Литовская метрика № 77 (1589–1595) / Metryka Litewska

Карточка № 494. Ревизия неправомерно отнятых земель Мстиславского староства


Листы рукописи / Karty rękopisu
442v–443r; 443r

Дата акта / Data aktu
1593-04-27

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 502
SML VI: 502

Лица, роли и должности
Тимофей Селицкий — уполномоченный
Гарасиму Котлу — уполномоченный
Пётр Пац — староста

География
Мстиславль — юрисдикция владения
Расеньское — владение
Варшава — место выдачи акта
Радомское — упомянутое место

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Варшава, 27 апреля 1593 г. Сигизмунд III поручает хорунжему Мстиславского воеводства Тимофею Селицкому и земянину того же воеводства Гарасиму, в источнике «Гарасиму Котлу», ревизию земель Мстиславского староства по просьбе старосты и радомского держателя Петра Паца. Пац обвиняет мстиславских и радомских мещан и подданных села «Расеньское» в неправомерном занятии королевских земель для собственной выгоды с ущербом доходам казны. Комиссары должны выбрать срок в текущем 1593 г., прибыть на место и провести расследование с участием названных мещан и подданных, окрестной шляхты и других подданных. Земли, удерживаемые без права и королевского пожалования и без показанного законного титула, следует вернуть староству, измерить в волоках и обложить чиншем и доходами в казну с каждой волоки по качеству и ценности земли; количества и ставки не определены. При отказе показать право и сопротивлении необходимо подробно выяснить и письменно сообщить королю, кто что и на каком основании держит; дальнейшее решение король оставляет за собой. Это приказ о расследовании и условном восстановлении владений, а не окончательное признание всех обвинений или безусловная конфискация спорных земель. Указан королевский подписной реквизит без имени писаря. Современное отождествление Радомского и Расеньского здесь не установлено.

Wersja polska · nr 494


Osoby, role i urzędy
Tymofiej Sielicki — komisarz
Harasym Kotłu — komisarz
Piotr Pac — starosta

Geografia
Mścisław — jurysdykcja dóbr
Raseńskie — dobra
Warszawa — miejsce wystawienia aktu
Radomskie — miejsce wspomniane

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
W Warszawie 27 kwietnia 1593 r. Zygmunt III kieruje Tymofieja Sielickiego, chorążego województwa mścisławskiego, oraz ziemianina tego województwa Harasyma, nazwanego w źródle w celowniku «Гарасиму Котлу», jako rewizorów do zbadania zajęcia gruntów starostwa mścisławskiego. Starosta mścisławski i dzierżawca dóbr określonych jako Radomska, Piotr Pac, doniósł, że mieszczanie mścisławscy i radomscy oraz poddani wsi zapisanej jako «Расеньское» bezprawnie trzymają wiele gruntów królewskich, korzystając z nich na własny pożytek i uszczuplając dochody skarbu; na jego prośbę król wysyła komisję. Rewizorzy mają sami wybrać pewny termin w bieżącym 1593 r., udać się do tych dóbr i przeprowadzić dochodzenie między wymienionymi mieszczanami i poddanymi a okoliczną szlachtą oraz innymi poddanymi. Grunty trzymane bez prawa i nadania królewskiego, na które nie zostanie okazany tytuł prawny, mają przywrócić do starostwa, pomierzyć na włóki i ustanowić z każdej włóki czynsz oraz dochody dla skarbu według wartości i jakości gruntu. Nie podano liczby włók ani stawki. Jeżeli ktoś odmówi okazania prawa i będzie się sprzeciwiał, komisarze mają dokładnie ustalić, kto co i na jakiej podstawie trzyma, opisać to w swoim liście i zawiadomić króla, który zastrzega dalszą właściwą decyzję. Skarga Paca nie stanowi jeszcze rozstrzygnięcia winy ani nakazu bezwarunkowego odebrania wszystkich spornych gruntów. Formuła końcowa poświadcza podpis królewski, bez nazwiska pisarza. Źródłowe nazwy Radomska i Rasenskoye zachowano bez przesądzania współczesnej identyfikacji.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 47
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 946
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 947
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0029L2
SML VI: 0242R2

Карточка № 495. Гродненское войтовство Яну Дзевялтовскому


Листы рукописи / Karty rękopisu
443r; 443v

Дата акта / Data aktu
1593-05-02

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 503
SML VI: 503

Лица, роли и должности
Ян Дзевялтовский — получатель права
Павел Сколек — прежний держатель
Иероним Волович — писарь

География
Гродно — территория должности
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Варшава, 2 мая 1593 г. Сигизмунд III передаёт Яну Дзевялтовскому, гродненскому поветовому стольнику, войтовство Гродно до конца его жизни после добровольной уступки Павла Сколека. Прежний держатель, назначенный королём Стефаном, отказался перед королём и актами канцелярии из-за споров с соседями об отцовских владениях и отдалённости мест. В награду за трудолюбие и заслуги перед монархом и Речью Посполитой Ян получает полную судебную власть и все права, привилегии, прерогативы, чинши, выгоды, поступления, плоды, доходы, обычаи и иммунитеты войтовства по древнему праву, пользованию и владению и прежним королевским и великокняжеским пожалованиям, без исключения. Наследственного продолжения и определённого размера доходов не установлено. Указаны королевская подпись, печать Великого княжества Литовского и подпись королевского нотариуса Иеронима Воловича. Дата написана словами, шестой год царствования отмечен отдельно.

Wersja polska · nr 495


Osoby, role i urzędy
Jan Dziewiałtowski — odbiorca prawa
Paweł Skolek — poprzedni posiadacz
Hieronim Wołowicz — pisarz

Geografia
Grodno — obszar urzędu
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
W Warszawie 2 maja 1593 r. Zygmunt III nadaje Janowi Dziewiałtowskiemu, stolnikowi powiatu grodzieńskiego, wójtostwo miasta Grodna do końca jego życia. Dotychczasowy wójt Paweł Skolek, który otrzymał urząd od zmarłego króla Stefana, wobec trudności i sporów z sąsiadami o dobra ojczyste oraz odległości miejsc uznał, że nie może należycie pełnić funkcji; dobrowolnie zrezygnował przed królem i aktami kancelarii, ustępując urząd Dziewiałtowskiemu, mającemu sprawować go bezpieczniej i pilniej. Król, uwzględniając jego pracowitość i zasługi dla monarchy i Rzeczypospolitej, przekazuje mu pełną władzę sądzenia oraz wszystkie prawa, przywileje, prerogatywy, czynsze, pożytki, wpływy, dochody, zwyczaje i immunitety należące do urzędu według dawnego prawa, użytkowania i posiadania oraz nadań wcześniejszych królów polskich i wielkich książąt litewskich, bez wyjątku, do korzystania i wykonywania. Nadanie jest dożywotnie; nie określono kwoty dochodów ani praw dziedzicznych. Dokument opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią Wielkiego Księstwa Litewskiego; podpisał też Hieronim Wołowicz, królewski notariusz dla Wielkiego Księstwa. Własna data słowna podaje 2 maja 1593 r., osobno szósty rok panowania.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 47
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 947
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 948
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0029R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0242R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 496. Мозырский огород Мисюку Козековичу и братьям


Листы рукописи / Karty rękopisu
443v; 444r

Дата акта / Data aktu
1593-05-02

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 504
SML VI: 504

Лица, роли и должности
Мисюк Козекович — получатель права
Братья Мисюка: Малка, Павел и Семён — совместные получатели права
Ярош Волович — писарь

География
Мозырь — территория, названная при владении
Свидовец у взвоза — владение
От с паское горы посеро долины межою — упомянутое место
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Варшава, 2 мая 1593 г. Сигизмунд III позволяет мозырскому мещанину Мисюку Козековичу, его братьям, в источнике «Малка, Павла и Семена», и их детям и потомкам держать, использовать и застраивать огород в Мозыре, о котором Мисюк просил от себя и от имени братьев. Сохранена формула приобретения «купленый от отца их». Местоположение записано «на свидовце у възвоза», границы — со стороны Дашка Малютича и Спасской горы, с межой посередине долины; размер составляет пять прутов без современного пересчёта. Со всех огородных владений и построек получатели и потомки должны платить и исполнять в пользу Мозырского замка обычные для остальных мозырских мещан платежи и повинности, ныне и впредь; освобождения или фиксированной суммы нет. Указаны королевская подпись, печать и писарь Ярош Волович. Собственный текст и внутренний реестр с SML говорят о братьях, тогда как заголовок RGADA упоминает жену; вариант не перенесён в состав получателей основного акта. Местные названия и сосед сохранены без современной идентификации.

Wersja polska · nr 496


Osoby, role i urzędy
Misiuk Kozekowicz — odbiorca prawa
Bracia Misiuka: Malka, Paweł i Semen — wspólni odbiorcy prawa
Jarosz Wołowicz — pisarz

Geografia
Mozyrz — obszar wymieniony przy dobrach
Świdowiec przy wzwozie — dobra
Granica od Góry Spaskiej środkiem doliny — miejsce wspomniane
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
W Warszawie 2 maja 1593 r. Zygmunt III zezwala mieszczaninowi mozyrskiemu Misiukowi Kozekowiczowi oraz jego braciom, wymienionym w akcie w formach «Малка, Павла и Семена», a także ich dzieciom i potomkom, trzymać, użytkować i zabudowywać posiadany ogród w Mozyrzu. Misiuk wystąpił we własnym imieniu i w imieniu braci; ogród opisano formułą «купленый от отца их», bez rozstrzygania tutaj kierunku tej czynności. Leży on w miejscu zapisanym «на свидовце у възвоза», z jednej strony przy granicy określonej jako «от Дашка Малютича», z drugiej od Góry Spaskiej, z miedzą przez środek doliny; wymiar podano jako pięć prętów, bez przeliczania na współczesną powierzchnię. Z ogrodu i zabudowań odbiorcy oraz ich dzieci i potomkowie mają uiszczać do zamku mozyrskiego wszelkie opłaty i powinności tak jak inni mieszczanie mozyrscy obecnie i w przyszłości; nie ustalono kwoty ani zwolnienia. List poświadczono podpisem królewskim i pieczęcią; pisarz: Jarosz Wołowicz. Własny akt, rejestr wewnętrzny i SML wymieniają braci, podczas gdy nagłówek RGADA podaje żonę; zachowano tę różnicę świadków. Lokalnych nazw i sąsiada nie utożsamiono z nowoczesnymi obiektami ani osobami.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 47
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 948
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 949
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0029R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0242R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 497. Внесение привилея Сигизмунда Августа Николаю Слушке на Скригалово


Листы рукописи / Karty rękopisu
444r; 444v; 445r

Дата акта / Data aktu
?-?-?

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 505
SML VI: 505

Даты документов и сроки
Упомянутый документ: 1568-05-08

Лица, роли и должности
Августа Николай Слушке — получатель права
Миколай Радзивилл — должностное лицо
Сигизмунд Август — выдавший прежнее пожалование
Миколай Слушка — проситель

География
Скриголово — владение
Мозырь — юрисдикция владения
Кричев — территория должности
Полоцкий повет — владение
Гродно — место выдачи акта
Виленский — территория должности
Лидский повет — территория должности
Борисовский — территория должности

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Сигизмунд III по просьбе дворянина Николая Слушки после осмотра пергаменного оригинала с королевской подписью и привесной печатью распоряжается дословно переписать в книги канцелярии ВКЛ привилей Сигизмунда Августа его покойному отцу Николаю Ивановичу Слушке, кричевскому старосте. Проситель опасался посылать оригинал по своим делам. Привилей датирован в Гродно 8 мая 1568 г.; дата самой позднейшей записи отсутствует, её окончание оставлено незавершённым после «А для лепшое певности тое речи». За верную и затратную службу с молодости и в связи с захватом и разорением отчизны в Полоцком повете московским великим князем получателю ранее предоставили Скриголово (Skryhołowo реестров) из волости Мозырского замка до возвращения отчизны. По прежнему королевскому письму Николай Радзивилл, виленский воевода, канцлер ВКЛ, мозырский староста, лидский и борисовский державца, велел выдать село и ввести Слушку во владение. Теперь по его просьбе владение подтверждено навечно ему, жене, детям, потомкам и близким, с возможностью пользоваться, расширять и распоряжаться как собственной отчизной. Включены оседлые люди, их службы и повинности, денежные платежи и медовые, куничные, ржаные и овсяные дани, все доходы, пахотные и непахотные земли, озёра и езы, звериные и птичьи ловы, бобровые гоны, леса, боры, дубравы, бортные деревья, сенокосы, полный объём границ и принадлежностей согласно прежнему королевскому владению и выдаче. Площадь, ставки и новое налоговое освобождение не названы; неясное слово водного перечня оставлено без вымышленной географической идентификации. Привилей содержит формулу королевской подписи и привесной печати. Три реестра согласуются по предмету записи, селу и вечности; источник различает отца и сына, не давая основания для дополнительного слияния исторических лиц.

Wersja polska · nr 497


Daty dokumentów i terminy
Dokument wspomniany: 1568-05-08

Osoby, role i urzędy
Mikołaj Iwanowicz Słuszka — odbiorca prawa
Mikołaj Radziwiłł — urzędnik
Zygmunt August — wystawca wcześniejszego nadania
Mikołaj Słuszka (syn) — proszący

Geografia
Skryhołowo — dobra
Mozyrz — jurysdykcja dóbr
Kryczew — obszar urzędu
Powiat połocki — dobra
Grodno — miejsce wystawienia aktu
Wileński — obszar urzędu
Powiat lidzki — obszar urzędu
Borysowski — obszar urzędu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III, na prośbę dworzanina Mikołaja Słuszki, poleca wpisać słowo w słowo do ksiąg kancelarii Wielkiego Księstwa Litewskiego okazany przywilej Zygmunta Augusta dla jego zmarłego ojca, Mikołaja Iwanowicza Słuszki, nazwanego w ramie wpisu starostą kryczewskim. Oryginał na pergaminie, z podpisem królewskim i pieczęcią zawiesistą, obejrzano; petent obawiał się wysyłać go do urzędów w swoich sprawach. Przytoczony przywilej wystawiono w Grodnie 8 maja 1568 r.; data późniejszego wpisu nie występuje w zachowanym zakończeniu, urwanym po «А для лепшое певности тое речи». Zygmunt August przypomina wierną i kosztowną służbę Słuszki od młodości na dworze i w potrzebach państwa oraz zajęcie i spustoszenie jego ojcowizny w powiecie połockim przez wielkiego księcia moskiewskiego. Wieś Skryhołowo, w tekście własnym Скриголово, z włości zamku mozyrskiego otrzymał on początkowo do odzyskania ojcowizny; na wcześniejszy rozkaz królewski Mikołaj Radziwiłł, wojewoda wileński, kanclerz WKL, starosta mozyrski oraz dzierżawca lidzki i borysowski, nakazał ją wydać i wwiązać odbiorcę. Na jego kolejną prośbę król potwierdza wieś wieczyście jemu, żonie, dzieciom, potomkom i krewnym, pozwalając trzymać, użytkować, powiększać i rozporządzać nią jak własną ojcowizną. Nadanie obejmuje osiadłych ludzi z ich służbami, powinnościami, opłatami pieniężnymi i daninami miodowymi, kuniczymi, żytnimi i owsianymi, wszelkie pożytki, ziemie orne i nieorne, jeziora i jazy, łowy zwierzęce i ptasie, gony bobrowe, lasy, bory, dąbrowy, drzewa bartne i sianożęcia oraz całość granic i przynależności w dotychczasowym zakresie królewskiego posiadania i wydania wsi. Nie podano stawki, powierzchni ani nowego zwolnienia podatkowego; niepewnego dodatkowego wyrazu wodnego nie zamieniono w nazwę rzeki. Przywilej zawiera formułę podpisu królewskiego i przywieszenia pieczęci. Trzy rejestry potwierdzają przedmiot wpisu, nazwę wsi i wieczystość; ich formy nazw zachowano, a ojca i syna rozróżniono bez zewnętrznego scalenia osób.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 47
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 949
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 950
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 951
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0029R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0242R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

К началу темы / Początek wątku

Карточка № 503. Мозырским мещанам право ярмарок


Листы рукописи / Karty rękopisu
446v; 447r

Дата акта / Data aktu
1593-05-15

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 511
SML VI: 511

Лица, роли и должности
Лукаш Палчикович — проситель
Кузма Гноевикович — проситель
Пантелей Кузмич — проситель
Ярош Волович — писарь

География
Мозырь — юрисдикция владения
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
В Варшаве на вальном сейме 15 мая 1593 г. Сигизмунд III, по просьбе мозырских мещан Лукаша Палчиковича, Кузьмы, записанного как «Гноевиковичъ», и Пантелея Кузмича, выступавших от себя и всех мещан Мозыря, жалует городу две ежегодные ярмарки для его лучшего вспоможения и городского порядка. Первая должна начинаться в день святого Ильи, вторая в праздник, названный источником «Власа», по греческому обряду и старому календарю; каждая длится две недели от своего начала, без перевода праздников на современные календарные даты. Купцам разрешено приезжать со всякими товарами, свободно покупать, продавать и вести торговлю как в других королевских городах, а также шинковать напитками: вином, малмазией, медом, пивом и горелкой. Никто не должен чинить городу и приезжим купцам препятствий или затруднений и брать с них сборов, названных «объвестокъ»; при этом мещане обязаны следить, чтобы права королевских мытников не были ущемлены. Тем самым всеобщего освобождения от таможенных платежей не устанавливается. Привилей всем мещанам удостоверен королевской подписью и привешенной печатью ВКЛ; писарь Ярош Волович.

Wersja polska · nr 503


Osoby, role i urzędy
Łukasz Palczykowicz — proszący
Kuźma Hnojewikowicz — proszący
Pantelej Kuźmicz — proszący
Jarosz Wołowicz — pisarz

Geografia
Mozyrz — jurysdykcja dóbr
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
W Warszawie na sejmie walnym 15 maja 1593 r. Zygmunt III, na prośbę mieszczan mozyrskich Łukasza Palczykowicza, Kuźmy zapisanego jako «Гноевиковичъ» oraz Panteleja Kuźmicza, występujących we własnym imieniu i wszystkich mieszczan Mozyrza, nadaje miastu dwa jarmarki doroczne dla jego lepszego wspomożenia i porządku miejskiego. Pierwszy ma rozpoczynać się w święto Ilji, drugi w święto nazwane w źródle «Власа», według obrządku greckiego i starego kalendarza; każdy ma trwać dwa tygodnie od rozpoczęcia, bez współczesnego przeliczania dat świąt. Kupcy mogą przybywać z wszelkimi towarami, swobodnie kupować, sprzedawać i prowadzić handel jak w innych miastach królewskich, a także szynkować napojami: winem, małmazją, miodem, piwem i gorzałką. Nikt nie ma czynić przeszkód ani utrudnień miastu i przyjezdnym kupcom ani pobierać od nich opłat nazwanych «объвестокъ»; zarazem mieszczanie mają dopilnować, aby nie uszczuplono praw królewskich mytników. Nie jest to zatem nieograniczone zwolnienie od ceł. Przywilej dla wszystkich mieszczan uwierzytelniono podpisem królewskim i przywieszoną pieczęcią WKL; pisarz: Jarosz Wołowicz.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 47
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 954
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 955
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0029R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 504. Мозырские застенки Ивану Радкевичу и жене


Листы рукописи / Karty rękopisu
447v; 448r

Дата акта / Data aktu
1593-05-23

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 512
SML VI: 512

Лица, роли и должности
Иван Радкевич — получатель права
Вере Крыстовна — совместный получатель
Иван Кривкович — прежний собственник
Павел Киселевич — прежний собственник
Ярош Волович — писарь
Радко Ермакович — передающий право

География
Рокитное — владение
Белое Болото — владение
Мозырь — юрисдикция владения
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Сигизмунд III в Варшаве 23 мая 1593 г. подтверждает Ивану Радкевичу и его жене Вере Крыстовне пожизненное владение мозырскими застенками, уступленными сыну его отцом, земянином Радком Ермаковичем. Отец купил вечным правом у мозырских мещан Рокитное — 36 моргов у Ивана Кривковича — и Белое Болото — 6 моргов у Павла Киселевича, с приработком пустующей дубровы в 30 моргов. Он представил три освобождавших его от чинша и повинностей листа: первого Николая Радзивилла, бывшего виленского воеводы, литовского канцлера, лидского и мозырского старосты; второго Николая Радзивилла, литовского ловчего и последующего мозырского старосты; и Криштофа Радзивилла, виленского воеводы и наивысшего литовского гетмана, с годами, записанными как 68, 76 и 91. Длительно и спокойно пользуясь этими свободами, отец уступил сыну купное право и велел просить такой же вольности. По просьбе сына король подтверждает владение ему и жене и освобождает их от всех платежей и повинностей как в королевскую казну, так и мозырским старостам, прямо ограничивая пожалование временем их жизни. Лист скреплён королевским подписанием и печатью; писарь — Ярош Волович.

Wersja polska · nr 504


Osoby, role i urzędy
Iwan Radkiewicz — odbiorca prawa
Wiera Krystówna — współodbiorca
Iwan Krywkowicz — poprzedni właściciel
Paweł Kisielewicz — poprzedni właściciel
Jarosz Wołowicz — pisarz
Radko Ermakowicz — przekazujący prawo

Geografia
Ronitno — dobra
Biedoje bołoto — dobra
Mozyrz — jurysdykcja dóbr
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III, w Warszawie 23 maja 1593 r., potwierdza Iwanowi Radkiewiczowi i jego żonie Wierze Krystównie do ich żywotów zaścianki mozyrskie odstąpione synowi przez ojca, ziemianina Radka Ermakowicza. Ojciec kupił wieczyście od mieszczan mozyrskich Rokitno, 36 morgów od Iwana Krywkowicza, oraz Biełoje Bołoto, 6 morgów od Pawła Kisielewicza, z przyrobkiem dąbrowy leżącej pustką, liczącym 30 morgów. Przedłożył trzy listy zwalniające go z czynszu i powinności: pierwszego Mikołaja Radziwiłła, byłego wojewody wileńskiego, kanclerza litewskiego i starosty lidzkiego oraz mozyrskiego; drugiego Mikołaja Radziwiłła, łowczego litewskiego i późniejszego starosty mozyrskiego; oraz Krzysztofa Radziwiłła, wojewody wileńskiego i hetmana najwyższego litewskiego, z lat zapisanych jako 68, 76 i 91. Po spokojnym korzystaniu z tych wolności przekazał synowi prawo kupne i polecił zabiegać o taką samą swobodę. Król przychyla się do prośby syna i zwalnia jego oraz żonę od wszelkich opłat i powinności zarówno do skarbu królewskiego, jak wobec starostów mozyrskich, wyraźnie tylko na czas ich życia. Dokument opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią; pisarzem był Jarosz Wołowicz.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 47
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 956
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 957
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0029R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 505. Биржанские сёла Криштофу Зеновичу пожизненно


Листы рукописи / Karty rękopisu
448r; 448v

Дата акта / Data aktu
1593-05-30

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 513
SML VI: 513

Лица, роли и должности
Криштоф Зенович — получатель права
Грагореи Володед Виго [?] — прежний держатель
Миколай Шукшта — прежний держатель

География
Тровляны — владение
Тамотойцы — владение
Пелюны — владение
Дукурнишки — владение
Биржанские — юрисдикция владения
Брест — территория должности
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Сигизмунд III в Варшаве 30 мая 1593 г. жалует Криштофу Зеновичу, берестейскому воеводе, чечерскому и пропойскому старосте, до его живота четыре королевских села в названном Биржанским тивунстве в Жомойтской земле: Тровляны — 13 оседлых волок и 10 моргов, Тамотойцы — 4 оседлые волоки, Пелюны — 3 оседлые волоки и 6 моргов, Дукурнишки — 14 волок. Первые три держал пожизненно Григорей с неуверенно прочитанной фамилией, четвёртое — Миколай Шукшта. Поскольку сёла прилегали к владениям Зеновича, прежние держатели добровольно заключили с ним соглашение и уступили свои права в распоряжение короля. Удовлетворяя просьбу Зеновича, король ссылается на его верные и полезные службы предшественникам и нынешнему государю. Получатель должен владеть сёлами, как прежние держатели, с оседлыми людьми, пустыми грунтами, моргами, застенками, лесами, гаями, сеножатями, озёрами и всеми принадлежностями, пользоваться и умножать доходы по своему усмотрению, ничего не платя и не исполняя повинностей королю и казне. Пожалование ограничено его жизнью; лист скреплён королевским подписанием и печатью.

Wersja polska · nr 505


Osoby, role i urzędy
Krzysztof Zenowicz — odbiorca prawa
Hryhorij [Nazwisko?] — poprzedni posiadacz
Mikołaj Szukszta — poprzedni posiadacz

Geografia
Frowlany — dobra
Samotoycy — dobra
Peluny — dobra
Dukurniszki — dobra
Birżańskie — jurysdykcja dóbr
Brześć — obszar urzędu
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III, w Warszawie 30 maja 1593 r., nadaje Krzysztofowi Zenowiczowi, wojewodzie brzeskiemu oraz staroście czeczerskiemu i propojskiemu, do jego życia cztery wsie królewskie w tiwuństwie zapisanym jako birżańskie na Żmudzi: Trowlany — 13 włók osiadłych i 10 morgów, Tamotojcy — 4 włóki osiadłe, Peluny — 3 włóki osiadłe i 6 morgów, oraz Dukurniszki — 14 włók. Pierwsze trzy trzymał dożywotnio Hryhorij o niepewnie odczytanym nazwisku, czwartą Mikołaj Szukszta. Ponieważ wsie przylegały do dóbr Zenowicza, dotychczasowi posiadacze dobrowolnie zawarli z nim porozumienie i odstąpili swoje prawa do dyspozycji królewskiej. Król przychyla się do prośby Zenowicza, powołując się na jego wierne i pożyteczne służby poprzednikom oraz sobie. Beneficjent ma trzymać wsie tak jak poprzednicy, z ludźmi osiadłymi, gruntami pustymi, morgami, zaściankami, lasami, gajami, sianożęciami, jeziorami i wszystkimi przynależnościami, pobierać oraz zwiększać pożytki wedle swojej woli, bez opłat i powinności wobec króla i skarbu. Nadanie ograniczono do jego życia; dokument opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 48
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 957
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 958
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0029R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 506. Подтверждение Мартину Жуку села Ловмяны с застенком Кирконцы до его живота


Листы рукописи / Karty rękopisu
448v; 449r

Дата акта / Data aktu
1593-05-30

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 514
SML VI: 514

Лица, роли и должности
Мартин Жук — получатель права
Ян Качковский — лицо, вводящее во владение
Ярош Волович — нотариус
Лукаш Болеславович Свирский — прежний держатель
Миколай Петрович — свидетель

География
Ловмяны — владение
Биржанское — юрисдикция владения
Кирконцы — владение
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Сигизмунд III в Варшаве 30 мая 1593 г. подтверждает своему слуге Мартину Жуку, названному в акте карлом, пожизненное владение Ловмянами в названном Биржанским тивунстве в Жомойтской земле с застенком Кирконцы. Прежнее пожалование называло 16 оседлых и 8 пустых волок; после добровольной уступки князя Лукаша Болеславовича Свирского, королевского маршалка, дворянин Ян Качковский ввёл Жука во владение и сообщил действительный состав: 13 оседлых и 12 пустых волок, ещё 3 волоки и 6 моргов на выгон, а также названный застенок. Его показание при участии Миколая Петровича, возного Жомойтской земли Дирвянской волости, и местной шляхты внесено в книги гродского уряда Жомойтского староства. Уже владея имением, Жук просит утверждения; король ссылается на его верную и честную службу при государе и желает поощрить дальнейшую службу. Указанный по введении во владение состав подтверждён со всеми доходами, принадлежностями и границами до жизни самого Жука, без повинностей и обязанности давать отчёт королю и казне. Лист скреплён королевским подписанием и печатью; под ним обозначен писарь Ярош Волович.

Wersja polska · nr 506


Osoby, role i urzędy
Marcin Żuk — odbiorca prawa
Jan Kaczkowski — osoba wprowadzająca w posiadanie
Jarosz Wołowicz — notariusz
Łukasz Bolesławowicz Świrski — poprzedni posiadacz
Mikołaj Petrowicz — świadek

Geografia
Łowmiany — dobra
Birżańskie — jurysdykcja dóbr
Kirkońce — dobra
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III, w Warszawie 30 maja 1593 r., potwierdza swemu słudze Marcinowi Żukowi, określonemu w akcie jako karzeł, dożywotnie posiadanie Łowmian w tiwuństwie zapisanym jako birżańskie na Żmudzi wraz z zaściankiem Kirkońce. Wcześniejsze nadanie wymieniało 16 włók osiadłych i 8 pustych; po dobrowolnym ustąpieniu księcia Łukasza Bolesławowicza Świrskiego, marszałka królewskiego, dworzanin Jan Kaczkowski podał Żukowi dobra i zdał sprawę z rzeczywistego obszaru: 13 włók osiadłych, 12 pustych oraz 3 włóki i 6 morgów przeznaczonych na wygon, a także wspomnianego zaścianka. Zeznanie dworzanina, z udziałem Mikołaja Petrowicza, woźnego ziemi żmudzkiej z wołości dyrwiańskiej, oraz miejscowej szlachty, wpisano do ksiąg urzędu grodzkiego starostwa żmudzkiego. Żuk, będąc już w posiadaniu dóbr, prosi o zatwierdzenie; król przychyla się ze względu na jego wierne i uczciwe służby przy sobie i dla zachęty do dalszej służby. Potwierdza wskazany po podaniu obszar ze wszystkimi pożytkami, przynależnościami i granicami, do życia samego Żuka, bez powinności i obowiązku składania rachunków królowi oraz skarbowi. Dokument opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią; pod nim występuje pisarz Jarosz Wołowicz.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 48
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 958
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 959
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0029R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

К началу темы / Początek wątku

Карточка № 510. Подтверждение Даниилу Львовичу обмена земель и людей


Листы рукописи / Karty rękopisu
451v; 452r; 452v; 453r; 453v; 454r; 454v

Дата акта / Data aktu
1593-06-10

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 518
SML VI: 518

Даты документов и сроки
Упомянутый документ: 1590-11-19

Лица, роли и должности
Даниил Львович — получатель права
Миколай Нарушевич — уполномоченный
Ян Головня Курклевский [?] — уполномоченный
Фронц Миколаевич Кулветь — уполномоченный
Александер Волович — уполномоченный
Каспор Довкгирд — уполномоченный
Матвей Война — писарь

География
Олот — владение
Вилькомир — юрисдикция владения
Пенянский — упомянутое место
Ейбони — владение
Ведеришки / Ведернишки — владение
Кгеймины — владение
Село яра и олоты? — владение
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
10 июня 1593 г., Варшава. Сигизмунд III утверждает королевскому стольнику Вилкомирского повета Даниилу Львовичу обмен земель и подданных его Олота с Пенянским староством, устраняющий чересполосицу, ущерб и споры. Включённый отчёт комиссии датирован в Кгейминах 19 ноября 1590 г.: с королевской стороны участвовали Николай Нарушевич, каштелян жомойтский и староста Ушпольский, Пенянский и Купишский, Ян Головня Курклевский?, земский писарь вилкомирский, и Фронц Миколаевич Кульветь; со стороны Львовича — земский подсудок Александр Волович и войский вилкомирский Каспор Довгирд. Ейбоны с 8 и Ведеришки/Ведернишки с 6 оседлыми волоками, людьми, повинностями, частью пущи и прочими землями переходят староству; Львович получает Кгеймины с 12 волоками средней земли, в том числе 4,5 пустыми и 7,5 оседлыми, присёлками и прилежащими к Олоту землями, а также участок яра и олоты? с 6 волоками плохой земли. В померах употребляется 31 морг на волоку. Отчёт суммирует отданную среднюю землю как 14 волок 41 морг 10 прутов, плохую как 3 волоки 74 морга 31 прут и негодное болото как 1 волоку; полученную среднюю —12 волок 1 морг 67 прутов, плохую —6 волок 55 моргов 61 прут и очень плохую —55 моргов, с подробными границами и принадлежностями. После признания справедливости обмена и отсутствия ущерба доходам скарба и Речи Посполитой король навечно закрепляет добра за Даниилом, неназванной женой, детьми, потомками и наследниками с доходами и свободным распоряжением посредством дарения, продажи и записи. Сохраняется обычная военная земская служба как с отчизны при освобождении от остальных королевских платежей и повинностей. Документ удостоверен королевской подписью, печатью ВКЛ и писарем Матеем Войной. Неясное деление названия яра и олоты? и варианты Олот/Ototelsko/Ototsko оставлены без современной идентификации, меры без пересчёта.

Wersja polska · nr 510


Daty dokumentów i terminy
Dokument wspomniany: 1590-11-19

Osoby, role i urzędy
Daniel Lwowicz — odbiorca prawa
Mikołaj Naruszewicz — komisarz
Jan Gołownia Kurkłewski? — komisarz
Fronc Mikołajewicz Kulwieć — komisarz
Aleksander Wołowicz — komisarz
Kasper Dowgird — komisarz
Maciej Wojna — pisarz

Geografia
Ototelsko — dobra
Wiłkomierz — jurysdykcja dóbr
Peniański — miejsce wspomniane
Ejbony — dobra
Wiederyszki — dobra
Kgeiminy — dobra
Jara i Oloty [?] — dobra
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III w Warszawie 10 czerwca 1593 r. zatwierdza Danielowi Lwowiczowi, swemu stolnikowi powiatu wiłkomierskiego, zamianę gruntów i poddanych jego majątku Olot ze starostwem pieniańskim, dokonaną dla usunięcia szkód i sporów wynikających z przemieszania gruntów. Wpisany w całości raport komisji, wystawiony w Kgeiminach 19 listopada 1590 r., sporządzili ze strony królewskiej Mikołaj Naruszewicz, kasztelan żmudzki i starosta uszpolski, pieniański i kupiski, Jan Gołownia Kurkłewski?, pisarz ziemski wiłkomierski, oraz Fronc Mikołajewicz Kulwieć, a ze strony Lwowicza Aleksander Wołowicz, podsędek ziemski, i Kasper Dowgird, wojski wiłkomierski. Daniel oddaje Ejbony z 8 i Wiederyszki z 6 włókami osiadłymi, ludźmi i ich powinnościami, częścią puszczy i dalszymi gruntami; otrzymuje Kgeiminy z 12 włókami gruntu średniego, w tym 4,5 pustymi i 7,5 osiadłymi, przysiółkami i gruntami przyległymi do Olotu oraz dalszą parcelą zapisaną jako яра и олоты? z 6 włókami gruntu podłego. W pomiarach zastosowano po 31 morgów we włóce. Raport podaje dla gruntów oddanych sumy: średnie 14 włók 41 morgów 10 prętów, podłe 3 włóki 74 morgi 31 prętów i 1 włókę nieużytecznego błota; dla otrzymanych: średnie 12 włók 1 morg 67 prętów, podłe 6 włók 55 morgów 61 prętów oraz bardzo podłe 55 morgów, obok szczegółowych granic i pomiarów przynależności. Król z radą uznaje zamianę za sprawiedliwą i nieszkodzącą dochodom skarbu ani Rzeczypospolitej, przyznając dobra wieczyście Danielowi, jego nienazwanej żonie, dzieciom, potomkom i spadkobiercom, z pożytkami i prawem darowania, sprzedaży oraz zapisu, bez królewskich opłat i powinności poza zwykłą wojenną służbą ziemską jak z ojcowizny. Dokument poświadczają podpis królewski, pieczęć WKL i pisarz Maciej Wojna. Nazwy Olot/Ototelsko/Ototsko oraz niepewną segmentację яра и олоты? zachowano bez utożsamienia z nowoczesnymi miejscowościami; miar nie przeliczono.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 48
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 964
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 965
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 966
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 967
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 968
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 969
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 970
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 511. Подтверждение Беняшу Комару покупки Кены


Листы рукописи / Karty rękopisu
454v; 455r; 455v

Дата акта / Data aktu
1593-06-10

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 519
SML VI: 519

Даты документов и сроки
Упомянутый документ: 1589-06-23

Лица, роли и должности
Беняшу Комару — получатель права
Матвей Война — писарь
Тенешка Олихнович — продавец

География
Кенское — владение
Вильна — юрисдикция владения
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
10 июня 1593 г., Варшава, вальный сейм. Сигизмунд III утверждает Беняшу Матвеевичу Комару, земянину Виленского воеводства, вечную покупку Кеньского/Кены у татарина Тенешка Олихновича за 600 коп грошей литовского счёта. Комар предъявил купчую от 23 июня 1589 г., выданную Тенешком, его неназванными женой и сыном, с печатями и подписями продавца и шляхетских свидетелей, выпись Главного Трибунала о личном признании записи продавцом и другие документы владения. Ввиду военных служб Комара прежним монархам с риском для жизни и имущества, по ходатайству рады и урядников король закрепляет имение за ним, женой, детьми и потомками навечно с доходами, улучшением и расширением владения и свободной передачей, продажей и дарением целиком или по частям как шляхетской отчизны. Кена со всеми землями и принадлежностями выводится из прежней татарской службы под татарской хоругвью и включается в Виленский повет под поветовую хоругвь и все шляхетские вольности. Владельцы и будущие приобретатели не несут иных королевских повинностей, кроме военной земской службы при посполитом рушении наравне с прочей шляхтой воеводства. Удостоверение: королевская подпись, привесная печать, писарь Матей Война. В изложении покупки слова в прошлом году соседствуют с явным 1589: расхождение с 1593 г. выдачи не устранено; у обозначения продавца хоружич дальнейшая местная часть неуверенна.

Wersja polska · nr 511


Daty dokumentów i terminy
Dokument wspomniany: 1589-06-23

Osoby, role i urzędy
Beniasz Komar — odbiorca prawa
Maciej Wojna — pisarz
Teneszko Olichnowicz — sprzedawca

Geografia
Kieńskie — dobra
Wilno — jurysdykcja dóbr
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III w Warszawie na sejmie walnym 10 czerwca 1593 r. potwierdza Beniaszowi Matwiejewiczowi Komarowi, ziemianinowi województwa wileńskiego, wieczystą kupnię majątku Kieńskiego, zwanego też Keną, od Tatara Teneszka Olichnowicza za 600 kop groszy liczby litewskiej. Komar przedkłada kupczy list z 23 czerwca 1589 r., wystawiony przez sprzedawcę, jego nienazwaną żonę i syna, z pieczęcią i podpisem Teneszka oraz pieczęciami i podpisami wymienionej w nim szlachty, wypis Trybunału Głównego o osobistym uznaniu zapisu przez sprzedawcę i inne dokumenty majątku. Król, za wstawiennictwem rady i urzędników, z uwagi na dawne wojenne służby Komara poprzednim monarchom z narażeniem życia i mienia, zatwierdza własność jemu, żonie, dzieciom i potomkom na wieczność, z pożytkami, możliwością pomnażania dóbr oraz swobodą oddawania, sprzedaży i darowania całości lub części jak własnej szlacheckiej ojcowizny. Kenę ze wszystkimi gruntami i przynależnościami przenosi spod dawnej służby w chorągwi tatarskiej do powiatu wileńskiego, pod chorągiew powiatową i wszelkie wolności szlacheckie. Komar, jego rodzina, potomkowie i przyszli nabywcy nie mają spełniać innych powinności królewskich poza wojenną służbą ziemską przy pospolitym ruszeniu, jak inni szlacheccy właściciele województwa. Dokument poświadczają podpis królewski, pieczęć przywiesista i pisarz Maciej Wojna. W narracji określenie w roku przeszłym towarzyszy wyraźnemu 1589; sprzeczności z datą potwierdzenia 1593 nie poprawiono. Określenie chorążyc przy sprzedawcy ma niepewny dalszy człon miejscowy.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 48
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 970
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 971
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 972
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 512. Слонимский уряд возного Станиславу Котовичу


Листы рукописи / Karty rękopisu
456r

Дата акта / Data aktu
1593-06-10

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 520
SML VI: 520

Лица, роли и должности
Станислав Котович — получатель права
Лев Сапега — канцлер

География
Слоним — территория должности
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
10 июня 1593 г., Варшава. Сигизмунд III пожизненно назначает Станислава Котовича возным генералом Слонимского повета по письменному ходатайству воевод, старост, земских и гродских урядников и шляхты. Они указывают на отсутствие такого урядника, необходимого для ведения дел, и рекомендуют достойного шляхтича, хорошо оседлого в повете. Согласившись с просьбой согласно общему праву, король ставит условием предварительную присягу на первых судебных роках перед Слонимским земским урядом. После неё Котович может исполнять установленные правом обязанности во всём ВКЛ, правдиво внося свои свидетельства в урядовые книги. Указаны печать и канцлер ВКЛ Лев Сапега.

Wersja polska · nr 512


Osoby, role i urzędy
Stanisław Kotowicz — odbiorca prawa
Lew Sapieha — kanclerz

Geografia
Słonim — obszar urzędu
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III w Warszawie 10 czerwca 1593 r., na pisemną prośbę wojewodów, starostów, urzędników ziemskich i grodzkich oraz szlachty powiatu słonimskiego, nadaje Stanisławowi Kotowiczowi dożywotnio urząd woźnego generała tego powiatu. Wnioskodawcy wskazują, że nie mają woźnego generała potrzebnego do swych spraw, i zalecają Kotowicza jako godnego szlachcica, dobrze osiadłego w powiecie; król przychyla się do prośby zgodnie z prawem pospolitym. Kotowicz ma najpierw złożyć wymaganą przysięgę na pierwszych rokach przed urzędem ziemskim słonimskim. Dopiero po jej wykonaniu może sprawować urząd według obowiązków określonych prawem nie tylko w powiecie słonimskim, lecz w całym Wielkim Księstwie Litewskim, rzetelnie donosząc wszystkie swe zeznania do ksiąg urzędowych. List opatrzono pieczęcią; w zakończeniu figuruje Lew Sapieha, kanclerz WKL.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 48
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 973
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 513. Купленная мельница на Голубле Криштофу Туровскому


Листы рукописи / Karty rękopisu
456v–457r

Дата акта / Data aktu
1593-06-21

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 521
SML VI: 521

Даты документов и сроки
Упомянутый документ: 1592-09-08

Лица, роли и должности
Криштофу Туровский — получатель права
Федор Потей Кореневский — уполномоченный
Ян Шуиский — уполномоченный
Ян Вацевский Баптыста — продавец

География
Голубле — владение
Пещатское [?] — территория должности
Брестское староство — территориальная принадлежность
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
21 июня 1593 г., Варшава, вальный сейм. Сигизмунд III подтверждает пещатскому войту Криштофу Туровскому мельницу на Голубли между его волоками, купленную у бывшего войта Яна Вацевского Бапты(сты). Основание — право купли и представленный лист ревизоров Федора Потея Кореневского и Яна Шуйского, тогдашнего суррогатора Берестейского староства, выданный в Пещатке 8 сентября 1592 г. Ревизоры, посланные описать доходы королевского скарба, рассмотрели права Туровского и оставили мельницу за ним навечно. По его просьбе и ходатайству панов рады король закрепляет её за ним, детьми и потомками с прежним правом продавца и свободой вечного отчуждения, дарения, записи, обмена и иного распоряжения. Лист с печатью и подписью королевской руки; цена и дата покупки не приведены.

Wersja polska · nr 513


Daty dokumentów i terminy
Dokument wspomniany: 1592-09-08

Osoby, role i urzędy
Krzysztof Turowski — odbiorca prawa
Fedor Potej Koreniewski — komisarz
Jan Szujski — komisarz
Jan Wacewski Bapty(sta) — sprzedawca

Geografia
Hołubla — dobra
Peszeradskomu [?] — obszar urzędu
Starostwo brzeskie — przynależność terytorialna
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III w Warszawie na sejmie walnym 21 czerwca 1593 r. potwierdza Krzysztofowi Turowskiemu, wójtowi pieszczackiemu, wieczyste prawo do młynka na rzece Hołubli, położonego między jego włókami i kupionego od Jana Wacewskiego, z dodatkowym imieniem Bapty(sta), byłego wójta pieszczackiego. Turowski przedłożył list królewskich rewizorów Fedora Poteja Koreniewskiego i Jana Szujskiego, ówczesnego surogatora starostwa brzeskiego, wysłanych do zbadania i spisania dochodów należnych skarbowi. Rewizorzy, po obejrzeniu jego praw do młynka, pozostawili go przy nim wieczyście i wydali odpowiedni list w Pieszczatce 8 września 1592 r. Król, na prośbę Turowskiego i za wstawiennictwem obecnych przy nim panów rady, zatwierdza młynek dla niego, dzieci i potomków na prawie kupna i uznaniu rewizorów, z takim samym prawem, jakie miał sprzedawca. Wolno go wieczyście oddać, darować, zapisać, zamienić lub inaczej nim rozporządzić według własnej woli. List opatrzono pieczęcią i podpisem ręki królewskiej; ceny ani daty zakupu nie podano.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 48
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 974
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 975
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

К началу темы / Początek wątku

Карточка № 518. Две оседлые службы в Новоселках Щастному Яновичу Оленцкому


Листы рукописи / Karty rękopisu
460r–460v

Дата акта / Data aktu
1593-06-12

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 526
SML VI: 526

Лица, роли и должности
Щастный Янович Оленцкий — получатель права
Охрем Иванович — упомянутое лицо
Малофеи Обакунович — упомянутое лицо
Осип Андреевич — упомянутое лицо
Совостьян Степанович — упомянутое лицо
Пилип Климятич — упомянутое лицо
Ян Оленцкий — проситель
Матвей Война — писарь

География
Новосёлки — владение
Гомель — территориальная принадлежность
Даниловичи — владение
Горковичах — владение
Речицкий повет — территориальная принадлежность
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
12 июня 1593 г., Варшава. По просьбе речицкого земянина Яна Оленцкого и ходатайству панов рады и дворных урядников ВКЛ Сигизмунд III пожизненно предоставляет его сыну Щастному Яновичу две оседлые службы в Новоселках Гомейской замковой волости. Отец представил привилей Сигизмунда Августа на восемь служб до королевской воли и ласки: четыре в Даниловичах и по две в Горковичахъ (форма данного акта) и Новоселках; нынешнее пожалование сыну ограничено двумя службами и учитывает военные заслуги. Первая служба занята Охремом Ивановичем и Малофеем Абакуновичем, вторая — Осипом Андреевичем, Совостьяном Степановичем и Пилипом Климятичем. Передаются земли и угодья с бортными деревьями, пустыми грунтами, сеножатями, лесами, разработками, зарослями, звериными и рыбными ловами и доходами в прежних границах, как держал отец, с правом пользоваться ими и приумножать доходы. Освобождение от повинностей королю, скарбу и замку сохраняет обязанность земской военной службы как у речицкой шляхты. Лист с королевской подписью и печатью; писарь Матей Война. Исходные формы собственных имён и реестровые варианты сохранены; современная идентификация неясного прежнего селения не предложена.

Wersja polska · nr 518


Osoby, role i urzędy
Szczęsny Janowicz Olencki — odbiorca prawa
Ochrem Iwanowicz — osoba wspomniana
Małofiej Abakunowicz — osoba wspomniana
Osip Andrejewicz — osoba wspomniana
Sowostian Stepanowicz — osoba wspomniana
Pyłyp Klimiatycz — osoba wspomniana
Jan Olencki — proszący
Maciej Wojna — pisarz

Geografia
Nowosiółki — dobra
Homel — przynależność terytorialna
Daniłowicze — dobra
Jurkowicze — dobra
Powiat rzeczycki — przynależność terytorialna
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III w Warszawie 12 czerwca 1593 r., na prośbę ziemianina powiatu rzeczyckiego Jana Olenckiego i za wstawiennictwem panów rady oraz urzędników dwornych WKL, nadaje jego synowi Szczęsnemu Janowiczowi Olenckiemu dożywotnio dwie osiadłe służby w Nowosielkach w dobrach zamku homelskiego. Ojciec przedłożył przywilej Zygmunta Augusta na osiem służb do woli i łaski królewskiej: cztery w Daniłowiczach, dwie we wsi zapisanej w tym akcie jako Горковичахъ i dwie w Nowosielkach; prosił o wydzielenie synowi dwóch służb, a panowie zalecali jego zasługi wojenne przy dawnych monarchach. Pierwszą z obecnie nadanych służb zajmują Ochrem Iwanowicz i Małofiej Abakunowicz, drugą Osip Andrejewicz, Sowostian Stepanowicz i Pyłyp Klimiatycz. Nadanie obejmuje ziemie, drzewo bartne, wchody i przynależności, puste grunty, łąki, bory, gaje, lasy, dąbrowy, wyrobiska i zarośla, łowy zwierzęce i rybne oraz inne pożytki w dawnych granicach, tak jak trzymał je Jan. Szczęsny może użytkować służby i pomnażać dochody do końca życia, bez powinności wobec króla, skarbu i zamku homelskiego, z wyjątkiem ziemskiej służby wojskowej jak inna szlachta powiatu rzeczyckiego. List z podpisem królewskim i pieczęcią; w zakończeniu Maciej Wojna, pisarz. Patronimik Janowicz i nazwisko Olencki wynikają z własnego tekstu; odmienne zapisy rejestrów oraz surowy OCR zachowano, bez utożsamienia niepewnej wcześniejszej wsi z miejscowością współczesną.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 49
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 981
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 982
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 519. Два слонимских села Яну и Николаю Афанасовичам


Листы рукописи / Karty rękopisu
461r–461v

Дата акта / Data aktu
1593-06-12

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 527
SML VI: 527

Лица, роли и должности
Ян Офанасович — совместный получатель
Миколай Офанасович — совместный получатель
Лев Сапега — ходатай
Офанас Гаврылович — упомянутое лицо
Ганна Невяжовна [?] — проситель
Ярош Волович — писарь

География
Сугринки / Субрынки [?] — владение
Гуменники — владение
Слоним — территориальная принадлежность
Гуменицкое войтовство — территориальная принадлежность
Быбские застенки — владение
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
12 июня 1593 г., Варшава, вальный сейм. Сигизмунд III по просьбе Ганны, вдовы слонимского земянина Офанаса Гавриловича, и ходатайству канцлера ВКЛ Льва Сапеги даёт её малолетним сыновьям Яну и Миколаю Офанасовичам по половине двух сёл в Слонимском старостве до конца собственного живота каждого. Стефан Баторий ранее пожаловал отцу и жене до их животов Сугринку с одиннадцатью оседлыми и пустыми волоками, прилежащими застенками и двумя прилегающими застенками быбского селения, а Гуменники — с двадцатью четырьмя оседлыми и пустыми волоками. Деревни лежат в Гуменицком войтовстве между шляхетскими грунтами. После смерти мужа вдова добровольно уступила королю своё право, прося пожалования сыновьям. Каждый держит половину обоих сёл с грунтами, подданными и застенками и может увеличивать доходы. По смерти первого его половина возвращается в королевское распоряжение; по смерти второго возвращается другая половина, без перехода доли к пережившему брату. Получатели до конца своих жизней освобождены от повинностей королю и скарбу и от отчётности. Королевская подпись и печать ВКЛ; писарь Ярош Волович. Семейная форма вдовы Ганъна невяжовна и обозначение быбских застенков сохранены без внешнего отождествления.

Wersja polska · nr 519


Osoby, role i urzędy
Jan Ofanasowicz — współodbiorca
Mikołaj Ofanasowicz — współodbiorca
Lew Sapieha — osoba wstawiająca się
Ofanas Hawryłowicz — osoba wspomniana
Hanna Niewiażowna (?) — proszący
Jarosz Wołłowicz — pisarz

Geografia
Subrynki / Suhrynki [?] — dobra
Humenniki — dobra
Słonim — przynależność terytorialna
Wójtostwo humienickie — przynależność terytorialna
Zaścianki bybskie — dobra
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III w Warszawie na sejmie walnym 12 czerwca 1593 r., na prośbę wdowy Hanny, pozostałej z małoletnimi dziećmi po śmierci słonimskiego ziemianina Ofanasa Hawryłowicza, i za wstawiennictwem kanclerza WKL Lwa Sapiehy, nadaje jej synom Janowi i Mikołajowi Ofanasowiczom dożywotnio po połowie wsi Suhrynka i Humienniki w starostwie słonimskim. Stefan Batory przyznał wcześniej ojcu i żonie do ich żywotów Suhrynkę z jedenastoma włókami osiadłymi i pustymi, przynależnymi zaściankami oraz dwoma przyległymi zaściankami wsi zapisanej jako bybska, a Humienniki z dwudziestoma czterema włókami osiadłymi i pustymi; dobra leżą w wójtostwie humienickim między gruntami szlacheckimi. Wdowa dobrowolnie odstąpiła królowi swoje prawo, prosząc o nadanie synom. Każdy otrzymuje połowę obu wsi, gruntów i zaścianków, może korzystać z poddanych i ziemi oraz powiększać pożytki do końca własnego życia. Po śmierci pierwszego jego połowa wraca do rozporządzenia królewskiego; po śmierci drugiego wraca także pozostała połowa, bez przejścia udziału na ocalałego. Obaj są do swych żywotów wolni od powinności wobec króla i skarbu oraz od składania rachunków. List z podpisem królewskim i pieczęcią WKL; pisarz Jarosz Wołłowicz. Rodzinną formę wdowy zapisano dosłownie; nie ustalono zewnętrznej tożsamości zaścianków bybskich.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 49
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 983
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 984
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0243R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 520. Пожизненное Биржанское тивунство в Жомойтии подканцлеру Габриэлю Войне


Листы рукописи / Karty rękopisu
461v; 462r; 462v

Дата акта / Data aktu
1593-06-12

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 528
SML VI: 528

Лица, роли и должности
Габриель Война — получатель права
Лукаш Свирский — прежний держатель
Ярош Волович — писарь

География
Биржанское — территория должности
Жмудская земля — территория должности
Меречь — территория должности
Краснолског [?] — территория должности
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Варшава, 12 июня 1593 г. Сигизмунд III за постоянные службы подканцлера ВКЛ, мерецкого и красносельского старосты Габриэля Войны королю и Речи Посполитой, без сбережения здоровья и собственных расходов, пожизненно даёт ему Биржанское тивунство, прямо обозначенное как лежащее в Жомойтской земле, после королевского маршалка и прежнего тивуна князя Лукаша Болеславовича Свирского. Передаются двор, место, фольварки, сёла, волость и все давние и нынешние принадлежности без исключения, как держал Свирский. Война вправе пользоваться и приумножать доходы, перемерить грунты и устанавливать повинности подданных, не давая ничего королю, скарбу или другим и не представляя отчётности до конца жизни. Он может возвращать отделившиеся места, сёла, грунты и доходы, розданные прежде королями или иным образом, захваченные самовольно или удерживаемые на неправом основании; при законном титуле либо залоге в действительной сумме добиваться возвращения правным порядком, а после смерти держателей до живота присоединять принадлежности обратно к тивунству и держать их на том же праве без отчётности. Допускается уступка всего тивунства или части другому лицу с ненарушимым держанием согласно уступке. На время держания король обещает без согласия Войны никому не давать и не закладывать сёла, земли, доходы и принадлежности; противная этому данина силы не имеет и не обязывает Войну уступать. Та же защита распространяется на получателя его уступки. Королевская подпись и печать; писарь Ярош Волович. Биржанское тивунство в Жомойтии не отождествлено с современной местностью.

Wersja polska · nr 520


Osoby, role i urzędy
Gabriel Wojna — odbiorca prawa
Łukasz Świrski — poprzedni posiadacz
Jarosz Wołłowicz — pisarz

Geografia
Birżańskie — obszar urzędu
Ziemia żmudzka — obszar urzędu
Merecz — obszar urzędu
[?] — obszar urzędu
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III w Warszawie 12 czerwca 1593 r., uwzględniając stałe służby podkanclerzego WKL, starosty mereckiego i krasnosielskiego Gabriela Wojny dla króla i Rzeczypospolitej, pełnione bez oszczędzania zdrowia i nakładów, nadaje mu dożywotnio ciwuństwo określone jako birżańskie, wyraźnie położone w ziemi żmudzkiej, po marszałku królewskim i dawnym ciwunie, księciu Łukaszu Bolesławowiczu Świrskim. Obejmuje ono dwór, miasto, folwarki, wsie, włość i wszystkie dawne i obecne przynależności bez wyłączenia, tak jak trzymał je poprzednik. Wojna może pobierać i pomnażać pożytki, pomierzyć grunty oraz ustalać powinności poddanych, bez świadczeń królowi, skarbowi lub innym i bez składania rachunków do końca życia. Ma odzyskiwać miasta, wsie, grunty i dochody odłączone przez rozdawnictwo lub inne sposoby, zajęte samowolnie albo na niesłusznej podstawie; przy prawidłowym tytule lub zastawie dochodzić ich prawnie, a po śmierci posiadaczy dożywotnich przywracać przynależności do ciwuństwa i trzymać je na tym samym prawie bez rachunków. Może odstąpić całe ciwuństwo lub część innemu, którego posiadanie według odstąpienia ma pozostać nienaruszone. Król przez czas jego dzierżenia nie wyda ani nie zastawi żadnej części bez jego zgody; sprzeczna z tym danina nie ma mocy i nie zobowiązuje Wojny do ustąpienia, a ochrona obejmuje też osobę wskazaną w odstąpieniu. List z podpisem królewskim i pieczęcią; pisarz Jarosz Wołłowicz. Nazwy ciwuństwa nie utożsamiono z nowoczesną miejscowością.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 49
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 984
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 985
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 986
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0244L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 521. Двадцать волок в Биржанском тивунстве пожизненно Мартину Жуку


Листы рукописи / Karty rękopisu
462v; 463r

Дата акта / Data aktu
1593-06-12

Нумерация источников / Numeracja źródeł
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 529
SML VI: 529

Лица, роли и должности
Мартин Жук — получатель права
Лукаш Свирский — прежний держатель
Ярош Волович — писарь

География
Давиде — владение
Биржанское — юрисдикция владения
Дуле [?] — владение
Жмудская земля — юрисдикция владения
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Варшава, 12 июня 1593 г. Сигизмунд III, после возвращения Биржанского тивунства в Жомойтской земле в королевское распоряжение вследствие смерти маршалка и тивуна князя Лукаша Свирского, за верные и учтивые службы Мартина Жука, обозначенного в заголовке как карл, подтверждает ему до конца его жизни двадцать волок в этом тивунстве. Состав пожалования: десять оселых волок в сельце Давиде, восемь пустых там, где прежде было ныне опустевшее сельцо, переданное в тексте как «дуле», и ещё две волоки на выгон к этим восьми. Итоговая формула самого акта — десять оселых и десять пустых волок. Получатель вправе держать их, пользоваться ими и приумножать доходы по своему усмотрению, не исполняя никаких повинностей королю и скарбу и не представляя отчётности. Королевская подпись и печать; писарь Ярош Волович. Реестры дают сокращённые десять оселых и десять пустых, без разбивки восьми и двух. Формы Kartu/Karbu и заголовочное Карлу сохранены как различия чтений; фамилия Карт не устанавливается. Давиде и прежнее «дуле» не отождествлены с современными населёнными пунктами.

Wersja polska · nr 521


Osoby, role i urzędy
Marcin Żuk — odbiorca prawa
Łukasz Świrski — poprzedni posiadacz
Jarosz Wołłowicz — pisarz

Geografia
Dawyde — dobra
Birżańskie — jurysdykcja dóbr
[?] — dobra
Ziemia żmudzka — jurysdykcja dóbr
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Zygmunt III w Warszawie 12 czerwca 1593 r., po powrocie do dyspozycji królewskiej ciwuństwa birżańskiego w ziemi żmudzkiej wskutek śmierci marszałka i ciwuna księcia Łukasza Świrskiego, wynagradza wierne i uczciwe służby Marcina Żuka, nazwanego w nagłówku karłem, i potwierdza mu do końca jego życia dwadzieścia włók w tym ciwuństwie: dziesięć osiadłych w siołku Dawide oraz osiem pustych na miejscu dawnego siołka określonego w tekście jako „дуле”, obecnie opustoszałego, i dwie dalsze włóki przeznaczone na wygon do tych ośmiu. W końcowym zestawieniu akt ujmuje nadanie jako dziesięć włók osiadłych i dziesięć pustych. Obdarowany ma je trzymać, użytkować i pomnażać pożytki według swej woli, bez jakichkolwiek powinności wobec króla i skarbu oraz bez składania rachunków. List opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią; podpisał go pisarz Jarosz Wołłowicz. Rejestry skracają nadanie do dziesięciu włók osiadłych i dziesięciu pustych, pomijając rozbicie ośmiu i dwóch; ich formy Kartu/Karbu oraz nagłówkowe Карлу zachowano osobno, bez tworzenia nazwiska Kart. Lokalizacji Dawide i dawnego „дуле” nie utożsamiono z nowoczesnymi miejscowościami.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 49
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 986
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 987
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0244L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

К началу темы / Początek wątku

Карточка № 525. Окмяны Михаилу Гинейту и Марине Гедройской до их животов в сумме160коп


Листы рукописи / Karty rękopisu
466v; 467r

Дата акта / Data aktu
1593-06-14

Нумерация источников / Numeracja źródeł
SML VI: 533

Лица, роли и должности
Михаил Гинейту — получатель права
Марина, княжна Гедройская — совместный получатель
Андрей Бобровницкий — прежний держатель
Малхер Янович Кгинет — промежуточный держатель
Матвей Война — писарь

География
Окмяны — владение
Вилькомир — юрисдикция владения
Виленское воеводство — территориальная принадлежность
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Варшава, вальный сейм, 14 июня 1593 г. Сигизмунд III по челобитью Михаила Гинейта и ходатайству панов рады и дворных урядников, рекомендовавших его службы прежним государям, королю и Речи Посполитой, даёт ему и жене Марине, княжне Гедройской, до их животов село Окмяны в Вилкомирском повете Виленского воеводства в той же сумме 160 коп литовских грошей, в которой его держал по листу Сигизмунда Августа Андрей Бобровницкий. В селе семь оселых и пять пустых волок; в изложении последовательности держания перед просьбой Михаила назван Малхер Янович Гинейт, без пояснения соотношения этих имён. Пожалование включает все принадлежности, леса, боры, гаи и грунты без изъятия, пользование и умножение пожитков, волочную перемеру всех грунтов и приведение их в лучший порядок. После смерти обоих король не должен возвращать село в скарб или отдавать другому, пока тому, кто будет держать его после них на каком-либо праве, не выплатят из скарба полностью 160 коп. Сами супруги и последующие держатели не должны ничего давать с него королю, скарбу и вилкомирским старостам. Лист выдан с королевской подписью и печатью; отмечен писарь Матей Война.

Wersja polska · nr 525


Osoby, role i urzędy
Michał Ginejt — odbiorca prawa
Maryna, kniażna Giedroycka — współodbiorca
Andrzej Bobrownicki — poprzedni posiadacz
Malcher Janowicz Ginejt — pośredni posiadacz
Maciej Wojna — pisarz

Geografia
Okmiany — dobra
Wiłkomierz — jurysdykcja dóbr
Województwo wileńskie — przynależność terytorialna
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Warszawa, sejm walny, 14 czerwca 1593 r. Zygmunt III, na prośbę Michała Ginejta i za wstawiennictwem panów rady oraz urzędników dwornych, zalecających jego służby poprzednim monarchom, królowi i Rzeczypospolitej, nadaje jemu i żonie Marynie, kniażnej Giedroyckiej, do ich żywotów wieś Okmiany w powiecie wiłkomierskim województwa wileńskiego, w tej samej sumie 160 kop groszy litewskich, w której trzymał ją na mocy listu Zygmunta Augusta Andrzej Bobrownicki. Wieś ma siedem włók osiadłych i pięć pustych; w opisie kolejności dzierżenia przed prośbą Michała wymieniono Malchera Janowicza Ginejta, bez wyjaśnienia stosunku między tymi imionami. Nadanie obejmuje wszystkie przynależności, lasy, bory, gaje i grunty bez wyjątku, korzystanie i pomnażanie pożytków oraz pomiar włóczny wszystkich gruntów i ich lepsze uporządkowanie. Po śmierci obojga król nie może obrócić wsi do skarbu ani oddać jej komu innemu, dopóki ten, kto będzie ją po nich trzymał na jakimkolwiek prawie, nie otrzyma ze skarbu pełnych 160 kop. Sami małżonkowie i późniejsi dzierżyciele nie mają z niej nic dawać królowi, skarbowi ani starostom wiłkomierskim. List opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią; odnotowano pisarza Macieja Wojnę.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 49
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 995
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 996
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0244L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 526. Огородный участок при виленской пушкарне Адаму Стибору и Зофии до их животов


Листы рукописи / Karty rękopisu
467v; 468r

Дата акта / Data aktu
1593-06-14

Нумерация источников / Numeracja źródeł
SML VI: 534

Лица, роли и должности
Адам Стибору — получатель права
Августин Залихмаер [?] — сосед по границе
Зофья, жена Адама Стибора — совместный получатель
Войтех Претоцкий — выдавший прежнее пожалование
Матвей Война — писарь

География
Вильна — владение
Вильна — упомянутое место
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Варшава, вальный сейм, 14 июня 1593 г. Сигизмунд III подтверждает Адаму Стибору, виленскому капнику, и его жене Зофии до их животов участок под огород при виленской пушкарне, за мастерской, где отливают пушки. Ранее бывший виленский городничий Войтех Претоцкий дал ему этот участок до королевской воли и ласки, признав его полезность при сборе капы в Вильне; Стибор предъявил лист городничего, а его верность рекомендовали паны рады и дворные урядники Великого княжества Литовского. Длина участка с обеих сторон составляет 44 сажени, ширина 25; границы проходят у плетня виленского золотаря Августина (чтение фамилии «залихмаера» неуверенное), у стены королевской шопы, а с тыла — у старой мастерской, где прежде лили пушки. Супруги могут пользоваться и умножать пожитки, построить дом и держать всякий шинк; ввиду затрат на строительство с этого дома они не должны платить капщизну. После их смерти потомки или любой другой держатель дома подлежат тем же повинностям, что и прочие виленские мещане. Наряду с повторённым до-животным правом обоих встречается выражение «до живота своего». Лист выдан с королевской подписью и печатью; отмечен писарь Матей Война.

Wersja polska · nr 526


Osoby, role i urzędy
Adam Stibor — odbiorca prawa
Augustyn Zalichmaer (?), złotnik wileński — sąsiad graniczny
Zofia, żona Adama Stibora — współodbiorca
Wojciech Pretocki — wystawca wcześniejszego nadania
Maciej Wojna — pisarz

Geografia
Wilno — dobra
Wilno — miejsce wspomniane
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Warszawa, sejm walny, 14 czerwca 1593 r. Zygmunt III potwierdza Adamowi Stiborowi, kapnikowi wileńskiemu, i jego żonie Zofii do ich żywotów plac na ogród przy wileńskiej puszkarni, za warsztatem, gdzie odlewa się działa. Plac przyznał mu wcześniej, do woli i łaski królewskiej, były horodniczy wileński Wojciech Pretocki, uznając jego przydatność przy wybieraniu kapy w Wilnie; Stibor przedstawił list horodniczego, a jego wierność zalecili panowie rady i urzędnicy dworni Wielkiego Księstwa Litewskiego. Długość placu po obu stronach wynosi 44 sążnie, szerokość 25; graniczy on z płotem Augustyna, złotnika wileńskiego (nazwisko niepewne), ze ścianą królewskiej szopy i od tyłu ze starym warsztatem, gdzie dawniej lano działa. Małżonkowie mogą korzystać z pożytków i je pomnażać, postawić dom oraz prowadzić wszelki szynk; ze względu na koszty budowy nie mają z tego domu płacić kapszczyzny. Po ich śmierci potomkowie albo ktokolwiek będzie trzymał dom podlegają takim samym powinnościom jak inni mieszczanie wileńscy. Obok powtórzonego dożywocia obojga występuje też zwrot „до живота своего”. List opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią; odnotowano pisarza Macieja Wojnę.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 49
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 997
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 998
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0244L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

Карточка № 527. Освобождение Иеронима Ходкевича от остатков доходов и кварты за прошлые годы


Листы рукописи / Karty rękopisu
468r; 468v

Дата акта / Data aktu
1593-06-14

Нумерация источников / Numeracja źródeł
SML VI: 535

Лица, роли и должности
Иероним Ходкевич — получатель права
Ярош Волович — писарь

География
Варшава — место выдачи акта

Описание акта (RU): содержание, права, суммы и условия
Варшава, 14 июня 1593 г. Сигизмунд III освобождает Иеронима Ходкевича, конюшего Великого княжества Литовского, от остатков доходов с относящихся к его уряду машталерских и конюховских сёл и от кварты, установленной на предыдущем сейме, за все прошлые годы, по поводу которых он был вызван. Королевский инстигатор с ведома земского подскарбия Великого княжества Литовского вызывал его королевскими мандатами перед надлежащим урядом для отчёта об этих доходах и о кварте. Король прощает всю указанную недоимку и кварту: ни скарб, ни кто-либо другой не должны их взыскивать или впредь причинять ему по этому поводу затруднения. Лист выдан с королевской подписью и печатью; отмечен писарь Ярош Волович. Приписано, что по тому же делу направлен лист подскарбию, чтобы он не взыскивал эти остатки доходов с названных сёл с Ходкевича и не причинял ему затруднений.

Wersja polska · nr 527


Osoby, role i urzędy
Hieronim Chodkiewicz — odbiorca prawa
Jarosz Wołłowicz — pisarz

Geografia
Warszawa — miejsce wystawienia aktu

Regest (PL): treść, prawa, kwoty i warunki
Warszawa, 14 czerwca 1593 r. Zygmunt III zwalnia Hieronima Chodkiewicza, koniuszego Wielkiego Księstwa Litewskiego, z pozostałości dochodów ze wsi masztalerskich i koniuchowskich należących do jego urzędu oraz z kwarty uchwalonej na poprzednim sejmie, za wszystkie minione lata objęte pozwaniem. Instygator królewski, za wiadomością podskarbiego ziemskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego, pozywał go mandatami królewskimi przed właściwy urząd o złożenie rachunku z tych dochodów i o kwartę. Król uwalnia go od całej tej reszty i kwarty: skarb ani nikt inny nie ma ich dochodzić ani z tego powodu sprawiać mu trudności na przyszłość. List opatrzono podpisem królewskim i pieczęcią; odnotowano pisarza Jarosza Wołłowicza. Dopisano, że w tej samej sprawie wysłano list do podskarbiego, aby nie ściągał tych zaległości z wymienionych wsi od Chodkiewicza i nie sprawiał mu o nie trudności.

Где найти акт / Gdzie znaleźć akt
Внутренний реестр / Rejestr wewnętrzny: 49
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 998
Рукопись LVIA / Rękopis LVIA: 999
РГАДА, ф.389, оп.6, ч.4: 0030R2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)
SML VI: 0244L2 (вероятное сопоставление / dopasowanie prawdopodobne)

К началу темы / Początek wątku