Литовская метрика № 77 (1589–1595) / Metryka Litewska

Карточка № 571. Борисовщина и Поплавцы Войтеху Бесекирскому


Листы рукописи / Karty rękopisu
517v–518r

Дата акта / Data aktu
1594-09-12

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 579
SML VI: 579

Лица, роли и должности
Войтех Бесекирский — получатель права
Валентий Пухельский — прежний собственник

География
Борисовщина — владение
Поплавцы — владение
Кондинское — упомянутое место
Гродно — юрисдикция владения

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
12 сентября 1594 г. Сигизмунд III пожизненно присоединяет к Кондинской державе Войтеха Бесекирского фольварк Борисовщина с Поплавцами, дворовой пашней и всеми принадлежностями в Гродненском повете. Фольварк прежде приобретён королём Стефаном у земянина Валентого Пухельского; новая передача мотивирована нуждами королевского двора и расположением при фольварке става. Державца обязан отчитываться перед скарбом о фольварке и доходах, получая на своё содержание каждый третий сноп и каждый десятый грош чинша до конца жизни. Королевский дворянин должен передать ему владение. Лист скреплён подписью и печатью короля, назван писарь Ярош Волович. Место выдачи и современное отождествление названия державы не установлены уверенно; наследственное владение не выведено.

Wersja polska · nr 571


Osoby, role i urzędy
Wojciech Besiekirski — odbiorca prawa
Walenty Puchelski — poprzedni właściciel

Geografia
Borysowszczyzna — dobra
Popławce — dobra
Kondyńskie — miejsce wspomniane
Grodno — jurysdykcja dóbr

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III przywilejem z 12 września 1594 r. oddaje Wojciechowi Besiekirskiemu, swemu dzierżawcy kondyńskiemu, dożywotnio folwark Borysowszczyzna z siołem Popławce w powiecie grodzieńskim, z dworską rolą i wszystkimi przynależnościami, przyłączając je do jego dzierżawy. Wskazuje, że król Stefan nabył ten folwark pewnym prawem od ziemianina Walentego Puchelskiego; ceny ani daty nabycia nie podano. Potwierdzając zamiar poprzednika, król uzasadnia przyłączenie potrzebami dworu kondyńskiego i dogodnym położeniem folwarku przy zajętym pod nim stawie. Besiekirski otrzymuje moc, dozór i dzierżenie na takim samym prawie jak dotychczasową dzierżawę, z obowiązkiem zdawania rachunku z folwarku i jego pożytków do skarbu królewskiego. Na własne utrzymanie może przez całe życie brać co trzeci snop ze wszystkich zasiewów folwarcznych oraz co dziesiąty grosz z czynszu. Dworzanin królewski ma go wprowadzić i przekazać mu posiadanie. List opatrzono podpisem króla i pieczęcią, wymieniony jest pisarz Jarosz Wołłowicz. Miejsca wystawienia nie zidentyfikowano pewnie; nazwę dzierżawy zachowano jako źródłową, bez współczesnego utożsamienia.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 53
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1098
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1099
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0032R2
SML VI: 0246R2

Карточка № 572. Жмудское судейство Себастьяну Гешторту


Листы рукописи / Karty rękopisu
518r–518v

Дата акта / Data aktu
1594-09-22

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 580
SML VI: 580

Лица, роли и должности
Себастьян Себастьянович Гешторт — получатель права
Казимир Орвид — предшественник

География
Жмудь — территория должности

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
В Ченстохове 22 сентября 1594 г. Сигизмунд III назначает ойрагольского тивуна Себастьяна Себастьяновича Гешторта земским судьёй Жмуди после смерти Казимира Орвида. Король выбирает его из четырёх кандидатов, избранных и представленных панами радой и шляхтой Жмудской земли, учитывая давние службы монархам и Речи Посполитой и ходатайство советников и придворных. Номинат получает обычные почести, власть и достоинство судейства и должен отправлять его пожизненно либо до иного королевского повышения. Лист удостоверен подписью и печатью короля; дата смерти Орвида и имена остальных кандидатов не сообщены.

Wersja polska · nr 572


Osoby, role i urzędy
Sebastian Sebastianowicz Giesztort — odbiorca prawa
Kazimierz Orwid — poprzednik

Geografia
Żmudź — obszar urzędu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III przywilejem wystawionym w Częstochowie 22 września 1594 r. mianuje Sebastiana Sebastianowicza Giesztorta sędzią ziemskim żmudzkim. Urząd zawakował po śmierci Kazimierza Orwida i dotąd nikomu go nie nadano. Panowie rada i szlachta, obywatele ziemi żmudzkiej, obrali i przedstawili królowi czterech szlachciców, ludzi dobrych, cnotliwych i obeznanych z prawem; spośród nich król wybiera Giesztorta. Dokument nazywa go tiwunem ojragolskim i uzasadnia nominację jego od dawna świadczonymi uczciwymi i pożytecznymi służbami dla poprzedników królewskich, obecnego monarchy i Rzeczypospolitej, a także zaleceniem i wstawiennictwem niektórych panów rady oraz urzędników dworskich. Król podnosi go wśród urzędników ziemskich Żmudzi i przyznaje wszystkie honory, władzę i godność od dawna należne temu urzędowi, na wzór wcześniejszych sędziów. Nominat ma urząd dzierżyć, nim kierować i go sprawować do końca życia albo do innego wyniesienia przez króla. List opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią. Daty śmierci poprzednika oraz nazwisk pozostałych kandydatów nie podano; nie wywiedziono pokrewieństwa między urzędnikami.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 53
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1099
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1100
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0032R2
SML VI: 0246R2

Карточка № 573. Жмудское войское Николаю Станкевичу


Листы рукописи / Karty rękopisu
518v–519r

Дата акта / Data aktu
1594-10-03

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 581
SML VI: 581

Лица, роли и должности
Миколай Станкевич — получатель права
Себастьян Себастьянович Кгейсторт — предшественник

География
Жмудь — территория должности

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
В Кракове 3 октября 1594 г. Сигизмунд III назначает Миколая Станкевича войским Жмуди вместо Себастьяна Себастьяновича Гешторта, переведённого на земское судейство. За честное поведение и службы королю и Речи Посполитой, по ходатайству советников и придворных, Станкевич получает обычные почести и достоинство должности, место среди земских урядников на сеймиках и съездах, право давать votum и участвовать в обсуждении общих дел. Должность предоставлена до конца жизни либо до нового королевского повышения. Лист скреплён подписью и печатью короля; назван писарь Матвей Война.

Wersja polska · nr 573


Osoby, role i urzędy
Mikołaj Stankiewicz — odbiorca prawa
Sebastian Sebastianowicz Giesztort — poprzednik

Geografia
Żmudź — obszar urzędu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III przywilejem wystawionym w Krakowie 3 października 1594 r. nadaje Mikołajowi Stankiewiczowi urząd wojskiego ziemi żmudzkiej. Wakans powstał wskutek przeniesienia dotychczasowego wojskiego, Sebastiana Sebastianowicza Giesztorta, na sędziostwo ziemskie żmudzkie. Król uwzględnia uczciwe zachowanie oraz służby Stankiewicza, ziemianina żmudzkiego, dla monarchy i Rzeczypospolitej, pragnąc zachęcić go do dalszych usług; działa też za zaleceniem i wstawiennictwem niektórych panów rady i urzędników dworskich. Nominat ma dzierżyć i sprawować urząd ze wszystkimi honorami i godnością od dawna mu należnymi, tak jak wcześniejsi wojscy żmudzcy. Przyznano mu miejsce wśród pozostałych urzędników ziemskich, jego braci, na sejmikach i zjazdach, gdzie ma zasiadać, oddawać swe votum i radzić o sprawach Rzeczypospolitej. Nominacja obowiązuje do końca życia albo do innego wyniesienia przez króla. List opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią; wymieniony jest pisarz Maciej Wojna.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 53
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1100
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1101
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0032R2
SML VI: 0246R2

Карточка № 574. Юргельт королевскому охотнику Матысу Сикоре


Листы рукописи / Karty rękopisu
519r–519v

Дата акта / Data aktu
1594-10-06

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 582
SML VI: 582

Лица, роли и должности
Матысу Сикоре — получатель права
Дмитрий Халецкий из Хальчи — управляющий / надзирающий

География
См. описание.

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
6 октября 1594 г. в Кракове Сигизмунд III назначает королевскому охотнику Матысу Сикоре по пятьдесят польских злотых ежегодно до конца жизни за многолетнюю службу. По преклонному возрасту Сикора уже не может оставаться при дворе. Юргельт должен выплачиваться на день святого Мартина из доходов скарба Великого княжества Литовского, в том числе при необходимости виленского городничества или других надёжных поступлений, по указанию Дмитрия Халецкого и следующих подскарбиев, без затруднений и задержек. Лист удостоверен подписью и печатью короля, назван писарь Ярош Волович.

Wersja polska · nr 574


Osoby, role i urzędy
Matys Sikora — odbiorca prawa
Dymitr Chalecki z Chalcza — zarządzający / nadzorujący

Geografia
Zob. regest.

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 6 października 1594 r. przyznaje Matysowi Sikorze, swemu myśliwcowi, dożywotni jurgielt po pięćdziesiąt złotych polskich rocznie ze skarbu Wielkiego Księstwa Litewskiego. Uzasadnia łaskę jego wieloletnimi posługami dla poprzedników królewskich i obecnego monarchy oraz podeszłym wiekiem, przez który Sikora nie może już przebywać przy dworze; ma, mieszkając na miejscu, otrzymywać wdzięczność za swe służby. Jurgielt należy wypłacać każdego roku w oznaczonym terminie, na dzień świętego Marcina, z dochodów skarbowych, choćby z horodnictwa wileńskiego albo innych najpewniejszych pożytków. Wypłata ma następować za wiadomością i wskazaniem Dymitra Chaleckiego z Chalcza, podskarbiego ziemskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego, oraz jego następców, przez całe życie odbiorcy bez trudności i zwłoki. List opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią; pod formułą Sigismundus Rex wymieniony jest pisarz Jarosz Wołłowicz. Kwota oznacza coroczną wypłatę, a nie jednorazowe nadanie lub przeniesienie własności dochodów.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 53
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1101
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1102
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0032R2
SML VI: 0246R2

Карточка № 575. Двенадцать волок и сеножати Яну Юревскому и жене


Листы рукописи / Karty rękopisu
519v–520v

Дата акта / Data aktu
1594-10-08

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 583
SML VI: 583

Лица, роли и должности
Ян Юревский — получатель права
Неназванная жена — совместный получатель
Деметрий Халецкий из Хальча — ходатай
Станислав Терликовский — прежний держатель

География
Немонойтское — юрисдикция владения
Будилово — владение
Кирсна — упомянутое место
Всякошекшты / всякошетною (?) — владение
Трокский повет — юрисдикция владения

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
В Кракове 8 октября 1594 г. Сигизмунд III пожизненно жалует Яну Юревскому и его неназванной жене двенадцать волок Будилова с сеножатью в Немонойцком лесничестве над Кирсой, в Трокском повете. Имущество вернулось королю после смерти Станислава Терликовского. За Яна письменно ходатайствовал подскарбий и могилёвский староста Дмитрий Халецкий, рекомендуя его военные службы при Стефане. Оба супруга вправе держать имущество в прежних границах и получать все доходы до конца своих жизней без повинностей государю и скарбу и без отчёта. Наследственного права не указано; название сеножати прочитано неуверенно. Лист удостоверен подписью и печатью короля, в окончании назван Халецкий как подскарбий и писарь.

Wersja polska · nr 575


Osoby, role i urzędy
Jan Jurewski — odbiorca prawa
Nieznana żona Jana Jurewskiego — współodbiorca
Dymitr Chalecki z Chalcza — osoba wstawiająca się
Stanisław Terlikowski — poprzedni posiadacz

Geografia
Niemonojtskie — jurysdykcja dóbr
Budidom — dobra
Kirsna — miejsce wspomniane
[?] — dobra
Powiat trocki — jurysdykcja dóbr

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem wystawionym w Krakowie 8 października 1594 r. nadaje Janowi Jurewskiemu i jego niewymienionej z imienia żonie dożywotnio dwanaście włók zwanych Budiłowo oraz przynależną im nazwaną sianożęć w leśnictwie niemonoickim nad rzeką Kirsą, w powiecie trockim. Dobra wróciły do swobodnego rozporządzenia królewskiego po śmierci Stanisława Terlikowskiego. Jan prosił o ich nadanie dla siebie i żony; poparł go pisemnie Dymitr Chalecki z Chalcza, podskarbi Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz starosta mohylewski, berżnicki, wasiliski i opeski, zalecając jego służby wojenne za króla Stefana. Król uwzględnia prośbę i to wstawiennictwo, pozwalając obojgu małżonkom trzymać włóki wraz z sianożęcią w dotychczasowych granicach i korzystać ze wszystkich pożytków przez ich żywoty. Nie będą zobowiązani do żadnych powinności wobec monarchy i skarbu ani do składania rachunku. Nie określono dziedziczenia ani szczególnego porządku przeżycia między małżonkami. List opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią; w zakończeniu wymieniony jest Dymitr Chalecki jako podskarbi ziemski i pisarz Wielkiego Księstwa Litewskiego. Odczyt nazwy sianożęci pozostaje niepewny; nie utożsamiono jej ze współczesną miejscowością. Mohylew występuje w tytulaturze pośrednika, nie jako położenie nadanych gruntów.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 53
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1102
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1103
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1104
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0032R2
SML VI: 0246R2

К началу темы / Początek wątku

Карточка № 582. Ошмянское подстольство Яну Величке


Листы рукописи / Karty rękopisu
524v–525r

Дата акта / Data aktu
1594-10-12

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 590
SML VI: 590

Лица, роли и должности
Ян Войтехович Величка — получатель права
Василя Волка — покойное лицо; прежний держатель

География
Ошмяны — территория должности

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 12 октября 1594 г. Сигизмунд III назначает Яна Войтеховича Величку ошмянским подстолием после смерти Василя Волка, по сведениям панов рады и дворных урядников о его заслугах и пригодности. Уряд с установленными честью, властью и местом среди земских урядников предоставлен пожизненно либо до иного королевского возвышения. Королевская подпись и печать; писарь Ярош Волович.

Wersja polska · nr 582


Osoby, role i urzędy
Jan Wieliczko — odbiorca prawa
Wasyl Wołk — osoba zmarła; poprzedni posiadacz

Geografia
Oszmiana — obszar urzędu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 12 października 1594 r. mianuje Jana Wojtechowicza Wieliczkę, ziemianina powiatu oszmiańskiego, podstolim tego powiatu na urząd wakujący po śmierci Wasyla Wołka. Król powołuje się na wiadomość otrzymaną od panów rady i urzędników dwornych o zasługach Wieliczki dla Rzeczypospolitej oraz jego przydatności do urzędu. Nominat ma nosić urząd na swej osobie, korzystać z należnych mu od dawna czci i władzy oraz zajmować właściwe miejsce w powiecie pośród urzędników ziemskich, zgodnie ze zwyczajem innych podstolich, do końca życia albo do innego wyniesienia przez króla. List opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią; pisarz Jarosz Wołłowicz.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 54
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1112
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1113
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033L2
SML VI: 0247L2

Карточка № 583. Шесть волок татарину Сефедину Сафиану


Листы рукописи / Karty rękopisu
525r–525v

Дата акта / Data aktu
1594-10-12

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 591
SML VI: 591

Лица, роли и должности
Сефедину Сафиану — получатель права
Фурса Ахметович — покойный прежний держатель
Шахун Аметович — получатель права

География
Селишканцы — владение

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 12 октября 1594 г. За службы прежним королям и Сигизмунду III татарин Сефедин Сафиан получает шесть волок в Селишканцах, оставшиеся после смерти Фурсы Ахметовича и перешедшие к королю; ранее они были пожалованы из Пунского староства Шахуню Аметовичу. Получатель и его неназванная жена пользуются ими со всеми доходами до конца своих жизней без скарбовых повинностей. Наследственное право и родство с прежними держателями не названы. Королевская подпись и печать; Дмитрий Халецкий, земский подскарбий и писарь.

Wersja polska · nr 583


Osoby, role i urzędy
Sefedyn Safian — odbiorca prawa
Fursa Achmetowicz — zmarły poprzedni posiadacz
Szachun Ametowicz — odbiorca prawa

Geografia
Sieliszkańce — dobra

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 12 października 1594 r., mając zalecone zasługi szlachetnego tatara Sefedyna Safiana dla poprzednich królów i dla siebie, nadaje mu sześć włók we wsi Sieliszkańce, pozostałych po zmarłym tatarze Fursie Achmetowiczu i przypadłych królowi. Włóki wydzielono wcześniej ze starostwa puńskiego i nadano przez królewskiego poprzednika Szachuniowi Ametowiczowi, w związku z Tatarami powiatu trockiego. Safian i jego nienazwana żona mają korzystać z tych włók i wszystkich przynależnych pożytków do końca swych żywotów, nie oddając ani nie wykonując żadnej powinności do skarbu. Patronimik beneficjenta zapisano w tekście w formach Кансубовича/Касубовичу; nie ustalono pokrewieństwa z poprzednimi posiadaczami ani dziedzicznego prawa. List pod podpisem królewskim i pieczęcią Wielkiego Księstwa Litewskiego; pisarz i podskarbi ziemski Dymitr Chalecki.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 54
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1113
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1114
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033L2
SML VI: 0247L2

Карточка № 584. Виленский кадук Яну Кащицу после Ивана Кравца


Листы рукописи / Karty rękopisu
525v; 526r

Дата акта / Data aktu
1594-10-12

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 592
SML VI: 592

Лица, роли и должности
Ян Косчицу — получатель права
Ян Ры?Овски [?] — хранитель
Иван Крегорович, портной — прежний держатель
Иван (прозвище неуверенно) — прежний держатель
Дочь (имя не указано) — прежний держатель

География
Вильна — территория, названная при владении
Воскресенская улица — владение
Краков — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Сигизмунд III листом из Кракова от 12 октября 1594 г. жалует шляхетному Яну Косчицу (Jan Koszczyc), своему коморнику, за службы прежним польским королям и самому королю виленский кадук: дом на Воскресенской улице между домами сапожника Якуба и скорняка Миколая, оставшийся после бездетной смерти портного Ивана Крегоровича, со всем движимым и недвижимым имуществом, золотом, серебром, медью, оловом, наличными деньгами и домашней утварью. Отдельно передаётся имущество другого Ивана, с неуверенно читаемым прозванием, казнённого за проступок, и его недавно умершей дочери; оно находилось под опекой виленского портного Яна Ry?owski (фамилия неуверенна). Получатель и его потомки вправе владеть, пользоваться и распоряжаться имуществом по своему усмотрению, продавать, передавать и дарить на потомные времена. Сохраняется возможная повинность дома в пользу церкви без нарушения церковного права; краткая связующая фраза не вполне ясна и не позволяет утверждать освобождение от скарбовых повинностей. Два умерших Ивана не отождествлены. В реестрах получатель назван Kaszczyc (РГАДА) и Roszczyc (SML), тогда как собственный акт даёт Koszczyc. Подпись Sigismundus Rex, писарь Ярош Волович и печать Великого княжества Литовского.

Wersja polska · nr 584


Osoby, role i urzędy
Jan Koszczyc — odbiorca prawa
Jan Ry?Owski — osoba sprawująca pieczę
Iwan Krehorowicz, krawiec — poprzedni posiadacz
Iwan (przydomek niepewny) — poprzedni posiadacz
Nieznana córka straconego Iwana — poprzedni posiadacz

Geografia
Wilno — obszar wymieniony przy dobrach
Ulica Zmartwychwstania — dobra
Kraków — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 12 października 1594 r. nadaje szlachetnemu Janowi Koszczycowi, swemu komornikowi, za służby poprzednim królom polskim i sobie kaduk w Wilnie: dom przy ulicy Woskresieńskiej między domami Jakuba szewca i Mikołaja kuśnierza, pozostały po bezpotomnie zmarłym Iwanie Krehorowiczu, krawcu, wraz z całym mieniem ruchomym i nieruchomym, złotem, srebrem, miedzią, cyną, gotówką i sprzętem domowym. Osobno obejmuje nadaniem mienie po drugim Iwanie, którego przydomek pozostaje niepewny, straconym za występek, oraz po jego niedawno zmarłej córce; mienie to znajdowało się w opiece wileńskiego krawca Jana Ry?owskiego (niepewna forma nazwiska). Koszczyc i jego potomkowie mogą posiadać, użytkować i obracać tym mieniem według swej woli, także sprzedawać, oddawać, przelewać i darować je na potomne czasy. Król wyraźnie zachowuje ewentualną powinność domu wobec cerkwi, nie naruszając prawa cerkiewnego; krótka fraza łącząca to z prawem zbycia jest niepewna i nie stanowi podstawy do stwierdzenia zwolnienia od skarbowych ciężarów. Obu zmarłych Iwanów nie utożsamiono. W rejestrach beneficjent występuje jako Kaszczyc (RGADA) i Roszczyc (SML), wobec Koszczyc w akcie własnym. Podpis Sigismundus Rex, pisarz Jarosz Wołłowicz i pieczęć Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 54
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1114
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1115
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033L2
SML VI: 0247L2

Карточка № 585. Участок в Вильне трубачу Валентому Яцковичу


Листы рукописи / Karty rękopisu
526r–526v

Дата акта / Data aktu
1594-10-12

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 593
SML VI: 593

Лица, роли и должности
Валентий Яцкович — получатель права
Ларион Иванович — покойный прежний держатель

География
Вильна — территория, названная при владении

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 12 октября 1594 г. Сигизмунд III жалует трубачу Валентому Яцковичу участок сгоревшего дома на Рыбной улице в Вильне, рядом с Ярмолинским шпитальным домом, выморочный после скарбового писаря Лариона Ивановича. Получатель, жена, дети и потомство владеют им вечно, могут строить, продавать, дарить и менять без скарбовых повинностей. Городским урядникам приказано не мешать ввязанию и принятию участка. Королевская подпись; Дмитрий Халецкий, земский подскарбий и писарь.

Wersja polska · nr 585


Osoby, role i urzędy
Walenty Jackowicz — odbiorca prawa
Łarion Iwanowicz — zmarły poprzedni posiadacz

Geografia
Wilno — obszar wymieniony przy dobrach

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 12 października 1594 r. daje i potwierdza swemu zasłużonemu trębaczowi Walentemu Jackowiczowi plac po spalonym domu w Wilnie przy ulicy Rybnej, obok domu szpitalnego Jarmolińskiego. Plac przypadł królowi prawem kaduka po bezpotomnej śmierci skarbowego pisarza Wielkiego Księstwa Litewskiego Łariona Iwanowicza. Jackowicz, jego żona, dzieci i potomstwo mają korzystać z niego wieczyście jak z własności, budować na nim oraz swobodnie sprzedać, darować, zamienić lub inaczej rozporządzać, bez żadnej powinności z placu i domu do skarbu. Król nakazuje wójtowi, burmistrzom, rajcom i ławnikom wileńskim nie przeszkadzać obdarowanemu we wwiązaniu i objęciu placu. Zasługi beneficjenta wobec poprzedników i obecnego króla stanowią motyw nadania; daty pożaru i śmierci poprzednika nie podano. Podpis królewski; pisarz i podskarbi ziemski Dymitr Chalecki.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 54
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1115
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1116
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033L2
SML VI: 0247L2

Карточка № 586. Ярмарки войнским мещанам


Листы рукописи / Karty rękopisu
526v–527r

Дата акта / Data aktu
1594-10-15

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 594
SML VI: 594

Лица, роли и должности
См. описание.

География
Воинское — юрисдикция владения

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 15 октября 1594 г. По просьбе войнских мещан и евреев Сигизмунд III переносит свободный еженедельный торг с субботы на среду: евреи не могли торговать в субботу, христианским мещанам не с кем было вести торг, и местечко обеднело, что подтверждали подскарбий и ревизоры брестских фольварков. Всем местным мещанам, христианам и евреям, разрешена вечная беспошлинная торговля каждую среду любыми товарами без препятствий. Королевская подпись и печать; Дмитрий Халецкий, земский подскарбий и писарь.

Wersja polska · nr 586


Osoby, role i urzędy
Zob. regest.

Geografia
Woyńskie — jurysdykcja dóbr

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 15 października 1594 r. przenosi cotygodniowy wolny targ w Wojniu z soboty na środę. Mieszczanie i Żydzi miejscy skarżyli się, że dzień nadany dawnymi i obecnym przywilejem przynosi im więcej szkody niż pożytku: Żydzi nie mogą handlować w sobotę, a chrześcijańscy mieszczanie nie mają z kim odbywać targów. Podskarbi ziemski Wielkiego Księstwa Litewskiego i rewizorzy wysłani do folwarków brzeskich potwierdzali zubożenie miasteczka wskutek niedogodnych targów. Król, rozpatrzywszy prośbę wraz z radami Korony i Litwy, pozwala od daty listu wszystkim miejscowym mieszczanom, chrześcijanom i Żydom, co środę wieczyście handlować bezmytnie wszelkimi rzeczami i towarami, bez przeszkód z niczyjej strony. Zmiana ma służyć poprawie położenia mieszkańców bez naruszania ich praw i przywilejów. Podpis królewski i pieczęć Wielkiego Księstwa Litewskiego; Dymitr Chalecki, podskarbi ziemski i pisarz. W formule panowania podano siódmy rok polski i pierwszy szwedzki.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 54
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1116
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1117
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033L2
SML VI: 0247L2

К началу темы / Początek wątku

Карточка № 592. Участок на Пушкарне в Вильне Роману Ольшевскому


Листы рукописи / Karty rękopisu
530v–531r

Дата акта / Data aktu
1594-10-20

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 600
SML VI: 600

Лица, роли и должности
Роман Ольшевский — получатель права
Адам Стибора — покойный прежний держатель
Зофья — покойный прежний держатель

География
Вильна — юрисдикция владения
Пушкарня — владение

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 20 октября 1594 г. Сигизмунд III жалует слуге канцелярии Роману Ольшевскому, в тексте также Ольховскому, пожизненно участок на Пушкарне в Вильне, ранее пожизненно пожалованный пустым шапочнику Адаму Стибору и его жене Софии, недавно умершим. Роман получает весь участок и доходы без платежей скарбу или виленскому замку и без отчётности; мотив удовлетворения просьбы — отсутствие дохода с участка скарбу. Прав семьи или наследования не установлено. Королевская подпись и печать; Матей Война.

Wersja polska · nr 592


Osoby, role i urzędy
Roman Olszewski — odbiorca prawa
Adam Stibor — zmarły poprzedni posiadacz
Zofia — zmarły poprzedni posiadacz

Geografia
Wilno — jurysdykcja dóbr
Puszkarnia — dobra

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 20 października 1594 r., na prośbę sługi swej kancelarii Romana Olszewskiego (w tekście także Ołchowski), daje mu dożywotnio plac w Wilnie na Puszkarni ze wszystkim, co pozostało po tamtejszym czapniku Adamie Stiborze i jego żonie Zofii. Król wcześniej nadał tej parze pusty plac prawem dożywotnim; oboje niedawno zmarli. Roman prosi o plac w takim zakresie, w jakim trzymali go poprzednicy, a król uznaje prośbę za słuszną, ponieważ z placu nie płynie żaden pożytek do skarbu. Nowy beneficjent ma go trzymać w całości, korzystając do końca życia ze wszystkich dochodów, bez świadczeń do skarbu lub zamku wileńskiego i bez zdawania rachunków. Nadanie obejmuje Romana, nie ustanawia praw jego rodziny ani dziedziczenia; nie podano dat śmierci poprzedników, rozmiaru lub nowoczesnego adresu placu. Podpis królewski i pieczęć; pisarz Maciej Wojna.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 55
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1124
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1125
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033L2
SML VI: 0247L2

Карточка № 593. Трокское тивунство и городничество Бальцеру Стравинскому


Листы рукописи / Karty rękopisu
531r–531v

Дата акта / Data aktu
1594-10-20

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 601
SML VI: 601

Лица, роли и должности
Бальцер Стравинский — получатель права
Мартин Стравинский — покойный прежний держатель

География
Троки — территория должности

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 20 октября 1594 г. Сигизмунд III жалует Бальцеру Яковичу Стравинскому, трокскому земянину, пожизненно трокские тивунство и городничество после смерти Мартина Стравинского, каштеляна витебского. За службу с молодых лет и для поощрения дальнейшей службы получатель приобретает всю власть и доходы урядов, озёра и угодья, право законно отыскивать несправедливо отчуждённое и обычное место на сеймиках и съездах, без повинностей и отчётности королю или скарбу. Родство с предшественником и наследование не установлены. Королевская подпись и печать; Ярош Волович.

Wersja polska · nr 593


Osoby, role i urzędy
Balcer Strawiński — odbiorca prawa
Marcin Strawiński — zmarły poprzedni posiadacz

Geografia
Troki — obszar urzędu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 20 października 1594 r. nadaje urodzonemu Balcerowi Jakowiczowi Strawińskiemu, ziemianinowi województwa trockiego, dożywotnio ciwuństwo i horodnictwo trockie, które po śmierci Marcina Strawińskiego, kasztelana witebskiego i dotychczasowego posiadacza tych urzędów, wróciły do dyspozycji królewskiej. Uzasadnia nadanie poleconymi mu zasługami Balcera, służącego od młodości uczciwie i przystojnie, oraz chęcią zachęcenia go do dalszej służby królowi i Rzeczypospolitej. Obejmuje ono dawny i obecny zakres urzędów, wszelką władzę, dochody, jeziora i użytki; Balcer może prawnie dochodzić tego, co niesłusznie od nich odłączono lub komuś przekazano za Marcina albo wcześniejszych ciwunów i horodniczych. Ma zajmować zwykłe miejsce na sejmikach i zjazdach, korzystać z pożytków i je pomnażać, bez świadczeń i rachunków królowi lub skarbowi do końca życia. Nie określono pokrewieństwa obu Strawińskich ani praw dziedzicznych. Podpis królewski i pieczęć; pisarz Jarosz Wołłowicz.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 55
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1125
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1126
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033L2
SML VI: 0247R2

Карточка № 594. Брестское староство Дмитрию Халецкому


Листы рукописи / Karty rękopisu
532r–533r

Дата акта / Data aktu
1594-10-20

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 602
SML VI: 602

Лица, роли и должности
Дмитрий Халецкий — получатель права
Ян Кишка — покойный прежний держатель
Остафий Волович — прежний держатель

География
Брест — территория должности
Регицу [?] — владение
Киевец — владение
Милечичы — владение
Ломазы — владение
Воинь — владение
Коденец — владение
Полеская волость — владение
Река Буг — владение

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 20 октября 1594 г. Сигизмунд III жалует земскому подскарбию, писарю ВКЛ и могилёвскому старосте Дмитрию Халецкому пожизненно Брестское староство после смерти виленского каштеляна Яна Кишки, сохраняя прежние пожалования получателю. Весь прежний и ревизованный состав владения включает судебную власть над шляхтой и еврейские суды, замок, город, поселения, дворы, фольварки, волости, земли и доходные угодья, мыто на Буге, мельницы и пруды. Халецкий обязан собирать доходы по ревизорской уставе, передавать их скарбу и отчитываться, оставляя обычные доходы старосты и не обременяя подданных сверх уставы. Король не отчуждает части владения при его жизни; будущие поступления присоединяются к староству. Первая форма топонимического перечня регицу остаётся неуверенной. Королевская подпись и печать; Матей Война.

Wersja polska · nr 594


Osoby, role i urzędy
Dymitr Chalecki — odbiorca prawa
Jan Kiszka — zmarły poprzedni posiadacz
Ostafi Wołłowicz — poprzedni posiadacz

Geografia
Brześć — obszar urzędu
[?] — dobra
Kijowiec — dobra
Milejczyce — dobra
Łomazy — dobra
Wohyń — dobra
Kodeniec — dobra
Włość poleska — dobra
Rzeka Bug — dobra

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 20 października 1594 r. nadaje Dymitrowi Chaleckiemu, podskarbiemu ziemskiemu i pisarzowi WKL oraz staroście mohylewskiemu, dożywotnio starostwo brzeskie po śmierci Jana Kiszki, kasztelana wileńskiego. Nagradza wierną służbę od młodości królowi, jego przodkom i Rzeczypospolitej oraz pilne sprawowanie podskarbiostwa; wcześniejsze nadania, w tym Mohylew, pozostają przy Chaleckim. Grant obejmuje szlacheckie sądy grodzkie z władzą starościńską, zamek i miasto Brześć, sądy żydowskie, miasta, miasteczka, dwory, folwarki i włości z poddanymi, pustymi gruntami, puszczami, mytem zamkowym na Bugu, młynami i stawami. Wyliczono m.in. Киевецъ, Милечичы, Ломазы z bojarami, Воинь, Коденецъ i włość poleską; pierwsza nazwa wykazu, zapisana jako регицу, pozostaje niepewna. Zachowano całość dawniej trzymaną przez Ostafiego Wołłowicza i Jana Kiszkę, po którym Chalecki objął zarząd jako podskarbi, oraz opisaną w rejestrach rewizorskich. Ma sądzić według prawa, wybierać dochody zgodnie z rewizją, oddawać je skarbowi i zdawać rachunki, zachowując tylko zwykłe dochody starosty; może je pomnażać bez dodatkowych ciężarów poddanym. Król nie odłączy dóbr podczas jego dzierżenia, a przyszłe przyrosty mają wracać do całości starostwa. Podpis królewski i pieczęć; Maciej Wojna.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 55
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1127
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1128
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1129
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033L2
SML VI: 0247R2

Карточка № 595. Дом в Мозыре Себастьяну Курневичу


Листы рукописи / Karty rękopisu
533r–533v

Дата акта / Data aktu
1594-10-21

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 603
SML VI: 603

Лица, роли и должности
Себастьян Курневич — получатель права
Неназванный отец Себастьяна Курневича — покупатель

География
Мозырь — территория, названная при владении

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 21 октября 1594 г. Сигизмунд III подтверждает Себастьяну Курневичу, мозырскому земянину, и его братьям дом с участком в Мозыре по покупке отца у мещанина, признавшего продажу перед замковым урядом. Для облегчения строительства и украшения пограничного города Себастьян лично освобождён от обычной замковой повинности на всю свою жизнь; после него братья и любой держатель должны снова её исполнять. Право братьев на недвижимость подтверждено, пожизненная льгота им не распространена. Фамильные формы Куневич/Куркевич/Курневич сохранены; имена отца, продавца и братьев, цена и дата покупки не указаны. Королевская подпись и печать; Ярош Волович.

Wersja polska · nr 595


Osoby, role i urzędy
Sebastian Kurniewicz — odbiorca prawa
Ojciec Sebastiana Kurniewicza (bez imienia) — nabywca

Geografia
Mozyrz — obszar wymieniony przy dobrach

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 21 października 1594 r., na prośbę Sebastiana Kurniewicza, ziemianina powiatu mozyrskiego, potwierdza mu i jego braciom posiadanie domu z placem w Mozyrzu zgodnie z kupnem dokonanym przez ich ojca. Według przedstawionej królowi sprawy ojciec nabył nieruchomość od miejscowego mieszczanina, który uznał sprzedaż przed urzędem zamkowym; synowie trzymają ją po ojcu i spełniają zwykłą powinność zamkową. Aby Sebastian mógł łatwiej wystawić budynek ku ozdobie miasta pogranicznego, król zwalnia go osobiście z tej powinności do końca życia. Potwierdzenie praw do całego domu i placu obejmuje braci według dawnego kupna, lecz zwolnienie służy samemu Sebastianowi: po jego śmierci bracia oraz każdy późniejszy posiadacz mają pełnić zwykłą powinność. Ojca, sprzedawcy i braci nie nazwano, nie podano ceny ani daty kupna. Formy nazwiska w źródle wahają się między Kunewicz, Kurkewicz i Kurnewicz. Podpis królewski i pieczęć; pisarz Jarosz Wołłowicz.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 55
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1129
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1130
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033L2
SML VI: 0247R2

Карточка № 596. Волковысское земское судейство князю Прокопу Дольскому


Листы рукописи / Karty rękopisu
533v–534r

Дата акта / Data aktu
1594-10-22

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 604
SML VI: 604

Лица, роли и должности
Прокоп Дольский — получатель права
Теодор Скумин — созывающий собрание
Лев Сапега — ходатай
Гричоря Воны — прежний держатель

География
Волковыск — территория должности

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 22 октября 1594 г. Сигизмунд III назначает князя Прокопа Дольского пожизненно земским судьёй Волковысского повета после перевода Григория Войны на брестскую каштелянию. Местные обыватели на элекции, назначенной Теодором Скумином в отсутствие короля в ВКЛ, выбрали четырёх кандидатов по праву и статуту; Прокопа рекомендовал канцлер Лев Сапега. Назначенный обязан присягнуть на первых судебных роках и получает честь, место и власть уряда. Прочие кандидаты и дата элекции неизвестны; варианты фамилии Dulski/Dolski/долзскому сохранены. Королевская подпись и печать; Ярош Волович.

Wersja polska · nr 596


Osoby, role i urzędy
Prokop Dolski — odbiorca prawa
Teodor Skumin — zwołujący zgromadzenie
Lew Sapieha — osoba wstawiająca się
Hryhory Wojna — poprzedni posiadacz

Geografia
Wołkowysk — obszar urzędu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III listem z Krakowa z 22 października 1594 r. nadaje urodzonemu księciu Prokopowi Dolskiemu dożywotnio urząd sędziego ziemskiego powiatu wołkowyskiego. Wakans powstał po przeniesieniu przez króla dotychczasowego sędziego Hryhorego Wojny na kasztelanię brzeską. Podczas nieobecności monarchy w WKL, na elekcji złożonej przez Teodora Skumina, wojewodę nowogródzkiego, miejscowi obywatele zgodnie z prawem pospolitym i statutem ziemskim wybrali czterech kandydatów i listownie prosili króla o powierzenie urzędu jednemu z nich. Za Prokopem, jednym z wybranych, wstawił się kanclerz WKL i starosta słonimski oraz retowski Lew Sapieha, zalecając jego zdatność; król uznaje tę prośbę za słuszną. Nowy sędzia ma złożyć przysięgę na pierwszych rokach według statutu, następnie do końca życia trzymać urząd i korzystać z należnej mu czci, miejsca i władzy. Nie wymieniono pozostałych trzech kandydatów ani daty elekcji; nie ustanowiono dziedziczenia. Rejestr RGADA ma Dulski, SML Dolski, własny tekst także formę dolzski. Podpis królewski i pieczęć; pisarz Jarosz Wołłowicz.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 55
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1130
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1131
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033L2
SML VI: 0247R2

К началу темы / Początek wątku

Карточка № 601. Подтверждение межевания имения князя Богдана Огинского


Листы рукописи / Karty rękopisu
537r–538v

Дата акта / Data aktu
1594-11-02

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 609
SML VI: 609

Даты документов и сроки
Событие: 1593-08-28

Лица, роли и должности
Богдан Огинский — получатель права
Анна из Курляндии, Альбрехтова Радивиллова — соседний владелец
Миколай Быховца — уполномоченный
Ян Маиковский [?] — уполномоченный
Каспор Сонкгович [?] — уполномоченный
Пётр Визкгирд — уполномоченный
Каспор Кгедройть — уполномоченный
Юрий Радошинский — уполномоченный
Ярош Волович — писарь

География
[?] — владение
Ковно — юрисдикция владения
Троки — территория должности
Румшиская — соседнее владение
Пиктовижские [?] — владение
Дорсунишки — территория должности
Дорога из Ковна в Жосли — упомянутое место
Новосады — соседнее владение
Краков — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 2 ноября 1594 г. Сигизмунд III подтверждает князю Богдану Огинскому, троцкому подкоморию и дорсунишскому держателю, размежевание пиктовижского имения с королевским Румшишским держанием. Шесть комиссаров обеих сторон 28 августа 1593 г., выслушав доказательства и представителя пожизненной держательницы Румшишек Анны, княжны Курляндской, Альбрехтовой Радивиловой, завершили спор, выдали князю подписанный и запечатанный лист и сообщили королю. Подтверждается линия из двадцати копцов с записанными интервалами в шнурах и прутах, от дороги Ковно–Жосли у Миры к Новосадской дороге и Ковенскому гостинцу. Королевские леса и Новосадские земли остаются слева, угодья князя справа; Огинский, жена, дети и потомки могут владеть и свободно распоряжаться ими навечно, а королевским держателям и подданным запрещено нарушать границу. Разночтения названий сохранены; современной идентификации нет. Подпись и большая печать ВКЛ; Ярош Волович.

Wersja polska · nr 601


Daty dokumentów i terminy
Zdarzenie: 1593-08-28

Osoby, role i urzędy
Bohdan Ogiński — odbiorca prawa
Anna z Kurlandii Albrechtowa Radziwiłłowa — sąsiedni posiadacz
Mikołaj Bychowiec — komisarz
Jan Majkowski [?] — komisarz
Kasper Sonkowicz [?] — komisarz
Piotr Wizgird — komisarz
Kasper Giedroyć — komisarz
Jerzy Radoszyński — komisarz
Jarosz Wołłowicz — pisarz

Geografia
Pintowo [?] — dobra
Kowno — jurysdykcja dóbr
Troki — obszar urzędu
Rumszyska — sąsiednie dobra
[?] — dobra
Dorsuniszki — obszar urzędu
Droga z Kowna do Żośli — miejsce wspomniane
Nowosiady — sąsiednie dobra
Kraków — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III potwierdza w Krakowie 2 listopada 1594 r. księciu Bohdanowi Ogińskiemu z Kozielska, podkomorzemu trockiemu i dzierżawcy dorsuniskiemu, komisarskie rozgraniczenie jego gruntów piktowiskich od królewskich lasów i gruntów dzierżawy rumszyskiej, gdzie brak ustalonej granicy powodował krzywdy od poddanych królewskich. Z polecenia wydanego w 1593 r. działali ze strony monarchy marszałek Piotr Wizgird, podkomorzy Kasper Giedroyć i sędzia ziemski Jerzy Radoszyński, urzędnicy powiatu kowieńskiego, a ze strony księcia Mikołaj Bychowiec, Jan Majkowski i Kasper Sonkowicz (pisownia ostatnich nazwisk pozostaje źródłowa). Dnia 28 sierpnia 1593 r. wysłuchali stron, świadków i dokumentów, przy obecności pełnomocnika Anny, księżniczki kurlandzkiej, Albrechtowej Radziwiłłowej, marszałkowej najwyższej litewskiej, trzymającej Rumszyszki dożywotnio; spór zakończyli ugodnym wyznaczeniem i usypaniem granicy, wydając księciu list z podpisami i pieczęciami oraz osobne zawiadomienie królowi. Król zatwierdza przedłożony list i szczegółowy opis dwudziestu kopców, z odstępami zapisanymi w sznurach i prętach, od drogi Kowno–Żośle i rzeczki Miry przez dalsze punkty, m.in. Kroweń i Gdupi w zachowanym odczycie, do drogi nowosadzkiej i wielkiego gościńca kowieńskiego. Lasy królewskie i grunty wsi Nowosiady pozostają po lewej, a pola, sianożęcie i lasy księcia po prawej stronie wskazanej linii. Ogiński, jego żona, dzieci i potomkowie mają korzystać z własności ziemskiej wieczyście z wolnym rozporządzaniem według prawa pospolitego; dzierżawcy rumszyscy i ich poddani nie mogą przekraczać granicy. RGADA Pintowo i SML Kumszyszkoy zachowano wobec form własnych Пиктовижские i Румъшиские, bez nowoczesnej identyfikacji. Podpis królewski, wielka pieczęć WKL; pisarz Jarosz Wołłowicz.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 55
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1137
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1138
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1139
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1140
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033R2
SML VI: 0247R2

Карточка № 602. Две волоки в Пинской волости Роману Ольшевскому


Листы рукописи / Karty rękopisu
539r–539v

Дата акта / Data aktu
1594-11-02

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 610
SML VI: 610

Лица, роли и должности
Роман Ольшевский — получатель права
Канцлер Великого княжества Литовского (имя не названо) — ходатай
Стефан — выдавший прежнее пожалование
Митрофану Волчкович — прежний держатель
Ярош Волович — писарь

География
Паршевичи — владение
Пинск — юрисдикция владения
Краков — место выдачи акта
Слоним — территория должности
Ретов — территория должности

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 2 ноября 1594 г. Сигизмунд III предоставляет слуге канцелярии Роману Ольшевскому пожизненно две пустые волоки с застенками, моргами и сеножатями в Паршевичах Пинской волости. Прежний пожизненный держатель Митрофан Волчкович, названный крещёным евреем, получил их от Стефана и недавно умер. По просьбе Романа и ходатайству канцлера ВКЛ, слонимского и ретовского старосты, земли передаются в прежнем объёме со всеми доходами, без платежей королю, казне и пинским старостам и без отчётности. Наследственные права не предусмотрены. Королевская подпись и печать; писарь Ярош Волович.

Wersja polska · nr 602


Osoby, role i urzędy
Roman Olszewski — odbiorca prawa
Niewymieniony z Imienia Kanclerz WKL — osoba wstawiająca się
Stefan — wystawca wcześniejszego nadania
Mitrofan Wołczkowicz — poprzedni posiadacz
Jarosz Wołłowicz — pisarz

Geografia
Parszewicze — dobra
Pińsk — jurysdykcja dóbr
Kraków — miejsce wystawienia aktu
Słonim — obszar urzędu
Retów — obszar urzędu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III nadaje w Krakowie 2 listopada 1594 r. słudze kancelarii królewskiej Romanowi Olszewskiemu dożywotnio dwie puste włóki we wsi Parszewicze w królewskiej włości pińskiej, z zaściankami, morgami i sianożęciami, w tym samym zakresie, w jakim trzymał je zmarły Mitrofan Wołczkowicz, określony w akcie jako ochrzczony Żyd. Poprzedni monarcha Stefan nadał Mitrofanowi te grunty dożywotnio; po jego niedawnej śmierci Roman zwrócił się o nie do króla, a za prośbą wstawił się niewymieniony z imienia kanclerz WKL, starosta słonimski i retowski. Olszewski ma korzystać ze wszystkich dochodów przez własne życie, bez płacenia czegokolwiek monarsze, skarbowi ani starostom pińskim i bez obowiązku składania rachunków. Nadanie nie ustanawia dziedziczenia ani praw żony lub potomków. Dokument z podpisem królewskim i pieczęcią; pisarz Jarosz Wołłowicz, odczytany z zakończenia. Rejestry zgodnie ujmują dwie włóki w Pińsku; RGADA dodatkowo podaje Parszewicze. Zachowano surowe formy własne i rejestrowe bez współczesnej identyfikacji wsi.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 55
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1141
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1142
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033R2
SML VI: 0247R2

Карточка № 603. Крошинские, Засульские и Колдычевские имения Николаю Криштофу Радзивиллу


Листы рукописи / Karty rękopisu
539v–541r

Дата акта / Data aktu
1594-11-04

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 611
SML VI: 611

Лица, роли и должности
Миколай Криштоф Радзивилл — получатель права
Пётр Волович — владелец
Остафий Волович — получатель права
Сигизмунд Август — выдавший прежнее пожалование
Стефан — выдавший прежнее пожалование
Матвей Война — писарь

География
Крошинские — владение
Засульские — владение
Колдычевские — владение
Новогрудок — юрисдикция владения
Минск — юрисдикция владения
Троки — территория должности
Олыка — упомянутое место
Несвиж — упомянутое место
Мир — упомянутое место
Полоцк — упомянутое место
Озеришч — упомянутое место
Краков — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 4 ноября 1594 г. Сигизмунд III предоставляет троцкому воеводе Николаю Криштофу Радзивиллу исключительное право отыскивать, выкупать, покупать и выменивать татарские Крошинские, Засульские и Колдычевские земли в Новогрудском и Минском поветах, выплачивая причитающиеся суммы их держателям. Подтверждается правопреемство от привилегий Сигизмунда Августа и Стефана Остафию Воловичу, через его племянника Петра Воловича к Радзивиллу. Ранее татары получили эти земли только для держания и пользования, без свободного отчуждения. Возвращённое и приобретённое, включая Крошин, купленный у Петра, закрепляется навечно за воеводой, его женой, детьми, потомками и близкими родственниками со свободным распоряжением. Иные королевские разрешения не должны нарушать это право; завершённость всех выкупов не утверждается. Королевская подпись и печать; Матей Война.

Wersja polska · nr 603


Osoby, role i urzędy
Mikołaj Krzysztof Radziwiłł — odbiorca prawa
Piotr Wołłowicz — właściciel
Ostafi Wołłowicz — odbiorca prawa
Zygmunt August — wystawca wcześniejszego nadania
Stefan — wystawca wcześniejszego nadania
Maciej Wojna — pisarz

Geografia
Kroszynskie — dobra
Zasulskie — dobra
Kołdyczewskie — dobra
Nowogródek — jurysdykcja dóbr
Mińsk — jurysdykcja dóbr
Troki — obszar urzędu
Ołyka — miejsce wspomniane
Nieśwież — miejsce wspomniane
Mir — miejsce wspomniane
Połock — miejsce wspomniane
Ozieryszcze — miejsce wspomniane
Kraków — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III pozwala w Krakowie 4 listopada 1594 r. Mikołajowi Krzysztofowi Radziwiłłowi, wojewodzie trockiemu, księciu na Ołyce i Nieświeżu, hrabiemu na Mirze, dochodzić i nabywać dobra tatarskie kroszyńskie, zasulskie i kołdyczewskie w powiatach nowogródzkim i mińskim, z prawem wieczystego posiadania i rozporządzania. Przywołuje wcześniejsze przywileje: Zygmunt August, wynagradzając Ostafiemu Wołłowiczowi szkody od władcy moskiewskiego po zajęciu Połocka i Jezieryszcz, zezwolił mu wykupywać lub wymieniać ziemie i ludzi Kroszyna i Zasula, pierwotnie dane Tatarom tylko do trzymania i użytkowania, które bez zgody królewskiej przeszły w inne ręce; Stefan rozszerzył analogiczne uprawnienie na dobra kołdyczewskie, z zapłatą należnych sum Tatarom, ich potomkom i innym posiadaczom. Ostafi uwolnił grunty kroszyńskie, ale po jego śmierci część kołdyczewskich i zasulskich nadal pozostawała u innych; jego prawo wraz z Kroszynem przeszło na synowca Piotra Wołłowicza, cześnika WKL, a następnie drogą wieczystego nabycia na Radziwiłła. Król uznaje, że własność zwierzchnia dóbr nadanych bez wolnego rozporządzania należy do monarchy, i upoważnia wojewodę do dochodzenia gruntów sprzedanych, zastawionych, objętych roszczeniami lub długami, z odłożeniem należnych pieniędzy, oraz do kupna, wykupu i zamiany pozostałych ziem u Tatarów. Wszystko odzyskane lub nabyte, wraz z Kroszynem kupionym od Piotra, mają posiadać wieczyście Radziwiłł, żona, dzieci, potomkowie i bliscy krewni, swobodnie rozporządzając jak własnością. Korona nie przeniesie tego prawa na nikogo innego; wojewoda może wykupić także prawa osób już mających podobne pozwolenie, a przyszłe sprzeczne listy nie naruszą jego przywileju. Nie podano ceny, areału ani ukończenia wszystkich wykupów. Dokument pod pieczęcią i podpisem królewskim; pisarz Maciej Wojna.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 55
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1142
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1143
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1144
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1145
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033R2
SML VI: 0247R2

К началу темы / Początek wątku

Карточка № 608. Подтверждение дома в Вильне Юрию Лешелю


Листы рукописи / Karty rękopisu
544r–545r

Дата акта / Data aktu
1594-11-08

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 616
SML VI: 616

Лица, роли и должности
Юрий Лешелю — получатель права
Ганна — совместный получатель
Сигизмунд Август — выдавший прежнее пожалование
Себастьян Собек — прежний держатель
Юрий, клирик королевы Катерины [?] — прежний держатель
Пётр Миклашевский — прежний держатель
Ядвига Миклашевская — прежний держатель
Миколай Войтехович Кроль — прежний держатель
Матвей Война — писарь
Пётр Войтехович Кроль — продавец

География
Вильна — территория, названная при владении
Воскресенская улица — владение
Краков — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 8 ноября 1594 г. Сигизмунд III подтверждает виленскому мещанину Юрию Лешелю и жене Ганне купленный дом на Оскресенской улице в Вильне им, их детям и потомкам всякого пола навечно. Дом прежде перешёл к королю после Гаштольдов и был пожалован Сигизмундом Августом органисту Себастьяну Собеку до унии, со свободным распоряжением, освобождением от капщизны и городских податей и подчинением земскому шляхетскому праву. Последующие держатели — Юрий клерика [?], связанный в записи с королевой Катариной, королевский дворянин Пётр Миклашевский, его единственная дочь Ядвига с мужем Миколаем Войтеховичем Кролом и Пётр Войтехович Крол, продавший дом нынешним получателям и передавший им все грамоты. По их просьбе король сохраняет прежние права, но с даты документа переводит дом из земской и гродской подсудности под власть и суд города Вильны. Королевская подпись и печать ВКЛ; писарь Матвей Война.

Wersja polska · nr 608


Osoby, role i urzędy
Jerzy Leszel — odbiorca prawa
Hanna, żona Jerzego Leszla — współodbiorca
Zygmunt August — wystawca wcześniejszego nadania
Sebastian Sobek — poprzedni posiadacz
Jerzy, zapisany jako Klerika [?] — poprzedni posiadacz
Piotr Miklaszewski — poprzedni posiadacz
Jadwiga Miklaszewska — poprzedni posiadacz
Mikołaj Wojciechowicz Król — poprzedni posiadacz
Maciej Wojna — pisarz
Piotr Wojciechowicz Król — sprzedawca

Geografia
Wilno — obszar wymieniony przy dobrach
Ulica Zmartwychwstania — dobra
Kraków — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III potwierdza w Krakowie 8 listopada 1594 r. mieszczaninowi wileńskiemu Jerzemu Leszlowi i jego żonie Hannie kupiony dom przy ulicy Oskresieńskiej w Wilnie, dla nich, ich dzieci i potomków wszelkiej płci wieczyście, z zachowaniem dawnych wolności. Dom sąsiaduje z domem stolarza zapisanego niepewnie jako езо факгацкого, domem narożnym Hieronima Opachowskiego oraz od tyłu z domem Wojciecha Markowskiego. Według przedstawionej historii Zygmunt August, poprzednik i wuj obecnego króla, nadał go przed unią zmarłemu organiście Sebastianowi Sobkowi, po przejściu nieruchomości na monarchę po Gasztołdach; ustanowił własność wieczystą ze swobodnym rozporządzaniem, wolnością od kapszczyzny i podatków miejskich oraz poddał dom prawu ziemskiemu szlacheckiemu. Sobek sprzedał go Jerzemu określonemu jako клерика [?], związanemu w zapisie z królową Katarzyną, ten zaś dworzaninowi królewskiemu Piotrowi Miklaszewskiemu. Jedyną pozostawioną potomkinią Miklaszewskiego była córka Jadwiga, która poślubiła Mikołaja Wojciechowicza Króla; małżonkowie sprzedali dom Piotrowi Wojciechowiczowi Królowi, a on Leszlowi i żonie, przekazując wszystkie przywileje i listy. Nabywca okazał je królowi i prosił o potwierdzenie oraz zmianę jurysdykcji. Monarcha zachowuje dawne prawa, lecz od daty obecnego dokumentu wyłącza dom spod sądu ziemskiego i grodzkiego i przyłącza go do władzy i sądu miasta Wilna. Podpis królewski i pieczęć WKL; pisarz Maciej Wojna. Rejestry streszczają jedynie potwierdzenie domu Jerzemu, z wariantami Leszel/Leszchu/Лешелю; nie ustalono cen sprzedaży, dokładnych dat wcześniejszych nadań ani tożsamości niejasno zapisanych osób.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 56
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1151
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1152
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1153
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033R2
SML VI: 0248L2

Карточка № 609. Пожизненные Дойничичи Юрию Еленскому


Листы рукописи / Karty rękopisu
545r–545v

Дата акта / Data aktu
1594-11-08

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 617
SML VI: 617

Лица, роли и должности
Юрий Еленский — получатель права
Ян Сатеуи — держатель
Лев Сапега — ходатай
Пётр ФРидрихович Радошиньский — прежний держатель
Ярош Волович — писарь

География
Дойничичи — владение
Мядельская — юрисдикция владения
Дубовый застенок — владение
Ошмянский повет — упомянутое место
Краков — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 8 ноября 1594 г. Сигизмунд III по ходатайству канцлера ВКЛ Льва Сапеги даёт его слуге Юрию Еленскому пожизненно село Дойничичи из Мядельской державы: двенадцать оселых и пустых волок в общей сложности, нераспаханную землю и застенок дубовыи. Прежний держатель Пётр Фридрихович Радошинский, ошмянский земянин и слуга Сапеги, получил село от канцлера и королевское подтверждение, но недавно умер; село вернулось к державе, связанной теперь с сыном канцлера Яном Сапегой. Получатель вправе держать его в прежнем и нынешнем объёме, пользоваться всеми доходами до конца собственной жизни, без платежей монарху и казне и без отчётности. Наследственных прав не установлено. Королевская подпись и печать; писарь Ярош Волович.

Wersja polska · nr 609


Osoby, role i urzędy
Jerzy Jeleński — odbiorca prawa
Jan Sapieha — posiadacz
Lew Sapieha — osoba wstawiająca się
Piotr Frydrychowicz Radoszyński — poprzedni posiadacz
Jarosz Wołłowicz — pisarz

Geografia
Dojniczycze — dobra
Miadziolska — jurysdykcja dóbr
Zaścianek Dubowy — dobra
Powiat oszmiański — miejsce wspomniane
Kraków — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III nadaje w Krakowie 8 listopada 1594 r. Jerzemu Jeleńskiemu, słudze kanclerza WKL Lwa Sapiehy, dożywotnio całą wieś Dojniczycze z dzierżawy miadzielskiej, obejmującą łącznie dwanaście włók osiadłych i pustych, grunt nierozorany oraz należący do niej zaścianek zwany w źródle дубовыи. Kanclerz, starosta słonimski i retowski, wyjaśnił, że wcześniej, gdy sam trzymał dzierżawę miadzielską, dał tę wieś swemu słudze Piotrowi Frydrychowiczowi Radoszyńskiemu, ziemianinowi powiatu oszmiańskiego, który uzyskał również królewskie potwierdzenie. Po niedawnej śmierci Piotra wieś z zaściankiem wróciła do tejże dzierżawy, wskazanej teraz w związku z Janem Sapiehą, synem kanclerza. Lew Sapieha prosi o nadanie jej Jeleńskiemu, zalecając go do służby królowi i Rzeczypospolitej. Monarcha oddaje odbiorcy wieś w całym dawnym i obecnym zakresie posiadania Radoszyńskiego, ze wszystkimi dochodami do końca jego życia, bez świadczeń monarsze i skarbowi oraz bez składania rachunków. Nie ustanawia praw dziedziców ani rodziny. Podpis królewski i pieczęć; pisarz Jarosz Wołłowicz. Zachowano rozbieżne formy własne доиничичи/дойиничичы, RGADA Doyniczyczy, SML Doynaiczyczy i wewnętrzne дой ничичы; nie ustalono współczesnej lokalizacji ani osobnych liczb włók osiadłych i pustych.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 56
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1153
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1154
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033R2
SML VI: 0248L2

Карточка № 610. Рудобельская волость Ярошу Жижемскому


Листы рукописи / Karty rękopisu
545v–546v

Дата акта / Data aktu
1594-11-10

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 618
SML VI: 618

Лица, роли и должности
Ярош Жижемский — получатель права
Лев Сапега — ходатай
Пётр Рибский — прежний держатель
Князь Александр Вишневецкий — прежний держатель

География
Рудобельская — владение
Мозырь — юрисдикция владения
Краков — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 10 ноября 1594 г. Сигизмунд III по ходатайству канцлера ВКЛ Льва Сапеги подтверждает князю Ярошу Ярошевичу Жижемскому право выкупить Рудобельскую волость Мозырского повета у братьев, потомков или иных правопреемников умершего князя Александра Вишневецкого и владеть ею пожизненно. Право ранее принадлежало Петру Рыбскому, который из-за отсутствия средств уступил его получателю с королевского разрешения. Включены все сёла, присёлки, земли, подданные, угодья, промыслы и доходы; платежей королю и казне и отчётности не требуется. После смерти Жижемского волость или её часть нельзя отобрать либо передать другому до возврата суммы выкупа его жене, детям, потомкам или иному законному обладателю соответствующего права. Сумма не названа; совершившийся выкуп и безусловное наследственное владение не утверждаются. Королевская подпись и печать.

Wersja polska · nr 610


Osoby, role i urzędy
Jarosz Żyzemski — odbiorca prawa
Lew Sapieha — osoba wstawiająca się
Piotr Rybski — poprzedni posiadacz
Aleksander Wiśniowiecki — poprzedni posiadacz

Geografia
Rudobelskie — dobra
Mozyrz — jurysdykcja dóbr
Kraków — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
W Krakowie 10 listopada 1594 r. Zygmunt III zezwala księciu Jaroszowi Jaroszewiczowi Żyżemskiemu wykupić wołość Rudobelki w powiecie mozyrskim od braci zmarłego księcia Aleksandra Wiśniowieckiego, starosty czerkaskiego i kaniowskiego, albo jego potomków lub innych uprawnionych, i trzymać ją dożywotnio. Po śmierci Wiśniowieckiego król dał wcześniej prawo wykupu i dożywocia dworzaninowi Piotrowi Rybskiemu, lecz ten, nie mając środków na wyłożenie sumy, za królewskim pozwoleniem odstąpił swe prawo Żyżemskiemu. Odbiorca prosi o potwierdzenie, wsparty przez kanclerza WKL, starostę słonimskiego i retowskiego Lwa Sapiehę. Nadanie obejmuje wszystkie wsie i przysiółki wołości, grunty z osiadłymi poddanymi, ziemię orną i nieorną, sianożęci, rzeki, dąbrowy, bory, gaje, gony bobrowe oraz łowy zwierzęce, rybne i ptasie i wszystkie dochody, bez świadczeń monarsze i skarbowi oraz bez rachunków. Po śmierci odbiorcy król i jego następcy nie mogą odebrać ani nadać nikomu całości lub części dóbr, dopóki suma wykupu nie zostanie zwrócona żonie, dzieciom, potomkom albo osobie, której przysługiwałoby do niej prawo z jego rozporządzenia. Jest to zabezpieczenie sumy po dożywociu, a nie bezwarunkowe dziedziczne nadanie; kwoty ani dokonanego już wykupu nie poświadczono. Podpis królewski i pieczęć. Warianty Жижемъский/Фижемъский zachowano; rejestrowe Wołoki nie oznacza podanej liczby włók, gdyż własny akt i SML mówią o wołości.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 56
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1154
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1155
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1156
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033R2
SML VI: 0248L2

Карточка № 611. Шесть служб в Красном Павлу Якимовичу Головне


Листы рукописи / Karty rękopisu
546v–547r

Дата акта / Data aktu
1594-11-10

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 619
SML VI: 619

Лица, роли и должности
Павел Якимович Головня — получатель права
Семен Кононович — лицо, занимающее владение
Тарас Матфеевич — лицо, занимающее владение
Мартин Богданович — лицо, занимающее владение
Отрод Михайлович [?] — лицо, занимающее владение
Роман Евтыхеевич [?] — лицо, занимающее владение
Ярош Волович — писарь

География
Красное — владение
Мстиславль — юрисдикция владения
Краков — место выдачи акта
Пятковичи / Пятькевичи — пожалованное владение

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Краков, 10 ноября 1594 г. Сигизмунд III за длительную службу в канцелярии ВКЛ и по рекомендации панов рады и канцелярских урядников даёт дьяку Павлу Якимовичу Головне пожизненно земли Мстиславского воеводства: шесть служб в Красном, из них четыре прежних княжеских псарцев (Лучниковщина, Псарцовщина, Шовковщина, молеулишче [?]) и две прежних возниц (Синьковщина, моревшчина); три службы в Пятьковичах (гриневшчина, Юотковшчина [?], жилевшчина) и два отдельных жеребья Андронцов и петроков с бортными деревьями. Среди держателей названы Семён Кононович с соучастниками; две службы возниц без права занимают Тарас Матвеевич, Мартин Богданович и Острод [?] Михайлович, а дополнительные владения — красновельский поп Роман, чей патронимик неясен. Получатель может добиваться владения с оселыми людьми, землями, пущей, бортными деревьями, принадлежностями и доходами, пахать и приумножать доходы, без отчётов и повинностей казне или где-либо ещё. Надание лично пожизненное, без установленного наследования. Королевская подпись и печать; писарь Ярош Волович.

Wersja polska · nr 611


Osoby, role i urzędy
Paweł Jakimowicz Hołownia — odbiorca prawa
Siemion Kononowicz — osoba zajmująca dobra
Taras Matwiejewicz — osoba zajmująca dobra
Marcin Bogdanowicz — osoba zajmująca dobra
Ostrod [?] Michajłowicz — osoba zajmująca dobra
Roman, patronimik Ewtychejewicz [?] — osoba zajmująca dobra
Jarosz Wołłowicz — pisarz

Geografia
Krasne — dobra
Mścisław — jurysdykcja dóbr
Kraków — miejsce wystawienia aktu
Piątkowicze — nadane dobra

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
W Krakowie 10 listopada 1594 r. Zygmunt III za wieloletnią wierną służbę od młodości w kancelarii WKL, na zalecenie panów rady i urzędników kancelaryjnych, nadaje jej diakowi i słudze Pawłowi Jakimowiczowi Hołowni dobra w województwie mścisławskim, do końca jego własnego życia. W Krasnem są to sześć służb: cztery związane z dawnymi psarcami książąt mścisławskich, z wymienionym Siemionem Kononowiczem i dalszymi współuczestnikami (pozostałe imiona zachowano w źródłowym zapisie), nazwane Лучниковщина, Псарцовъшчина, Шовковшчина i молеулишче [?], oraz dwie dawnych woźniców książęcych, nazwane Синьковъшекна [odczyt red. Синьковщина] i моревшчина, na których bezprawnie siedzą Taras Matwiejewicz, Marcin Bogdanowicz i Ostrod [?] Michajłowicz z uczestnikami. Dochodzą trzy służby we wsi Piątkowicze, nazwane гриневшчина, Юотковшчина [?] i жилевшчина, oraz dwa źrebia Андронцовъ i петроковъ z drzewem bartnym, trzymane bez prawa przez Romana o patronimiku zapisanym ев тыхеевичъ [?], popa krasnowelskiego. Odbiorca ma dojść dóbr w posiadanie wraz z osiadłymi ludźmi, gruntami, puszczą, drzewem bartnym, przynależnościami i dochodami w ich dawnym i obecnym zakresie, uprawiać ziemię i pomnażać pożytki, bez rachunków i jakichkolwiek powinności do skarbu lub gdzie indziej. Nie ustanowiono prawa żony, dzieci ani potomków. Łącznie wskazano sześć i trzy służby oraz odrębnie dwa źrebia, bez przeliczenia na włóki lub areał. Podpis królewski i pieczęć; pisarz Jarosz Wołłowicz. Rejestry wyróżniają przede wszystkim Krasne, własny tekst uzupełnia Piątkowicze; nie ustalono współczesnych odpowiedników nazw drobnych dóbr.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 56
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1156
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 1157
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0033R2
SML VI: 0248L2

К началу темы / Początek wątku