі ў гонар Успення Багародзіцы. Да таго ж маёнтка адносіліся вёскі Слабада (17), Гацец (12) і некалькі маладворных паселішчаў: Хутар (8), Валадута (6), Гродна (6), Бярозаўка і Бышанка (па 2). Суседні абшар адносіўся да Белічан і Жарэмцаў, суўладальнікамі якіх у той час былі генерал Эстэргазі, Іван Сялінскі і Соф'я Ваньковіч. У тым ліку пані Ваньковіч належала Слабада Гайдукова (10 дв.)"
https://vln.by/node/92

информация частично пересекается со сведениями из других постов в этой ветке https://forum.vgd.ru/post/3466...m#pp329310 https://forum.vgd.ru/post/3466/Rowanicze_Hajdukowa_Slobodka/p328402.htm#pp328402
https://forum.vgd.ru/post/3466...#pp3075356 https://forum.vgd.ru/post/3466/Rowanicze_Hajdukowa_Slobodka/p4191053.htm#pp4191053

UPD: "ад татар пазней купіў шляхціч Лаўрын Ратомскі, пра што ён згадвае ў сваім завяшчанні ў 1594 г." - а вот и само завещание - с.471 https://runivers.ru/bookreader/book9552/#page/495/mode/1up

eSKa написал:

[q]
Паводле інвентару 1764 г. Ахельніцкае стараства
[/q]

(«Памяць. Чэрвеньскi раён», 2000)

из Межевого акта 1501 г.https://runivers.ru/bookreader/book9558/#page/26/mode/1up (сс.1-2)

+сс.7-9 https://runivers.ru/bookreader/book9577/#page/90/mode/1up

хоть и не одно и самых ранних, но точно одно из самых неординарных дел - о бежавшей супруге из Рованичей 1604 г. https://viewer.rusneb.ru/ru/00...heme=white

Интересная статья о Рованичах. Упоминается и Слатвин.
https://dmitrij-kr.livejournal.com/100687.html

При просмотре метрических книг церкви села Малокрасноярское Тарского уезда Тобольской губернии из Омского архива (ИА Омской области (ИАОО)Фонд №16 Опись №6), начиная с 1908 года нашлась деревня Ключевая, в которой сплошь знакомые фамилии: Кишко, Спарыш, Разсказенок, Шатрун, Шукан, Сушкевич, Гамеза. Я так понимаю, что это переселенцы. У кого потерялась часть семьи, есть смысл поискать там. Записи доступны в Яндекс поиске по архивам. https://yandex.ru › archive. Работает поиск, в том числе по фамилии. Но, надо иметь в виду, что ИИ правильно распознает далеко не все записи. Надо просматривать все метрические книги.

РГИА
Шифр
Ф. 796 Оп. 135 Д. 174
Заголовок
По предложению обер-прокурора Святейшего Синода, об обращении Латинской каплицы села Рованичи Минской губернии в православную церковь.
Крайние даты
20 января 1854 г.
Шифр
Ф. 1344 Оп. 213 Д. 824
Заголовок
Второй (крестьянский) департамент Сената. По рапорту минского губернатора от 10 июля 1908 года № 14484 с жалобой поверенного помещика Иосифа Слотвинского, И.К. Рымашевского, по предмету признания за Иосифом Фастовичем права выкупа участка земли, по закону 17 марта 1903 года, из имения Рованичи, владения Слотвинского.
Крайние даты
14 июля 1908 г.

Кому что нужно, пишите в личные сообщения

Гайдукова Слободка, Рованичи и окрестности

Минский пов., ныне Червенский р-н Минской обл.